Սեփական գյուտերով սպանված գյուտարարների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆրանց Ռեյքելթը ցատկում է Էյֆելյան աշտարակից՝ ակնկալելով, որ նրա կողմից ստեղծված պարաշյուտն աշխատալու է։

Ստորև բերված է այն գյուտարարների ցանկը, որոնց մահը ինչ-որ կերպ պայմանավորված է կամ կապված է ապրանքի, գործընթացի, ընթացակարգի կամ այլ նորարարությունների հետ, որոնք նրանք հորինել կամ մշակել են:

Մահեր ըստ ոլորտների[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արվեստ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Լուիս Խիմենեզ (մահացել է 2006 թվականին՝ 65 տարեկանում), սպանվել է Կոլորադոյում հայտնի կապույտ ձիու արձանի՝ Կապույտ մուստանգի ստեղծման ժամանակ, երբ դրա մի մասը ընկել է նրա վրա և կտրել է ոտքի զարկերակները[1]:

Ավտոմոբիլներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սիլվեսթեր Հ․ Ռոփեր, նույնանուն հեծանիվի գյուտարարը մահացել է սրտի կաթվածից կամ հետագա վթարից՝ 1896 թվականին արագության հանրային փորձարկման ժամանակ։ Հայտնի չէ, թե արդյոք վթարն էր սրտի կաթվածի պատճառը, թե սրտի կաթվածը՝ վթարի[2]։
  • Ուիլյամ Նելսոն (1870-1903), Ջեներալ էլեկտրիկի աշխատակից, ով ստեղծել է մոփեդի նոր տեսակ։ Այնուհետև նա ընկել է իր հեծանիվի նախատիպի թեստավորման ժամանակ[3]:
  • Ֆրենսիս Էդգար Սթենլի (1849-1918), սպանվել է Stanley Steamer ավտոմեքենան վարելիս։ Նա մեքենայով մխրճվել է փայտաձողի մեջ՝ փորձելով խուսափել ֆերմերային ֆուրգոններից, որոնք կողք կողքի էին վարում և լիովին փակում ճանապարհը[4]։
  • Ֆրեդ Դյուսենբերգ (1876-1932), սպանվել է Duesenberg ավտոմեքենայով արագընթաց վթարի հետևանքով[5]։

Ավիացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Իսմաիլ ալ Ջաուհարի (մահացել է 1003-1010 թվականներին), ղազախստանցի թյուրք, ով փորձել է թռչել՝ օգտագործելով երկու փայտե թև և պարան։ Նա նետվել է Նիշապուրի մզկիթի տանիքից և մահացել[6]։
  • Ջին-Ֆրանսուա Պիլատր դե Ռոզյե, ավիավթարում մահվան հայնտի առաջին դեպքերից մեկը, երբ նրա Ռոզյե օդապարիկը վթարի է ենթարկվել 1785 թվականի հունիսի 15-ին այն ժամանակ, երբ նա փորձել է անցնել Լա Մանշը։
  • Օթթո Լիլիենթալ (1848-1896), մահացել է իր դելտապլաներիզմի աշխատանքներից մեկի վթարից հետո[7]։
  • Ֆրանց Ռեյքելթ (1879-1912), դերձակ, որը մահացել է Էյֆելյան աշտարակի առաջին տախտակամածից ընկնելով իր գյուտի՝ պարաշյուտի փորձարկման ժամանակ: Դա նրա առաջին փորձն էր պարաշյուտով, եւ նա իշխանություններին ասել է, որ սկզբում այն կստուգվի մանեկենի օգնությամբ[8]։
  • Օրել Վլայկու (1882-1913), մահացել է, երբ նրա ինքնաշեն ինքնաթիռը՝ Vlaicu II-ը[9], անհաջողության է մատնվել Կարպատները հատելու փորձի ժամանակ[10]։
  • Հենրի Սմոլինսկի (մահացել է 1973 թվականին), մահացել է «AVE Mizar»-ի՝ թռչող մեքենայի փորձնական թռիչքի ժամանակ, որը թռչում էր Ford Pinto-յի բազայի վրա և իր հիմնադրած ընկերության միակ արտադրանքն էր[11]:
  • Մայքլ Դաքր (մահացել է 2009 թվականին՝ 53 տարեկանում), մահացել է իր թռչող տաքսի սարքի թեստավորման ժամանակ, որը ստեղծվել էր քաղաքների միջև հարմար և արագ տեղափոխումների համար[12]։

Քիմիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Անդրեյ Ժելեզնյակով, խորհրդային գիտնական, որը քիմիական զենք է մշակել 1987 թվականին, երբ կապոտի անսարքությունի արդյունքում հայտնաբերել է Նովիչոկ-5 նյարդապարալիտիկ նյութի հետքերը: Նա մի շաբաթ անցկացրել կոմայի մեջ, մի ամիս չի կարողացել քայլել, և տարիներ տուժել է առողջական վիճակի վատթարացման պատճառով, նախքան մահանլը դրա հետևանքներից 1992-1993 թվականներին[13]։

Արդյունաբերություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ուիլյամ Բուլոք (1813-1867), ստեղծել է վեբ ռոտացիոն տպագրական մեքենան[14][15]։ Նրա գյուտից մի քանի տարի անց նրա ոտքը ջարդվել է Ֆիլադելֆիայում նոր մեքենայի տեղադրման ժամանակ։ Դրա հետևանքով մոտ փտախտ է զարգացել, և Բուլոքը մահացել է ծայրատման ժամանակ[16]։

Բժշկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ալեքսանդր Բոգդանով (1873-1928), ռուս բժիշկ, փիլիսոփա, ֆանտաստ գրող և բելառուսական ազգության հեղափոխական, ով փորձարկել է արյան փոխներարկման հետ, փորձելով հասնել հավերժական երիտասարդությանը կամ գոնե մասնակի երիտասարդացմանը: Նա մահացել է այն բանից հետո, երբ արյուն է վերցրել մալարիայով և տուբերկուլոզով տառապող ուսանողից, ում մոտ նույնպես հնարավոր է արյան սխալ խումբ է եղել[17][18]։
  • Թոմաս Միջլի կրտսեր (1889-1944), ամերիկացի ինժեներ և քիմիկոս, ով 51 տարեկանում հիվանդացել է պոլիոմիելիտով, ինչի արդյունքում հաշմանդամ է մնացել։ Նա հորինել է կապանների և բլոքերի բարդ համակարգ, որը պետք է օգներ նրան քայլել, սակայն մահացել է դրա թեստավորման ժամանակ[19][20][21]։

Գովազդ և ժամանց[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Քերել Սուսեք (1947-1985), կանադացի պրոֆեսիոնալ կասկադյոր, որը մշակել է ամորտիզացիոն տակառը։ Նա մահացել է դրա ցուցադրությունից հետո, որտեղ տակառը նետվել է Հյուսթոնի աստղատնի տանիքից։ Նա մահացու վիրավորվել է և մի քանի օր անց մահացել[22]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Blucifer, the Murderous Mustang of Denver Airport»։ Slate (en-US)։ 2014-03-17։ ISSN 1091-2339։ Վերցված է 2016-08-06 
  2. «Died in the Saddle», Boston Daily Globe: 1, 2 June 1896 
  3. «Killed By Own Invention – While Trying Motor Bicycle He Had Made, Schenectady Man Meets Death»։ New York Times։ հոկտեմբերի 4, 1903։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2014 
  4. Doris A. Isaacson, ed. (1970)։ Maine: A Guide "Down East" (second ed.)։ Rockland, Maine: Courier-Gazette, Inc.։ Maine League of Historical Societies and Museums։ էջ 386  (First edition).
  5. «F. S. Duesenberg Dies of Auto Injury»։ New York Times։ հուլիսի 27, 1932։ էջ 17 
  6. Boitani Piero, Boitani Professor of Comparative Literature Piero (2007)։ google.com Piero Boitani, Winged words: flight in poetry and history. University of Chicago Press, 2007. p. 38։ ISBN 9780226065618։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2014 
  7. Biography of Otto Lilienthal Lilienthal Museum
  8. 2003 Personal Accounts Darwin Awards
  9. Great Britain Patent GB191026658
  10. Ralph S. Cooper, D.V.M.։ «Aurel Vlaicu at www.earlyaviators.com»։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2014 
  11. Morris, Neil (2010)։ From Fail to Win, Learning from Bad Ideas: Transportation։ ISBN 978-1-4109-3911-1 
  12. «British inventor dies in crash on test flight of his flying taxi»։ The Evening Standard։ Արխիվացված է օրիգինալից օգոստոսի 20, 2009-ին։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2014 
  13. «'It's got me': the lonely death of the Soviet scientist poisoned by novichok»։ The Guardian։ Վերցված է մարտի 27, 2018 
  14. «United States Patent 61996»։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2014 
  15. «United States Patent 100,367»։ Վերցված է նոյեմբերի 22, 2014 
  16. «Inventors killed by their own inventions»։ Discovery News։ Վերցված է 2010-10-30 
  17. «Transfusion Medical Reviews»։ 2007։ էջեր 337–340 
  18. Huestis DW (2007)։ «Alexander Bogdanov: the forgotten pioneer of blood transfusion»։ Transfus Med Rev 21 (4): 337–340։ PMID 17900494։ doi:10.1016/j.tmrv.2007.05.008 
  19. Bryson, Bill. A Short History of Nearly Everything. (2003) Broadway Books, US. 0-385-66004-9
  20. Alan Bellows (2007-12-08)։ «The Ethyl-Poisoned Earth»։ Damn Interesting 
  21. "Milestones, Nov. 13, 1944" Time, November 13, 1944
  22. Associated Press (հունվարի 21, 1985)։ «35,000 Watch as Barrel Misses Water Tank : 180-Ft. Drop Ends in Stunt Man's Death»։ Los Angeles Times։ Վերցված է օգոստոսի 18, 2012 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]