Ռուբեն Ֆիլյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ռուբեն Ֆիլյան
Ծնվել էդեկտեմբերի 10, 1952(1952-12-10)
Վախճանվել էհունվարի 6, 1983(1983-01-06) (30 տարեկանում)
Մասնագիտությունթարգմանիչ և արձակագիր
Լեզուհայերեն
Ազգությունհայ
Ռուբեն Ֆիլյան Վիքիդարանում

Ռուբեն Ֆիլյան (դեկտեմբերի 10, 1952, Երևան - հունվարի 6, 1983, Գոա, Հնդկաստան) հայ արձակագիր, թարգմանիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուբեն Ֆիլյանը ծնվել է 1952 թվականին Երևանում, ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետը։ Նրա առաջին գիրքը՝ «Անծանոթ ինքնակենսագրություն» լույս է տեսել 1980 թվականին։ 70-ականների վերջերին Ռուբեն Ֆիլյանին հաջողվում է դուրս գալ Խորհրդային Հայաստանից։ Նա մեկնում է Ֆրանսիա, ապա ճամփորդում է Եգիպտոսով, Հորդանանով, այնուհետև հաստատվում է Հնդկաստանի Գոա նահանգում, որտեղ դասավանդում է յոգա, կարատե, երաժշտություն, արևելյան փիլիսոփայություն։ Ռուբեն Ֆիլյանի կյանքը ընդհատվում է 1983 թվականի հունվարի 6-ին։ 1992 թվականին նրա հոր՝ Պարգև Ֆիլյանի հովանավորությամբ լույս է տեսնում Ռուբեն Ֆիլյանի «Քո երկրի դեսպանը» գիրքը, որտեղ ընդգրկված են «Քո երկրի դեսպան»–ը համանուն վեպը, պատմվածքներ, հեքիաթներ։ Ռուբեն Ֆիլյանը հեղինակ է Շրի Շանկարաչարյաի «Վիվեկա Չուդամանի» ստեղծագործության հայերեն թարգմանության։ Ինչպես վեպը, այնպես էլ կարճ արձակը, հեքիաթ-պատմվածքները, ոչ միայն ապրում են Ֆիլյանի կողմից ուղղակի դիտավորությամբ ստեղծված հեքիաթային աշխարհի մեջ, այլև ցույց են տալիս մարդկային կեցության ու փորձառության աբսուրդային երևույթները։ Ռուբեն Ֆիլյանի արձակը երկխոսություն է հայ միջնադարյան բնագրերի, Սեմյուել Բեքեթի, Իտալո Կալվինոյի, Ռոբերտ Վալզերի ստեղծագործությունների հետ։

Aquote1.png Եվ ահա մեր օդանավը մի փոքր շրջան կատարեց Քո երկրի վրա՝ Քո լուսավոր երկրի, որ Բանի մեծ ու փոքր հայելիներից էր լոկ ու երեւում էր այնպես, ինչպես մենք մեզ հայելում ենք տեսնում… քանզի ամեն ինչը, որ Բանին էր պատկանում՝ մերն էր… Եվ ամենաբարձր գագաթներն էլ, ահա, ընկղմվում էին ծովն այդ խոնավ լույսերի, սուզվում էին լուսավոր հուշի մեջ՝ կորցնելով սահմանագիծը թաց երկնքի հետ, որտեղից անշարժ արեգակը, լուսաղբյուրի նման, ապագայի հուշերն էր պարզաջրում, եւ մենք թռչում էինք այդ խոնավ ծովի մակերեւույթից շատ ու շատ բարձր եւ սլանում էինք ամենավեր, ու մեր հոգին սավառնում էր այդ լուսե ջրերի վրա եւ մեզ էր հասցնում միայն Ետեւից լսվող ձայնի ՁԱՅՆԸ, ՈՐ ՄԵՐ ԼՌՈՒԹՅՈՒՆՆ ԷՐ։
- «Քո երկրի դեսպանը»
Aquote2.png
Aquote1.png
- Նա գրող էր ու տանել չէր կարողանում իր հաջողված գործերը, որովհետեւ բոլորն էլ հավանում էին դրանք, ու կարծես ուրիշինն էին արդեն։ Իսկ թույլ գործերը, որ չէին հավանում, ՍՏԻՊՎԱԾ ինքն էր սիրում։
Aquote2.png
Aquote1.png
- Եվ այդքանից հետո դեռ ծովը ալեկոծվո՞ւմ է։ Արձագանք է... Անշուշտ արձագանք է...
Aquote2.png
Aquote1.png
- Հազացի... Չեմ ուզում հավատալ, որ այդ մասին աշխարհում ոչ ոք չգիտի...
Aquote2.png
Aquote1.png Հայ գրականության մեջ Ռուբեն Ֆիլյանը բացառիկ հեղինակ է։ Նրա գրականության պակասը միշտ զգացվել է, բայց նա եղել է մեր մեջ։
- արձակագիր Արամ Պաչյանը Ռուբեն Ֆիլյանի մասին
Aquote2.png
Aquote1.png Գրող էր ծնվել, բայց գրողների հետ հազվադեպ էր առնչվում, քանզի ատում էր գրքայնությունն ու հույժ խորհրդայնացված գրող-գրող խաղը։ Իր ընկերական մեծ շրջապատի անդամները հիմնականում նկարիչներ էին, դերասան-ռեժիսորներ. նրա բազմախորհուրդ հոգին մատչելի էր միայն նրանց, ում համար հատկապես եւ առաջին հերթին էր կարեւոր ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ կարգախոս-տեսլականը։ Գրող էր ծնվել, բայց ոչ երբեք խորհրդային հասարակարգում ապրել-ստեղծագործելու համար։ Այդ հասարակարգում առաջ գնալու, պաշտոնների հասնելու բյուր հնարավորություններ ուներ, բայց այդ հնարավորություններից վայրկյան իսկ չօգտվեց, զի ողջ հոգով էր ատում սուտը, կեղծիքը, սին փառքն ու սնապարծությունը։
- Բանաստեղծ, արձակագիր Արմեն Շեկոյան. «Ուխտագնացություն դեպի երկինք»
Aquote2.png


Գրքեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Անծանոթ ինքնակենսագրություն», Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 120 էջ։
  • «Քո երկրի դեսպանը», Երևան, «Նաիրի», 1992, 256 էջ։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]