Jump to content

Ռաֆայել Ստամբոլցյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ռաֆայել Ստամբոլցյան
Ծնվել էհուլիսի 22, 1922(1922-07-22)[1]
ԾննդավայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ
Մահացել էհուլիսի 9, 2012(2012-07-09) (89 տարեկան)
Մահվան վայրԵրևան, Հայաստան
Քաղաքացիություն Հայաստան և  ԽՍՀՄ
ԿրթությունԵրևանի Մխիթար Հերացու անվան Պետական Բժշկական Համալսարան
Մասնագիտությունսրտաբան
Կոչումպրոֆեսոր
Գիտական աստիճանգիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, ակադեմիկոս և բժշկական գիտությունների դոկտոր
ԱնդամակցությունՀՀ ԳԱԱ[2]
Պարգևներ

Ռաֆայել Պարույրի Ստամբոլցյան (հուլիսի 22, 1922(1922-07-22)[1], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ - հուլիսի 9, 2012(2012-07-09), Երևան, Հայաստան[3]), հայ խորհրդային բժիշկ, թերապևտ-սրտաբան, ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի թղթակից անդամ (1973), ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1967), պրոֆեսոր (1964), ակադեմիկոս (1994)[3], Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի մասնակից։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1946 թվականին ավարտել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը, 1952-1963 թվականներին աշխատել նույն ինստիտուտի հոսպիտալային թերապիայի ամբիոնում։ 1963-1972 թվականներին եղել է մանկաբուժական, սանիտարական և ստոմատոլոգիական ֆակուլտետների ներքին հիվանդությունների պրոպեդևտիկայի, 1972 թվականից բուժական ֆակուլտետի սուբօրդինատորների թերապիայի ամբիոնների վարիչ, 1966-1968 թվականներին՝ միաժամանակ ռեկտոր[4][5]։

Գիտական գործունեություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գիտական աշխատանքները վերաբերում են ներքին հիվանդությունների կլինիկայում բուժական քնի (առաջին անգամ կիրառել է խոցային հիվանդության ժամանակ և մշակել էլեկտրաքուն առաջացնող ինքնատիպ սարք), սրտաբանության հարցերի ուսումնասիրություններին։ Ստամբոլցյանը ՀԽՍՀ-ում առաջինն է լայնորեն ներդրել էլեկտրասրտագրությունը, առաջարկել է սրտամկանի պսակային անբավարարության և ինֆարկտի վաղ ախտորոշման ու բուժման, էլեկտրասրտագրի քանակական վերլուծության մակերեսաչափական (1965) մեթոդներ։ Քանակական փոփոխությունների վերլուծության տվյալների հիման վրա Ստամբոլցյանը տվել է սրտամկանի ինֆարկտի ժամանակ նոր օջախների առաջացման տեսությունը, ներդրել դինամիկ էլեկտրասրտագրության նոր մեթոդ, որի շնորհիվ հնարավոր է որոշել սրտամկանի ինֆարկտի ընթացքի առանձնահատկությունները և ժամանակին կարգավորել բուժական միջոցառումները։ 1968 թվականին Ստամբոլցյանի նախաձեռնությամբ, թերապիայի ամբիոնին կից, ստեղծվել է գիտահետազոտական լաբորատորիա, ուր մշակվում և ստեղծվում են սրտի գործունեությանը հետևող նոր սարքեր ու համակարգեր, որոնք նպաստում են սրտաբանության նոր ճյուղի՝ մոնիտորակոմպյուտերային դինամիկ էլեկտրասրտաբանության զարգացմանը։ Ստամբոլցյանի մշակած նորույթները ներդրվել են Երևանի հանրապետական կլինիկական հիվանդանոցում (1970)[4]։

Ռաֆայել Ստամբոլցյանն ավելի քան 150 գիտական աշխատությունների, այդ թվում՝ 7 մենագրությունների հեղինակ է[5]։

Անդամակցություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստամբոլցյանը ԽՍՀՄ թերապևտների համամիութենական գիտական ընկերության վարչության անդամ էր, ՀԽՍՀ առողջապահության մինիստրության սրտաբանության պրոբլեմային հանձնաժողովի նախագահը[4]։

«Արարատ» միջազգային ակադեմիայի (Փարիզ) իսկական անդամ[3]։

Պարգևներ և մրցանակներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Խոցային հիվանդությունը քնով բուժելու մեթոդիկայի մասին (համահեղինակ), 1953
  • Կլինիկական էլեկտրասրտագրություն, 1978
  • Планиметрический метод количественного анализа электрокардиограмм, 1981[6]

Մամուլ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Հոդվածների մատենագիտություն[7]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 National Academy of Sciences of the Republic of Armenia
  2. ↑ https://www.sci.am/membersview.php?id=176&langid=1
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 «ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի իսկական անդամներ». Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 29-ին.(չաշխատող հղում)
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 ՀՍՀ գլխավոր խմբագրություն (1985). Հայկական Սովետական Հանրագիտարան, հատոր 11. Երևան: Հայկական Հանրագիտարան Հրատարակչություն. էջ 100.
  5. ↑ 5,0 5,1 А. П. Айриян (1998). Армянские учёные-медики. Ереван: Амарас. էջ 61. ISBN 99930-1-001-7. {{cite book}}: Check |isbn= value: checksum (օգնություն)
  6. ↑ «ՀՀ ԳԱԱ հիմնարար գիտական գրադարանի էլ․ քարտարան- Ռաֆայել Ստամբոլցյան». Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 29-ին.
  7. ↑ «ՀՀ ԳԱԱ ակադեմիկոսների կենսամատենագիտություններ». Վերցված է 2023 թ․ հունիսի 8-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ռաֆայել_Ստամբոլցյան&oldid=9766942» էջից