Սերգեյ Ագանով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սերգեյ Ագանով
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 4, 1917(1917-06-04)
ԾննդավայրԱստրախան, Ռուսական կայսրություն
Մահացել էփետրվարի 1, 1996(1996-02-01) (78 տարեկան)
Մահվան վայրՄոսկվա, Ռուսաստան
ԳերեզմանՏրոեկուրովյան գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՄ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիա
Մասնագիտությունռազմական գործիչ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Պարգևներ և
մրցանակներ
Լենինի շքանշան Կարմիր դրոշի շքանշան Կուտուզովի շքանշան I աստիճանի Կուտուզովի շքանշան «Հայրենական պատերազմի» I աստիճանի շքանշան Հայրենական պատերազմի II աստիճանի շքանշան Հայրենական պատերազմի շքանշան Կարմիր Աստղի շքանշան «ԽՍՀՄ զինված ուժերում Հայրենիքին ծառայելու համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան Շքանշան «ԽՍՀՄ զինված ուժերում հայրենիքին ծառայելու համար» Ժուկովի մեդալ «Խիզախության համար» մեդալ (ԽՍՀՄ) «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 50-ամյակ» հոբելյանական շքանշան «Մարտական ծառայությունների» մեդալ Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 30-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ «Ճապոնիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ «ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան» մեդալ «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ «Խորհրդային բանակի և նավատորմի 30-ամյակի» հոբելյանական մեդալ «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 40-ամյակ» հոբելյանական մեդալ «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 50-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 60-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 70-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ Մեդալ «Լենինգրադի 250-ամյակի առթիվ»
և ԽՍՀՄ պետական մրցանակ
Commons-logo.svg Sergey Aganov Վիքիպահեստում

Սերգեյ Ագանով (հունիսի 4, 1917(1917-06-04), Աստրախան, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 1, 1996(1996-02-01), Մոսկվա, Ռուսաստան, Սարգիս Քրիստափորի Օհանյան), Խորհրդային Միության ինժեներական զորքերի մարշալ։

Երիտասարդ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորաբար նշվում է, որ Սերգեյ Ագանովը ազգությամբ ռուս է, սակայն 1990 թվականից հետո հայկական մամուլում հաճախ նշվում է, որ նա հայ է, իսկական ազգանունը՝ Օհանյան։ Նրա նախապապը տեղափոխվել է Աստրախան Արցախից։ Սերգեյ Ագանովը մինչև 1929 թվականը սովորել է Բաքվում։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատանքի է անցել Մոսկվայի էլեկտրակոմբինատում, եղել է հավաքման բրիգադայի բրիգադավար։ Կարմիր բանակում է 1938 թվականից։ 1940 թվականին ավարտել է Մոսկվայի ռազմա-ինժեներական ուսումնարանը, դառնալով ինժեներական զորքերի սպա։ 1940 թվականի հունվարի 31-ին Սերգեյ Ագանովը ստանում է լեյտենանտի կոչում և նշանակվում Լենինգրադյան օկրուգի 7-րդ բանակի 123-րդ հրաձգային դիվիզիայի 257-րդ առանձին սակրային գումարտակի սակրային դասակի հրամանատար։ Մասնակցել է խորհրդա-ֆիննական պատերազմին։ 1940 թվականից մարտ ամսից՝ սակրավորային վաշտի հրամանատար։ Մաններհայմի հանրահայտ գծի պաշտպանությունը ճեղքող մարտերում աչքի ընկնելով՝ Ագանովը արժանանում է Լենինի շքանշանի։ Բացի այդ՝ 123-րդ հրաձգային դիվիզիայի ողջ անձնակազմին գերագույն հրամանատարությունը շնորհակալություն է հայտնում[1] Հետո եղել է Լենինգրադյան ռազմական օկրուգի սակրավորների կրտսեր հրամանատարական դպրոցի պետ։

Հայրենական Մեծ պատերազմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայրենական մեծ պատերազմի սկզբնական շրջանում՝ մինչև 1942 թվականի նոյեմբերը, Ագանովը եղել է որպես 257-րդ սակրային գումարտակի սակրավորային վաշտի հրամանատար, 1941 թվականի հոկտեմբերից՝ սակրավորային գումարտակի ավագ համհարզ (ժամանակակից տերմինաբանությամբ համապատասխանում է շտաբի պետի պաշտոնին), 1942 թվականի փետրվարից՝ մոտոինժեներային գումարտակի հրամանատարի տեղակալ, 1942 թվականի ապրիլից՝ 54-րդ բանակի ինժեներային զորքերի շտաբի պետի օգնական։ Մարտնչել է Լենինգրադյան և Վոլխովյան ռազմաճակատներում։ 1942 թվականի նոյեմբերից շարունակել է ծառայությունը Կարմիր բանակի ինժեներական զորքերի շտաբում, որպես օպերատիվ բաժնի պետի կրտսեր, ապա ավագ օգնական։Հրամանատարության մարտական առաջադրանքները ժամանակին կատարելու և այդ ընթացքում ցուցաբերած քաջության համար Ագանովին ԽՍՀՄ Գերագույն խորհրդի նախագահությունը պարգևատրել է Հայրենական պատերազմի 2-րդ աստիճանի շքանշանով[2] Գլխավոր հրամանատարության ռազմակայանի ներկայացուցիչների հետ միասին բազմաթիվ անգամ եղել է առաջավոր գծում։

Հետպատերազմյան ժամանակաշրջան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սերգեյ Ագանովի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված նամականիշ[3]

Պատերազմից հետո շարունակել է ծառայությունը Խորհրդային Բանակի ինժեներական զորքերի շտաբում, եղել է բաժնի ավագ սպա։ 1950 թվականին ավարտել է Ֆրունզեի անվան Ռազմական ակադեմիան։ 1951 թվականից՝ բաժնի պետի տեղակալ, 1952 թվականի հունվարից՝ Խորհրդային Բանակի ինժեներաին զորքերի շտաբի բաժնի պետ։ 1955 թվականին ավարտել է Վորոշիլովի անվան Բարձրագույն ռազմական ակադեմիան։ 1975 թվականից՝ ԽՍՀՄ Զինված ուժերի ինժեներական զորքերի պետ։ Ակտիվորեն մասնակցել է Չեռնոբիլյան աղետի հետևանքների վերացման աշխատանքներին։ Վտանգի ենթարկելով կյանքը մի քանի անգամ եղել է Աֆղանստանում, անձամբ ղեկավարել ինժեներական զորքերի մարտական գործողությունները Աֆղանստանի Ժողովրդական Հանրապետությանը ինտերնացիոնալ օգնություն ցուցաբերելու ժամանակ, պարգևատրվել Ինտերնացիոնալիստ մարտիկին՝ Աֆղանստանի երախտապարտ ժողովրդից մեդալով։ 1980 թվականի մայիսի 7-ին արժանացել է ինժեներական զորքերի մարշալի կոչման։ 1987 թվականի մարտից մինչև իր կյանքի վերջը ինժեներական զորքերի մարշալը աշխատում է ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության գլխավոր տեսուչների խմբում։ 1992 թվականին պաշտոնաթող է եղել, ապրել է Մոսկվայում։ Թաղված է Տրոեկուրյան գերեզմանոցում։ Ծառայության ընթացքում Ագանովը այցելել է Հայաստան և օգնել այստեղ տեղակայված խորհրդային 7-րդ գվարդիական բանակին ինժեներական զորքերի պաշտպանական բնույթի կառույցների, ճանապարհների ու կամուրջների շինարարական աշխատանքներին։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ԽՍՀՄ պետական մրցանակ «Ճապոնիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
  2. «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմում Գերմանիայի դեմ տարած հաղթանակի համար» մեդալ
  3. Կարմիր դրոշի շքանշան
  4. Լենինի շքանշան
  5. Կարմիր Աստղի շքանշան
  6. «Հայրենական պատերազմի» I և II աստիճանի շքանշաններ
  7. I աստիճանի Կուտուզովի շքանշան
  8. «ԽՍՀՄ զինված ուժերում Հայրենիքին ծառայելու համար» 3-րդ աստիճանի շքանշան
  9. «Մարտական ծառայությունների» մեդալ
  10. «Խիզախության համար» մեդալ (ԽՍՀՄ)
  11. «Լենինգրադի պաշտպանության համար» մեդալ
  12. «Մարտական համագործակցության ամրապնդման համար» մեդալ
  13. «1941-1945 թթ. Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 50-ամյակ» հոբելյանական շքանշան
  14. Ժուկովի մեդալ
  15. «ԽՍՀՄ զինված ուժերի վետերան» մեդալ
  16. «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 40-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ
  17. Կուտուզովի շքանշան
  18. Հայրենական պատերազմի շքանշան
  19. Շքանշան «ԽՍՀՄ զինված ուժերում հայրենիքին ծառայելու համար»
  20. Վլադիմիր Իլյիչ Լենինի ծննդյան 100-ամյակի հոբելյանական մեդալ
  21. «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 20-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ
  22. «1941-1945 թթ Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակի 30-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ
  23. «Խորհրդային բանակի և նավատորմի 30-ամյակի» հոբելյանական մեդալ
  24. «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 40-ամյակ» հոբելյանական մեդալ
  25. «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 50-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ
  26. «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 60-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ
  27. «ԽՍՀՄ Զինված ուժերի 70-ամյակին» նվիրված հոբելյանական մեդալ
  28. Մոսկվայի 800-րդ ամյակին նվիրված մեդալ
  29. Մեդալ «Լենինգրադի 250-ամյակի առթիվ»

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Կլիմենտ Հարությունյան, Ինժեներական զորքերի մարշալ Սերգեյ Քրիստափորի Ագանով, 2012, Երևան
  2. Կ․Հարությունյան, Հայ ժողովրդի ներդրումը Հայրենական պատերազմի հաղթանակում 1941-45 թթ․, 2010թ․։
  3. Խորհրդային բանակի ինժեներական զորքերի մարշալ Սերգեյ Ագանովի ծննդյան 100-ամյակը

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]