Սովորական պղնձօձ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
CoronellaAustriacaJuvenilesNewlyHatched.JPG

Սովորական պղնձօձ (Coronella austriaca), սովորական պսակաօձ, ավստրիական պսակաօձ, լորտուների ընտանիքի լորտուների ենթաընտանիքի պսակաօձերի կամ պզնձօձերի Coronella ցեղի օձ։

ՀՀ-ում հանդիպում է Շիրակի, Արագածոտնի, Կոտայքի, Գեղարքունիքի, Արարատի, Վայոց ձորի, Սյունիքի և Տավուշի մարզի լեռներում։ Տարածված է կիսախոնավ և խոնավ լեռնատափաստանային, թփուտային ու խոնավասեր նոսրանտառային բուսականությամբ քարքարոտ կենսավայրերում, գետամերձ անտառուտներում, այգիներում։

Մարմնի երկարությունը տարիքի հետ փոխվում է (13-70 սմ), պոչը 4-6 անգամ կարճ է։ Էգը խոշոր է արուից։ Մարմինը բարեկազմ է։ Գլուխը թույլ է տարանջատված մարմնից և ծածկված է խոշոր փայլուն վահանիկներով։ Աչքերը խոշոր են, ծիածանաթաղանթը՝ կարմրավուն, բիբը՝ կլոր։ Քթանցքից դեպի քունքային հատվածը՝ աչքերի վրայով դեպի հետ, ձգվում է բարակ մուգ զոլեր։ Մարմնի թեփուկները հարթ են ու փայլուն։ Մոխրագույն, գորշավուն կամ կարմրավունից պղնձագույն ընդհանուր գունավորմամբ մեջքի երկարությամբ՝ ծոծրակից մինչև պոչի ծայրը, անցնում է մանր բծերից կազմված 2-4 շարք։ Որովայնային մակերեսը նարնջագույն է, մոխրագույն կամ գրեթե սև՝ բազմաթիվ սև կետիկների խտության հետևանքով։ Սև գունավորում ունեն նաև ներքին ծնոտի վահանիկների մի մասը։

Սնվում է մանր ողնաշարավորներով (մողեսներ, թռչունների ձագեր և մանր կրծողներ)։ Ձմեռում է աշնան երկրորդ կեսից գարնան սկիզբը։ Զուգավորումը տեղի է ունենում ապրիլ-մայիսին։ Օգոստոսի վերջից սեպտեմբերի վերջը էգը ծնում է 2-15 ձագ։

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայաստանի բնաշխարհ, Երևան, Հայկական հանրագիտարան հրատարակչություն, 2006, էջ 508։