Սաբիհա Կասիմատի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Սաբիհա Կասիմատի
ալբ․՝ Sabiha Kasimati
Ծնվել էսեպտեմբերի 15, 1912(1912-09-15)
Ադրիանուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել էփետրվարի 26, 1951(1951-02-26) (38 տարեկանում)
Տիրանա, Ալբանիա
ՔաղաքացիությունFlag of Albania.svg Ալբանիա
ՄասնագիտությունՁկնաբան
Գործունեության ոլորտՁկնաբանություն
Ալմա մատերԹուրինի համալսարան


Սաբիհա Կասիմատի (ալբ․՝ Sabiha Kasimati, սեպտեմբերի 15, 1912(1912-09-15), Ադրիանուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - փետրվարի 26, 1951(1951-02-26), Տիրանա, Ալբանիա), ալբանացի գիտնական- ձկնաբան, առաջին ալբանուհին էր, ով բարձրագույն կրթություն էր ստացել: Էնվեր Խոջայի դպրոցական ընկերուհին և նրա վարչակարգի քաղաքական հակառակորդը: Սպանվել է 1951 թվականի կոտորածի ժամանակ` Սիգուրիմիների կողմից: Ալբանիայում կոմունիստական ռեժիմի անկումից հետո վերականգնվել է և հետմահու պարգևատրվել «Ազգի պատիվ» շքանշանով:

Կրթություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է ալբանացի հայտնի բժիշկ ԱբդուրահմաՆ Կասիմատիի ընտանիքում: Սաբիհայի հայրն ու պապն հայտնի լիբերալ ինտելեկտուալներ էին: Մանկուց Սաբիհան հակված էր կրթություն ստանալու, գիտական գործունեության և հասարակական ակտիվության [1]:

1927 թվականին Կորչայում Սաբիհա Կասիմատին ընդունվել է ֆրանսիական լիցեյ: Սովորել է Էնվեր Խոջայի հետ, նրա հետ պահպանելով ընկերական հարաբերություններ[2]: 1930 թվականին ավարտելով լիցեյը, աշխատել է որպես ուսուցչուհի: Դասավանդել է ֆրանսերեն և բարոյագիտություն: 1933 թվականից Կավայա ալբանա-ամերիկյան ինստիտուտում զբաղվել է կենդանաբանական և ձկնաբանական հետազոտություններով:

1935 թվականին պետական կրթաթոշակով Սաբիհա Կասիմատին մեկնել է Իտալիա: Թուրինի համալսարանում ուսումնասիրել է ձկնաբանություն և կենսաբանություն: 1940 թվականին դոկտորական թեզ է պաշտպանել Ալբանիայի ջրային ֆաունայի վերաբերյալ: Սաբիհա Կասիմատին առաջին ալբանացի կինն էր, ով ստացել էր բարձրագույն կրթություն:

Գիտական աշխատանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հրաժարվելով աշխատել ԱՄՆ-ում, Նա վերադարձել է հայրենիք: Դասավանդել է Դոնիկա Կաստրիոտիի անվան ինստիտուտում: 1940-ական թվականներին Բելցանոյում բուժում էր ստանում: Ալբանիա է վերադարձել 1945 թվականին:

1947 թվականին Սաբիհան աշխատել է Տիրանայի Գիտական հետազոտությունների ինստիտուտում: Նրա ձկնաբանական աշխատանքները նշանակալի դեր են խաղացել ալբանական ձկնաբուծության բնագավառում: Կազմել է ալբանական ձկների ցանկը, ընդգրկելով 257 տեսակ:

Քաղաքական ընդդիմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սաբիհա Կասիմատին բացասականորեն էր վերաբերվում Ալբանիայի աշխատավորների կուսակցությանսահմանած ռեժիմին: Նրան հատկապես վրդովեցնում էր ինտելեկտուալների հետապնդումները: Նա բացահայտորեն համապատասխան խոսակցություններ էր վարում, հանդիպում էր պահանջում Էնվեր Խոջայի հետ` խիստ քննադատության բացահայտ արտահայտման համար[3]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]