Տրեստ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Տրեստ,մոնոպոլիայի ձև է, իրավաբանական անձի իրավունքներից օգտվող ձեռնարկությունների միավորում է, որի ստեղծման դեպքում տարբեր ճյուղերի ձեռնարկությունները միավորվում են մեկ՝ ընդհանուր արտադրական համալիրում՝ կորցնելով տնտեսական և իրավական ինքնուրույնությունը։ Տրեստները միավորում են արտադրության այնպիսի ճյուղերի ձեռնարկություններ, որոնք կամ իրագործում են հումքի մշակման տարբեր փուլերը։ Ձեռնարկությունների միավորումների այս տեսակը լայն տարածում է գտնում այն ճյուղերում, որոնցում հնարավոր է ձեռնարկությունների կոմբինացումը, ինչը համարվում է ԳՏԱ արագացման, տնտեսական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, աշխատանքի ռացիոնալ կազմակերպման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման նախապայմաններից մեկը։ Հանձնված կապիտալի գումարի չափով նրանք արժեթղթեր են ստանում և դրանով իսկ նաև իրավունք տրեստի կառավարմանը մասնակցելու և դիվիդենտ ստանալու համար։

Հորիզոնական տրեստավորման գործընթացին զուգընթաց, այսինքն միևնուն ճյուղի ձեռնարկությունների միավորման հետ հաճախ կատարվում է նաև ուղղաձիգ մոնոպոլացում։ Այս դեպքում տրեստի մեջ են մտնում տեխնոլոգիական հաջորդականությամբ միմիյանց հետ կապված արդյունաբերական ճյուղի ձեռնարկությունները, օրինակ, քարածխի, մետաղագործության, մեքենաշինության, քիմիական արդյունաբերության ֆիրմաները և այլն։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • ՀՀ քաղաքացիական օրենսգիրք։ ՀՀ պաշտոնական տեղեկագիր, 17, Երևան
  • Յու. Սուվարյան «Մենեջմենթ», Ք․ Երևան, 2003 թ
  • Տիգրան Էվինյան, Ձեռնարկության Էկոնոմիկա, 2007 թ