Տիտուս Լարցիուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տիտուս Լարցիուս
լատ.՝ T.Larcius
Ծնվել էմ.թ.ա. 6-րդ դար
Ծննդավայրանհայտ
Մահացել էմ.թ.ա. 5-րդ դար
Մահվան վայրանհայտ
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
ՄասնագիտությունAncient Roman politician, Ancient Roman military personnel և ancient Roman diplomat
Ծնողներհայր՝ Q97924803?, մայր՝ անհայտ
Զբաղեցրած պաշտոններRoman dictator?[1], հինհռոմեացի սենատոր[1], կոնսուլ[1], կոնսուլ[1], Military tribune?[1], Praefectus urbi?[1], լեգատ[1] և լեգատ[1]

Տիտուս Լարցիուս Ֆլավիուս կամ Ռուֆուս (լատ.՝ Titus Lartius Flavus Rufus, մ.թ.ա. 6-րդ դար, անհայտ - մ.թ.ա. 5-րդ դար, անհայտ), Հռոմեական հանրապետության վաղ տարիների քաղաքական գործիչ, կրկնակի կոնսուլ, հռոմեական առաջին դիկտատոր։

Ծագում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լարցիոսների էտրուսկական ընտանիքը Հռոմ է եկել Էտրուրիայից։ Անունն առաջացել է էտրուսկյան Լարս նախաանունից[2]։ Տիտոսի եղբայրը՝ Սպուրիոս Լարցիուս Ֆլավուսը եղել է Հանրապետության հերոսներից։ Վերջինս՝ Տիտոս Հերմինիոսի և Հորատիուս Կոկլեսի հետ միասին պաշտպանել է Տիբեր գետի վրա կառուցված փայտե կամուրջը։ Մ․թ․ա 506 և 490 թվակններին ընտրվել է կոնսուլ։

Առաջին կոնսուլ և բռնապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մ․թ․ա 501 թվականին Տիտուս Լարցիուսը, Պոստումուս Կոմինիուս Ավրունկուսի հետ դարձել է կոնսուլ։ Գահընկեց արքա Տարքվինոս Գոռոզին հաջողվել է դաշնակիցներ գտնել լատինիների շրջանում, իսկ սենատը պատրիկների իշխանությունից դժգոհ պլեբեյների աճող դժգոհությունը Հռոմում ճնշելու համար դիկտատոր է նշանակել՝ Տիտուս Լարցիուսին։

Դառնալով կոնսուլ առաջին հերթին սահմանել է հեծելազորի հրամանտարի պաշտոն։ Այդ պաշտոնում նշանակել է նախորդ տարվա կոնսուլ՝ Սուպրիա Կասիա Վեցելինին։ Ժողովրդին հանդարտեցնելու նպատակով նա լիկտորներին է վերադարձրել արտոնագրված ֆասիան՝ սակրով[3][4]։ Անցկացնելով մարդահամար և կատարելով ունեցվածքի գնահատում, կարողացել է որոշել զինակոչիկի տարիքի քաղաքացիների թիվը։ Տարեցներից ձևավորել է քաղաքի կայազորը, իսկ մնացած մարդկանց բաժանելով երեք բանակների, դուրս է բերել քաղաքից և ուղարկել այն վայրեր, որտեղ կարող էին հետ մղել լատինիների առաջխաղացումը։

Բանակներից մեկին հաջողվել է ջախջախել հռոմեական հողում դիակապտությամբ զբաղվող լատինիներին։ Տիտուսը հրամայել է բուժել գերիներին և առանց փրկագնի ազատ արձակել։ Այդ քալլով նա կարողացել է լատինիների հետ մեկ տարով կնքել զինադադար։

Լիազորությունները վայր դնելուց հետո, նշանակել է նոր կոնսուլներ։

Երկրորդ կոնսուլություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սատուրնի տաճար (Հռոմ), որը կառուցվել է Տիտուս Լարցիոսի տիրապետության օրոք, Ք․ա․ 497 թվական

Սատուրնի տաճար (Հռոմ)

Տիտուս Լարսիուսը Մ․թ․ա 498 թվականին երկրորդ անգամ ընտրվել է կոնսուլ։ Նրա գործընկերներից է եղել Քվինտուս Կլելիուս Սիկուլոսը։ Նույն թվականին պատերազմ է սկսել լատինիների (լատ.՝ Latini) դեմ։ Քվինտուսը մնացել է Հռոմում հարթելու պլեբեյների դժգոհությունը, իսկ Տիտուսը պաշտպանել է Ֆիդեն քաղաքը, որը ի վերջո գրավել է։

Հետագա գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մ․թ․ա 494 թվականին պլեբեյները լքելով Հռոմը բարձրացել է Սուրբ լեռը։ Սենատը պլեբեյների հետ բանակցելու համար ուղարկել է նաև Լարցիուսին։ Նույն թվականին նա զբաղեցրել է Custos Urbis պաշտոնը[5]։ Մ․թ․ա 493 թվականին Լացիուսը մասնակցել է Կորիոլ քաղաքի պաշարմանը։ Իրադարձությունը հայտնի է դարձել Գայուս Մարցիուս Կորիոլանոսի դրսևորած քաջության շնորհիվ։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]