Ջոն Ուիլքս Բութ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջոն Ուիլքս Բութ
անգլ.՝ John Wilkes Booth
John Wilkes Booth-portrait.jpg
Ծնվել էմայիսի 10, 1838(1838-05-10)[1][2]
ԾննդավայրԲել Էյր, Մերիլենդ
Մահացել էապրիլի 26, 1865(1865-04-26)[1][2][3] (26 տարեկան)
Մահվան վայրՊորտ Ռոյալ, Վիրջինիա
ԿրթությունBel Air High School?
ՔաղաքացիությունFlag of the United States (1863-1865).svg ԱՄՆ
Կրոնբողոքականություն[4]
Մասնագիտությունճարտարագետ-մեխանիկ, դերասան, գրող և թատրոնի դերասան
Ծնողներհայր՝ Ջունիուս Բրուտուս Բութ
Թուդոր Հալլը 1863թ.
Լոս Անջելեսում սպանվել է Լինկոլնի մահվան դատավճիռները, նկարահանվելով Ջոն Սրրատրտի, Ջոն Ուիլքս Բուցի եւ Դեյվիդ Հերդդի լուսանկարչական տպագրությամբ:

Ջոն Ուիլքս Բութ (անգլ.՝ John Wilkes Booth, մայիսի 10, 1838(1838-05-10)[1][2], Բել Էյր, Մերիլենդ - ապրիլի 26, 1865(1865-04-26)[1][2][3], Պորտ Ռոյալ, Վիրջինիա), ամերիկացի թատրոնի դերասան։ 1865 թվականի ապրիլի 14-ին սպանել է ԱՄՆ նախագահ Աբրահամ Լինքոլնին։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջոն Ուիլքս Բութը ծնվել է 1838 թ. մայիսի 10-ին Բել Էյր Մերիլենդում։ Նրա ընտանիքի անդամները նույնպես դերասաններ էին։ Նրա հայրը խաղացել է Կովենդ Գարդեն և Դրուրի Լեյն թատրոններում։ Նաև նրա մեծ եղբայրը Էդվին Թոմաս Բութ (1833—1893) նա էլ է խաղացել թատրոնում։ Ընտանիքի ավանդույթների համաձայն, Ջոն Ուիլքս Բութը նույնպես դերասան էր Շեքսպիրյան ռեպերտուարայում։ Քսանհինգ տարեկանում նա դեբյուտ է ունեցել թատրոնի բեմում և շուտով դարձել իր ժամանակի ամենահայտնի դերասաններից մեկը։ Համագործակցում է Ռիչմոնդը «Shakespearean company» թատրոնի հետ։

1854 թ. Հարպերս Ֆերրիում կամավորը մասնակցեց Ջոն Բրաունի ելույթի ճնշմանը։ Հյուսիսային և հարավային պատերազմի ժամանակ նա դարձավ Կոնֆեդերացիայի գաղտնի գործակալ, որը հանձնեց իր անօրինական դեղերը։ Նա մասնակցեց հակակառավարական դավադրությանը, որի մասնակիցները առաջինը խորհեցին նախագահ Աբրահամ Լինքոլնի առևանգումը, այնուհետև, պատերազմի ավարտին, նրա սպանությունը և ԱՄՆ կառավարության հիմնական անդամները։ Կառավարության որոշ անդամների վրա փորձ էր արվել, բայց միայն Լինկոլն էր սպանվել։

1865 թ. ապրիլի 14-ին Վաշինգտոնում գտնվող Ֆորդ թատրոնում տեղի ունեցած ելույթում մահացու վիրավորվելով նախագահ Լինկոլնը ատրճանակով կրակել է։ Բութը զբաղված չէր այդ օրը նվագախմբում, և ընդհանրապես ընդամենը երկու անգամ հնչեց Ֆորդ թատրոնում, բայց հաճախ այցելում էր իր գործընկեր դերասաններին և գիտեր ինչպես շենքը, այնպես էլ ռեպերտուարը։

«Իմ ամերիկացի զարմիկը» կատակերգության ամենասուր վայրում նա ներխուժեց նախագահական տուփ և կրակեց կրակողներից մեկի վրա, ակնկալելով, որ կրակոցի ձայնը կծաղրեց ծիծաղի պայթյունից։

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խուճապի մեջ նա կարողացավ փախչել, սակայն 1865 թ. ապրիլի 26-ի ուշ երեկոյան նրան բռնել էր Վիրջինիա նահանգի ոստիկանությունը ախոռում, որտեղ նա թաքնվում էր պահակներից մեկի հետ։ Ոստիկանությունը հրդեհել է ախոռը, Բութը դուրս է եկել, զինամթերքով զինված, և այդ պահին մահացու վիրավորվել էր զինվոր Բոստոն Կորբետի կողմից։ Նրա վերջին խոսքերն էին. «Ասա մայրիկիս, որ ես մահացել եմ, իմ երկրի համար պայքարելիս»։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]