Վենեռն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox map.png
Վեներն
Vänern

Վենեռն լիճը
59°01′00″ հս․. լ. 13°30′49″ ավ. ե. / 59.0167852° հս․. լ. 13.5136503° ավ. ե. / 59.0167852; 13.5136503
Կոորդինատներ Կոորդինատներ: 58°55′0″ հս․ լ. 13°30′0″ ավ. ե. / 58.91667° հս․. լ. 13.50000° ավ. ե. / 58.91667; 13.50000
Տեղագրություն Հյուսիսային Եվրոպա
Երկիր Շվեդիա Շվեդիա
Հայելու բացարձակ բարձրությունը 44 մ
Ավազանի մակերեսը 5650 կմ²
Ծավալը 153 կմ³
Ամենամեծ խորությունը 106 մ
Միջին խորությունը 27 մ
Ջրահավաքի մակերեսը 47 000 կմ²
Commons-logo.svg Վիքիպահեստում
Նկարը Կինեկուլ բնակավայրից

Վեներն, (շվեդերեն արտասանություն: [ˈvɛːnɛɳ]) Շվեդիայում գտնվող ամենամեծ լիճն է, իսկ Եվրոպայում երրորդն է Լադոգա և Օնեգա լճերից հետո:

Բնութագիրը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գտնվում է ծովի մակարդակից 44 մ բացարձակ բարձրության վրա: Տարածքը 5650 կմ² է, երկարությունը՝ մոտ 140 կմ է, առավելագույն լայնությունը՝ մոտ 80 կմ, ջրահավաք ավազանի մակերեսը՝ մոտ 48,6 հզ․ կմ², միջին խորությունը 27 մ է, ամենամեծ խորությունը 106 մ է։ Սառցածածկը անկայուն է, պահպանվում է դեկտեմբերից ապրիլ[1]: Վենեռն են թափվում ավելի քան 30 գետ, որոնցից ամենախոշորը Կլար էլվենն է, արտահոսում է Գյոթա էլվը։ Նավարկելի է։ Խոշոր նավահանգիստներն են Կարլսթադը, Մարիեսթադը, Վեներսբորգը:

Ծագումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լիճը գտնվում է գրաբենում, որը ձևավիրվել է շուրջ 10 հազար տարի առաջ, սառցե դարաշրջանից հետո: Ափերը հիմնականում ցածրադիր են, ափագիծը համեմատաբար խիստ է կտրտված։ Ջրի մակարդակի տատանումները աննշան են: Վեներնի խոշոր լճերից են Տուրսյոն (62 կմ²), Կիլանդսյոն (57 կմ²) և Համարյոն (47 կմ²): Կան նաև շատ մանր կղզիներ։

Ձկնատեսակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վենեռն լճում շատ են տարբեր տեսակի ձկնատեսակները: Տեղի բնակիչները և կառավարական պաշտոնյաները փորձում են ապահովել ձկնային պաշարների պահպանման նախագծերի իրականացումը: Այն ներառում է լիճ թափվող գետերի ակունքներում ջրի մշակում, աղտոտվածություն և М74 համախտանիշ: Մարզական ձկնորսությունը Վենեռն լճում անվճար է և անկառավարելի, ինչպես ափամերձ շրջաններում, այնպես էլ նավակներից (ուղղակի կան որոշ սահմանափակումներ, օրինակ՝ մարդուն մեկ օրում առավելագույնը երեք սաղմոն կամ իշխան): Առևտրային ձկնորսության համար պահանջվում է թույլտվություն: Վենեռնի բաց ջրերում առավել տարածված ձկնատեսակը սաղմոնիկն է, որը գերիշխում է Արևելյան Դալբոսենում, որտեղ միջինը հեկտարին բաժին է ընկնում 2600 սաղմոնիկ: Երկրորդ առավել տարածված ձկնատեսակը մանրաձուկն է, հեկտարում՝ 200-300 ձուկ: Ձկնատեսակները կարող են փոխվել՝ կախված ջրի ջերմաստիճանից, մակարդակից և որակից:

Բնապահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամեն տարի անցկացվում են [[Շրջակա միջավայրի մոնիտորինգ|շրջակա միջավայրի մոնիտորինգ]։ 2002 թվականի զեկույցի տվյալները վկայում են, որ ընդհանուր ջրի որակի ոչ մի ակնհայտ նվազում չի նկատվել, տեսանելիության նվազման պատճառը համարվում է ջրիմուռների ավելացումը: 1970-1990-ական թվականները խնդրահարույց ժամանակահատվածներ էին՝ պայմանավորված ազոտի մակարդակի բարձրացման հետ, սակայն ներկայումս այն կարգավորվում է, գտնվելով կայուն մակարդակի վրա ։ Որոշ ծովախորշերում առաջանում են էվտրոֆիկացիայի խնդիրներ, ջրիմուռների և պլանկտոնի քանակի ավելացում:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Данные из БСЭ
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 11, էջ 364 CC-BY-SA-icon-80x15.png