Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտ
Gitismoscow.jpg
Տեսակհամալսարան, դրամատիկական դպրոց և ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Հիմնադրված է1878
Անվանված էԱնատոլի Լունաչարսկի
ՌեկտորGrigory Zaslavsky?
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՏեղագրությունՄոսկվա
Կայքgitis.net
Russian Academy of Theatre Arts Վիքիպահեստում

Ռուսաստանի թատերական արվեստի ինստիտուտ  (ռուս.՝ Росси́йский институ́т театра́льного иску́сства - ГИТИС), բարձրագույն թատերական ուսումնական հաստատություն: Թատերական ամենամեծ ԲՈՒՀ-ն է Եվրոպայում և ամենամեծ ԲՈՒՀ-երից մեկն աշխարհում: Գտնվում է Մոսկվայում: Հաստատության շենքը ընդգրկված է ՌԴ մշակութային ժառանգությունների շարքում[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1878 թվականի նոյեմբերի 22-ին Երաժշտասերների և դրամատիկ արվեստի հասարակության հովանավորությամբ Մոսկվայում դաշնակահար Պյոտր Ադամովիչ Շոստակովսկին[2] բացում է երաժշտական-դրամատիկական դպրոց: 1883 թվականին երաժշտասերների հասարակությունը վերանվանվում է Մոսկվայի ֆիլհարմոնիկ ընկերություն, որի տնօրեն Պյոտր Շոստակովսկին նրա ենթակայությանն է հանձնում նաև իր դպրոցը: 1886 թվականին դպրոցը վերանվանվել է երաժշտա-դրամատիկական դպրոց՝ հավասարեցվելով կոնսերվատորիայի կարգավիճակի[3]:

1902 թվականին դպրոցը տեղափոխվել է Մալի Կիսլովսկի նրբանցք, որտեղ այժմ տեղակայված է ինստիտուտի գլխավոր մասնաշենքը: 1918 թվականին Երաժշտա-դրամատիկական ուսումնարանը վերանվանվել է Երաժշտա-դրամատիկական ինստիտուտ, 1919 թվականին՝ Երաժշտա-դրամատիկական պետական ինստիտուտ, 1922 թվականի սեպտեմբերի 17-ին պետական բարձրագույն թատերական դասընթացների հետ միավորումից հետո, Վսևոլոդ Մեյերխոլդի ղեկավարությամբ վերակազմակերպվել է Ռուսաստանի թատերական արվեստի համալսարան (ԳԻՏԻՍ): Վսևոլոդ Մեյերխոլդը ինստիտուտին կից ստեղծել է թատրոն, որը սկզբում անվանվել է ԳԻՏԻՍ-ի թատրոն, 1923 թվականից առանձնացել է ինստիտուտից՝ դառնալով Մեյերխոլդի անվան պետական թատրոն[4]:

Ինստիտուտը միավորում էր ինն անկախ «արվեստանոցներ», որոնցից յուրաքանչյուրն ուներ իր ղեկավարը. շուտով արհեստականորեն միասնական դարձած արվեստանոցներն սկսեցին դուրս գալ ինստիտուտի կազմից[3]:

Ուսումնական պլանների ու ծրագրերի անաշխատունակության պատճառով 1925/1926 թվականներին ԳԻՏԻՍ-ը ստացավ տեխնիկումի կարգավիճակ (պահպանելով 4-ամյա կրթությունը) և անվանափոխվեց Թատերական արվեստի կենտրոնական տեխնիկում (ՑԵՏԵՆՏԻՍ), որի կազմի մեջ մտան երեք միավորումներ՝ դրամատիկական, երաժշտա-դրամատիկական (օպերային) և ակումբա-ռեժիսորական: 1930 թվականին ձևավորվեցին ռեժիսորա-մանկավարժական, ռեժիսորական, թատերագիտական ֆակուլտետները[3]:

1931 թվականին մի քանի ուսումնական հաստատությունների միավորմամբ ձևավորվեց Թատերական ուսումնական կոմբինատը («Теавуз»), որը 1934 թվականի հունվարին կոչվել է Անատոլի Լունաչարսկու անունով: 1935 թվականին Թատերական ուսումնական կոմբինատը հերթական անգամ վերակազմավորվել է Լունաչարսկու անվան պետական թատերական արվեստի համալսարան: Սկզբում ԳԻՏԻՍ-ն ունեցել է 3 ֆակուլտետ՝ ռեժիսուրայի, դերասանական և ռեժիսորական[3]:

Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին ԳԻՏԻՍ-ը տարհանվել է Սարատով, այդ ժամանակահատվածում ինստիտուտի ռեկտորն է եղել Իոսիֆ Ռաևսկին: 1943-1948 թվականներին ԳԻՏԻՍ-ը ղեկավարել է Ստեֆան Մոկուլսկին, ով ազատվել է 1949 թվականին «կոսմոպոլիտիզմի դեմ պայքարի» սկզբում, երբ «Պրավդա» թերթում հրատարակվեց «Մի խումբ հակա-հայրենասիրական թատերագետների մասին» հոդվածը. այդ ժամանակահատվածում ինստիտուտից ազատվեցին շատ դասախոսներ[5]:

2011 թվականի ապրիլի 26-ին ԳԻՏԻՍ-ը ստացել է համալսարանի կարգավիճակ: 2013 թվականի մարտի 28-ի գիշերը լույս 29-ին ԳԻՏԻ-ի գլխավոր մասնաշենքում հրդեհ է բռնկվել: Վնասվել է միայն շենքը: 2015 թվականից ունի ինստիտուտի կարգավիճակ:

Ֆակուլտետներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Դերասանական ֆակուլտետ
  • Թատերական ռեժիսուրայի ֆակուլտետ
    • Թատրոնի ռեժիսուրա
    • Կրկեսի ռեժիսուրա
    • Դերասանական արվեստ
    • Բեմական խոսք
    • Բեմական պար
    • Բեմական շարժում
    • Բեմանկարչություն
  • Երաժշտական թատրոնի ֆակուլտետ
    • Վոկալ
    • Դերասանական արվեստ
    • Բեմական խոսք
    • Բեմական պար
    • Բեմական շարժում
    • Երաժշտական թատրոնի ռեժիսուրա
    • Երաժշտական դրամատուրգիա
    • Բեմանկարչություն
    • Հնչյունային օպերատոր
  • Թատերագիտության ֆակուլտետ
    • Ռուսաստանի թատրոնի պատմություն
    • Արտասահմանյան թատրոնի պատմություն
    • Կերպարվեստի
  • Բալետի ֆակուլտետ
    • Բալետի խորեոգրաֆիա
  • Էստրադային արվեստի ֆակուլտետ
    • Դերասանական արվեստ
    • Էստրադայի ռեժիսուրա
    • Կիրառական արվեստի իմաստաբանություն և տեսություն
  • Պրոդյուսերական ֆակուլտետ
    • Պրոդյուսերայի և կատարողական արվեստի կառավարման ամբիոն
  • Բեմանկարչության ֆակուլտետ

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Смольяков А. Ю. Тот самый ГИТИС. - М.: Алгоритм-Книга, 2004. - 288 c. - ISBN 5-9265-0141-5.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Памятники истории и культуры (объекты культурного наследия) народов Российской Федерации
  2. «Шостаковский, Петр Адамович»։ Բրոքհաուզի և Եֆրոնի հանրագիտական բառարան: 86 հատոր (82 հատոր և 4 լրացուցիչ հատորներ)։ Սանկտ Պետերբուրգ։ 1890–1907 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Горбунов М. А. ГИТИС // Театральная энциклопедия (под ред. С. С. Мокульского). — М.: Советская энциклопедия, 1961. — Т. 1.
  4. Золотницкий Д. И. Будни и праздники театрального Октября. — Л.: Искусство, 1978. — С. 40. — 255 с.
  5. Строева М. Н. Советский театр и традиции русской режиссуры: Современные режиссерские искания. 1955-1970. — М.: ВНИИ искусствознания. Сектор театра, 1986. — С. 12-13. — 323 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]