Սիրային տեսարան (նկար, Ջուլիո Ռոմանո)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Սիրային տեսարան
Giulio Romano - The Lovers - WGA09611.jpg
տեսակգեղանկար[1]
նկարիչՌոմանո Ջուլիո
տարիմոտ. 1525
բարձրություն163 սանտիմետր[1]
լայնություն337 սանտիմետր[1]
նյություղաներկ և գեղանկարչության տախտակ
գտնվում էՊետական Էրմիտաժ[1]
հավաքածուՊետական Էրմիտաժ[1]
կայք

«Սիրային տեսարան», վերածննդի դարաշրջանի իտալացի նկարիչ և ճարտարապետ Ջուլիո Ռոմանոյի նկարն Էրմիտաժի հավաքածուից:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջուլիո Ռոմանո, Մադոննան կատվի հետ, Կապոդիմոնտե թանգարան, Նեապոլ

Նկարում պատկերված են մահաճակալում գրկախառնված մերկ սիրահարներ, որոնց դռան ետևից ծածուկ հետևում է ծեր սպասուհին: Մահճակալը զարդարված է երկու ոչ մեծ խորաքանդակներով՝ միանգամայն պոռնոգրաֆիկ բնույթի. ձախից պատկերված է սատիր, որը կենակցում էր այծի հետ, աջից՝ սատիր, որը կենակցում էր կնոջ հետ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աշխատանքը թվագրվում է 1524-1525 թվականներ, իսկ ստեղծման վայրն անհայտ է, քանի որ նկարիչը 1524 թվականին լքել է Հռոմը, իսկ հաջորդ տարի տեղափոխվել Մանտովա, որտեղ և աշխատել է մեծ պատվերների վրա:

Կատուն, որը թաքնված է Ռոմանոյի սիրահարների մահճակալի տակ, պատկերված է նաև «Մադոննան կատվի հետ» նկարում (Իտալիայի Կապոդիմոնտե թանգարան), ստեղծված 1522-1523 թվականներին, այն ժամանակ, երբ նկարիչը դեռ գտնվում էր Հռոմում:

Նկարը գնել է Եկատերինա II-ը Լոնդոնում Տ. Ջենկինսից, Ֆ. Ռեյֆենշտենի միջնորդությամբ: 1780 թվականի սեպտեմբերի 8-ին գրված նամակում, որը հասցեագրված էր Տ. Փիթին, Համիլթոնը գրում է, որ Ջենկինսը Ռուսաստանի կայսրուհուն շատ նկարներ է վաճառել. «Ջուլիո Ռոմանո, ենթադրում եմ, հավաքածուի լավագույնները»[2]:

Սկզբում նկարն արվել է փայտի վրա, ապա 1834 թվականին Ա. Միտրոխինի կողմից տեղափոխվել է այն կտավի համար: Քանի որ, նկարը մինչև 1920 -ական թվականների սկզբները չի ցուցադրվել, և անփույթ են եղել նրա պահպանման հարցում, այդ իսկ պատճառով այն բավականին վնասվածքներ ունի. երեք խոշոր պատռվածքներ կային կտավի վրա, որոնք հակառակ կողմից ամրացված էին կոշտ, պլաստիկ կպչուն ժապավենով: Ջրաներկի շերտը նույնպես վնասված էր ինչպես Միտրոխինի աշխատանքից առաջ, այնպես էլ հետո[3]:

Անվան ստուգաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սյուժեի տարբեր մեկնաբանությունների պատճառով նկարը տարբեր անուններ է ունեցել նախքան ներկայիս անվանումը «Սիրային տեսարան»:

1773 թվականին Էրմիտաժի կատալոգում նկարը հիշատակվում է «Շքեղ տեսարան» անվամբ, Է. Կ. Լիպգարտն անվանել է այն «Սյուժե Բոկաչոյից»[4], XIX դարի առաջին կեսերին նկարի վերականգնման ժամանակ այն կոչել են «Մարս և Վեներա»[5], Էրմիտաժի կատալոգում, 1958 թվականին՝ «Ալեքսանդր և Դոքսանա», իսկ Նևերովը մեկնաբանել է այն «Զևս և Ալքիմենա» անվամբ[6]: Խարտը համարել է, որ նկարում պատկերված է սպասուհի, որը զգուշացնում է անհավատարիմ կնոջը՝ ամուսնու վերադարձի մասին[7]: Տորնտոն մեկ այլ վարկած է ներկայացրել, ըստ որի նկարում պատկերված է կուրտիզանուհի, որն ընդունել է իր հաճախորդին[8]:

Լայն հասարակության առաջ նկարը «Սիրային տեսարան» անվանումով առաջին անգամ ցուցադրվել է 1920 թվականին, Ռուսաստանի ամենամեծ և աշխարհի նշանակալի թանգարաններից մեկի՝ Էրմիտաժի բացման ժամանակ: Ցուցահանդեսի կատալոգում նշվել է. Ջուլիո Ռոմանոյին «Սիրային տեսարան» -ը այն նկարն է, որն ի վկայություն իտալացի գեղանկարիչ Ջորջո Վազարիի, եղել է արքայազն Վեսպասիան Գոնզագի սեփականությունը[9][10]:

Ներկայումս նկարը ցուցադրվում է Մեծ (Հին) Էրմիտաժի 216 սրահում[11]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 https://www.hermitagemuseum.org/wps/portal/hermitage/digital-collection/01.+Paintings/30438/
  2. Cassedy B. Gavin Hamilton, Thomas Pitt and statues for Stowe // The Burlington Magazine. 2004. N 146. December. — P. 814.
  3. Кустодиева Т. К. Итальянская живопись XIII—XIV веков. Государственный Эрмитаж. Каталог коллекции. — СПб.: Изд-во Государственного Эрмитажа, 2011. — С. 131.
  4. Липгарт Э. К. Итальянская школа // Старые годы. — 1908. — Ноябрь — декабрь. — С. 623.
  5. Гамалев-Чураев С. Реставратор 9-го класса Андрей Митрохин // Старые годы. — 1916. — Апрель — июнь. — С. 61—52.
  6. Любовные позиции эпохи Возрождения / Сост. О. Я. Неверов. — СПб., 2002. — С. 13—14.
  7. Hartt F. Giulio Romano. New Haven, 1958. — С. 217—218.
  8. Thornton P. The Italian Renaissance Interior 1400–1600. New York, 1991. — P/ 356.
  9. Кустодиева Т. К. Итальянская живопись XIII—XIV веков. Государственный Эрмитаж. Каталог коллекции. — СПб.: Изд-во Государственного Эрмитажа, 2011. — С. 131—133.
  10. Гамалев-Чураев С. Реставратор 9-го класса Андрей Митрохин // Старые годы. 1916. Апрель — июнь. С. 61—52.
  11. Государственный Эрмитаж. — Джулио Романо (Джулио Пиппи. «Любовная сцена».