Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox plant.png
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի
Tbilisi Botanical Garden in spring.JPG
Տեսակբուսաբանական այգի
ԵրկիրFlag of Georgia.svg Վրաստան
ՎարչատարածքԹբիլիսի
Հիմնվել է1845
Կոորդինատներ: 41°41′10.000000099612″ հս․ լ. 44°48′27.000000099991″ ավ. ե. / 41.68611111113877854° հս․. լ. 44.80750000002777256° ավ. ե. / 41.68611111113877854; 44.80750000002777256
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգիը գտնվում է Վրաստանում
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգիը գտնվում է Թբիլիսիում
Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի

Վրաստանի ազգային բուսաբանական այգի (վրաց.՝ საქართველოს ეროვნული ბოტანიკური ბაღი), պաշտոնական անվանումը՝ Թբիլիսիի բուսաբանական այգի (თბილისის ბოტანიკური ბაღი)։ Գտնվում է Թբիլիսիի պատմական կենտրոնում՝ Ցավկիսի-Ցխալի կիրճում, Թրիալեթի լեռնաշղթայի հարավային ստորոտին։ Զբաղեցնում է 161 հեկտար տարածք և ունի շուրջ 4,500 բուսաբանական տարատեսակներ։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այգու մասին առաջին անգամ հիշատակվել է 1671 թվականին ֆրանսիացի ճանապարհորդ Ժան Շարդենի կողմից, որպես արքայական պարտեզներ, որոնք հավանաբար ստեղծվել են 1625 թվականին և պատմության մեջ դրանք համարվել են «ամրոցային պարտեզներ» կամ «Seidabad պարտեզներ»: Պարտեզները հայտնվել են նաև Ժոզեֆ Պիտոն դե Տուրնեֆորի (1701) գրառումներում և Վախուշտի Բագրատիոնիի կազմած Վրաստանի քարտեզի վրա։ 1795 թվականի պարսկական նվաճումների ժամանակ այգին ավերվել է և վերականգնվել 19-րդ դարի սկզբում՝ 1845 թվականին պաշտոնապես հաստատվելով որպես Թիֆլիսի բուսաբանական այգի։

1888 թվականից, երբ ստեղծվեցին ֆլորիստիկայի կենտրոնները, այգում աշխատել են Յուրի Վորոնովը և այլ ակնառու գիտնականներ։ 1896-1904 թվականներին այգին ընդլայնվել է դեպի արևմուտք։ 1932-1958 թվականներին նախկին մուսուլմանական գերեզմանոցն ընդգրկվել է բուսաբանական այգու տարածքում։ Պահպանվել են մի շարք գերեզմաններ, այդ թվում ադրբեջանցի գրող Միրզա Ախունդովի (1812-1878) գերեզմանը։

Այգու կենտրոնական մուտքը գտնվում է Նարիկալի ամրոցի ստորոտին։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Тифлисский ботанический сад и обзор его научной и научно-практической деятельности за последние 12 лет. — Тифлис, 1912.
  • Цицин Н. В. Ботанические сады СССР. — М., 1974. — С. 144—146.

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • "საქართველოს ძველი ქალაქები: თბილისი", 2006 წ. მეორე გამოცემა. ISBN 99940-0-923-0
  • Jimšer ereseliże, M. L. Loriia, Manana Elbakiże (2001), Tbilisi Botanic Garden 365. Central Botanical Garden, ISBN 99928-899-8-5.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]