Ջեյմս Հոլմս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ջեյմս Հոլմս
Ի ծնե անունՋեյմս Իգան Հոլմս
Ծննդյան ամսաթիվդեկտեմբերի 13, 1987(1987-12-13) (32 տարեկան)
ԾննդավայրՍան Դիեգո, Կալիֆոռնիա, ԱՄՆ
ՔաղաքացիությունԱմերիկայի Միացյալ Նահանգներ
ՊատիժՑմահ բանտարկություն
Սպանություն
Զոհերի թիվ12
Վիրավորների թիվ58
Սպանության շրջանCentury Aurora 16 կինոթատրոն, Օրորա, Կոլորադո, ԱՄՆ
Սպանության եղանակգնդակահարություն
ԶենքAR-15 հրացան, 40 տրամաչափի երկու ատրճանակ Glock 22[1], պոմպային հրացան Remington 870, գազի նռնակ
Դրդապատճառանհայտ
Ձերբակալության ամսաթիվ2012 թվականի հուլիսի 20

Ջեյմս Իգան Հոլմս (անգլ.՝ James Eagan Holmes, ծնվել է 1987 թվականի դեկտեմբերի 13–ին, Սան Դիեգո, ԱՄՆ), ամերիկացի Օրորա քաղաքից (Կոլորադոյի նահանգ): 2012 թվականի հուլիսի 20-ին տեղի կինոթատրոնում «Խավարի ասպետը։ Լեգենդի վերածնունդը» ֆիլմի պրեմիերայի ժամանակ իրականացրել է զանգվածային սպանություն։ Նա ոստիկանության կողմից ձերբակալվել է կինոթատրոնի մերձակայքում, հարձակումից անմիջապես հետո։ Նրանից առգրավել են հրացան և ատրճանակներ։ Ներկայումս Հոլմսը դատապարտված է ցմահ ազատազրկման[2]։ Նրա հոգեկան հիվանդության վարկածը չի հաստատվել[3], ատենակալները նրան մեղսունակ են ճանաչել։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջեյմս Իգան Հոլմսը ծնվել է բուժքրոջ և մաթեմատիկոս–գիտնականի ընտանիքում, ով աշխատել է որպես համակարգչային ծրագրային ապահովման ընկերության մենեջեր: Նրա ծնողները կրոնական մարդիկ էին և հաճախ էին այցելում տեղի երիցական եկեղեցի[4]։ 2006 թվականին Ջեյմսը գերազանց ավարտել է Ուեսթվյուի միջնակարգ դպրոցը[5]։ 2008 թվականի ամռանը Հոլմսն աշխատել է մանկական ամառային ճամբարում, որտեղ հետևել է 7-14 տարեկան երեխաների սննդի որակին[6]։ 2010 թվականին ստացել է նյարդաբանության բակալավրի աստիճան Կալիֆոռնիայի համալսարանում։ Դրանից հետո, ինչպես գրել են մամուլում, Հոլմսը բնակվել է Սան Դիեգոյում, սակայն երկար ժամանակ չի կարողացել գտնել եկամտի մշտական աղբյուր և աշխատել է McDonald’s արագ սննդի ռեստորանում: Մինչև 2012 թվականի հունիսը եղել է Կոլորադոյի համալսարանի բժշկական ֆակուլտետի ասպիրանտ, որտեղ 2012 թվականի մայիսին հոգեկան և նյարդաբանական խանգարումների կենսաբանական պատճառներով կոնֆերանսում հանդես է եկել «Միկրո ԴՆԹ մարկերներ»-ի շնորհանդեսով[7][8]: 2011 թվականին երկու անգամ ձերբակալվել է արագության գերազանցման համար[9]։ Ծանոթներն ու հարևանները Հոլմսին մի փոքր փակ էին անվանում, բայց շփվելիս՝ հաճելի մարդ, և նրա կողմից հոգեկան որևէ շեղումներ չէին նկատել: Նշվում էր, որ նա տարվել է բազմաթիվ համակարգչային դերային խաղերով։ Կին կամ ընկերուհի չուներ։ Հոլմսը գործնականում հետք չի թողել համացանցում, այդ թվում՝ հայտնի սոցիալական ցանցերում, որևէ կասկածելի կապի մեջ չի նկատվել: Հինգ միավոր քանակությամբ զենք և 6000 միավոր զինամթերք Հոլմսը ձեռք է բերել 2012 թվականի մայիսի վերջին, զենքի խանութներից մեկում[10]: Հունիսին Հոլմսը մարզման հայտ էր ներկայացրել մասնավոր հրաձգարանում, սակայն հաստատության սեփականատերը մերժել էր նրան այն բանից հետո, երբ տարօրինակ հաղորդագրություն էր լսել նրա ինքնապատասխանիչի վրա[11]: Մամուլում նաև տեղեկություններ են հրապարակվել այն մասին, որ Հոլմսը հանցանքը կատարելուց քիչ առաջ հարցաթերթիկ է թողել ծանոթությունների կայքում, որտեղ գրառում է կատարել՝ «Կայցելե՞ք ինձ բանտում»[12]։

Հրաձգություն կինոթատրոնում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինո գնալուց առաջ Ջեյմսը ականապատել է իր բնակարանը։ Հոլմսի 75 քառակուսի մետր բնակելի տարածության վրա տեղադրվել է ձգվող նշանների բարդ համակարգ, որոնց տարողությունները միացրել է պայթուցիկ նյութով և քիմիական ռեագենտներով: Հեռանալուց առաջ Հոլմսը ստերեոյի վրա դրել է նույն երգը՝ առավելագույն բարձրությամբ կրկնելու ռեժիմով. նա հույս ուներ, որ հարևանները ոստիկանություն կկանչեն և պայթյունից ևս մի քանի տասնյակ մարդ կմահանա: Նրա ներքևի հարևան Քեյթլին Ֆոնզին կեսգիշերին մոտ, լսելով երաժշտությունը, ցանկացել է բացել Հոլմսի բնակարանի դուռը, բայց չի արել: Տեսնելով, որ դուռը փակ չէ, աղջիկն ուղղակի սպառնացել է, որ ոստիկաններ կկանչի[13]։ Ականազերծման համար ոստիկանությունն օգտագործել է սակրավոր ռոբոտ, իսկ թաղամասի բնակիչներին տարհանել են։

Կինոթատրոնը, որտեղ տեղի է ունեցել հրաձգությունը

2012 թվականի հուլիսի 19-ի ուշ երեկոյան 24-ամյա Ջեյմս Իգան Հոլմսը զենքի զինանոցով և փամփուշտներով եկել էր Century Aurora 16 Movie Theater կինոթատրոնի մոտ, որտեղ պետք է կայանար Քրիստոֆեր Նոլանի «Խավարի ասպետը։ Լեգենդի վերածնունդը» եզրափակիչ մասի պրեմիերան: Տոմս գնելով՝ Ջեյմսը բոլորի հետ մտել է դահլիճ։ Ֆիլմի սկզբում դիտելով թրեյլերներն ու գովազդը՝ նա վերադարձել է իր մեքենայի մոտ, որտեղ հագել է հատուկ նշանակության ուժերի աշխատակցի կոստյում (SWAT) և լիցքավորել զենքը: Տեղական ժամանակով ժամը 0:39-ին Հոլմսը դահլիճ է վերադարձել գաղտնի դռնով: Ոչ ոք ուշադրություն չի դարձրել նրա հայտնվելուն։ Այդ ժամանակ նա հանդիսատեսի մեջ ծխային նռնակ է նետել կամ շաշկա, իսկ հետո կիսաավտոմատ հրացանով կրակ է բացել լսարանի առաջին շարքերում։ Այնուհետև Ջեյմսը սկսել է կրակել նրանց, ովքեր փորձում էին փախչել ելքերի միջոցով: Հրացանի մոտ 40-րդ կրակոցից հետո, Հոլմսը այն փոխարինել է զենքով և ատրճանակով: Ժամը 0:45-ի սահմաններում նա ձերբակալվել է ոստիկանության կողմից՝ դիմադրություն ցույց չտալով։ Տեղում մահացել է 10 մարդ, ևս երկուսը մահացել են հիվանդանոցի ճանապարհին։ 58 մարդ վիրավորվել է, նրանցից շատերը՝ ծանր։

Հետաքննություն և դատավարություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հուլիսի 30-ին նահանգային դատարանում Հոլմսին 24 մեղադրանք առաջադրվեց կանխամտածված սպանության (first-degree murder) և 116 մեղադրանք՝ սպանության փորձ կատարելու մեջ: Չնայած սպանվածները 12–ն էին, իսկ վիրավորները՝ 58-ը, յուրաքանչյուր սպանության կամ մահափորձի համար ներկայացվեց երկու մեղադրանք՝ «կանխամտածված սպանություն» (անգլ.՝ «murder with deliberation») և «սպանություն՝ մարդկային կյանքի հանդեպ արտակարգ անփութությամբ» (անգլ.՝ «murder with extreme indifference to the value of human life»)[14]: Երկու մեղադրանքներն էլ մահապատիժ են նախատեսում՝ որպես առավելագույն պատիժ և ցմահ բանտարկություն՝ առանց վերանայման իրավունքի՝ որպես նվազագույն պատիժ։ Երկու հիմքով մեղադրանքների ներկայացման միջոցով մեղադրողներն ավելացնում են մեղքի հայտնաբերման երդվյալների հնարավորությունները, հատկապես եթե Ջեյմսի պաշտպանությունը պնդեր նրա անմեղսունակությունը[15]։ Ցմահ բանտարկության դեպքում հոդվածները նախատեսում էին ժամկետի կրում հաջորդաբար յուրաքանչյուր ապացուցված դրվագով: Հոլմսին նաև երկու լրացուցիչ մեղադրանք առաջադրվեց՝ պայթուցիկ նյութեր և սպանության նպատակով զենք պահելու համար[16][17]։

2012 թվականի օգոստոսի 8-ին Ջեյմսի փաստաբանները հանդես եկան հայտարարությամբ, որ նա հոգեկան հիվանդ է[3]։

2012 թվականի սեպտեմբերի 19-ին դատախազը հասավ նրան, որ Հոլմսի դեմ մեղադրանքներին ավելացվեցին ևս 10 կետեր, և նրա մեղադրանքների ամբողջական ցանկը դարձավ 152 կետ[18]: Նրան այդ մասին տեղեկացրեցին 2012 թվականի սեպտեմբերի 20-ին, և նա առաջին անգամ դատարանում հայտնվեց կարճ կտրված մազերով՝ ներկված բնական–բաց շիկահեր գույնով[19]: 2012 թվականի սեպտեմբերի 28-ի նիստում հայտնի դարձավ, որ 2012 թվականի հունիսին Հոլմսը ոչ թե ինքնակամ լքել էր ուսումը, այլ արտաքսվել էր պրոֆեսորներից մեկի հասցեին սպառնալիքներ հնչեցնելու համար[20]։

2013 թվականի հունվարի 10-ին դատարանը վճռեց, որ հետաքննությունը բավարար ապացույցներ ունի Հոլմսին բոլոր 114 կետերով դատելու համար։

2013 թվականի մարտի 29-ին «Կոլորադոյի հրաձիգի» փաստաբանները հայտարարեցին, որ իրենց պաշտպանյալը մտադիր է գործարք կնքել հետաքննության հետ և ընդունել իր մեղքը: Եթե ​​մեղադրող կողմը գնար գործարքի, ապա դատավարությունը կտևեր ընդամենը մի քանի օր, և մարդասպանը կդատապարտվեր ցմահ բանտարկության՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման իրավունքի:

2013 թվականի ապրիլի 1-ին Հոլմսի զոհերի հարազատների հետ խորհրդակցությունից հետո դատախազությունը դատարանում հայտարարեց, որ հասնելու է ամբաստանյալի մահապատժին: «Ջեյմս Հոլմսի համար այս գործում արդար պատիժ է համարվում մահապատիժը»,-հայտարարեց Սենտեննիալ քաղաքի շրջանային դատախազ Ջորջ Բրոշլերը (George Brauchler)։

2013 թվականի մայիսի 7-ին հանցագործի փաստաբանի միջնորդությամբ որոշում կայացվեց դատաքննությունը դադարեցնել մինչև 2014 թվականի փետրվարը, որպեսզի հստակ որոշի՝ արդյո՞ք Հոլմսը մեղսունակ Է[21]։

2013 թվականի օգոստոսի 5-ին Հոլմսը տեղափոխվեց Կոլորադոյի նահանգի Պուեբլո քաղաքի Colorado Mental Health Institute հոգեբուժարան՝ լիարժեք հոգեբանական հետազոտության համար, սակայն արդեն 2013 թվականի օգոստոսի 20-ին նրան բանտ ուղարկեցին[22]։

2014 թվականի հոկտեմբերի 14-ին պետք է տեղի ունենար Հոլմսի գործով նիստը, սակայն այն հետաձգվեց 2014 թվականի դեկտեմբերի 8-ին[23]։

2014 թվականի դեկտեմբերի 8-ին դատարանը վճռեց, որ նիստը հետաձգվում է անորոշ ժամանակով։ Ժյուրիի անդամների ընտրության սկիզբը նշանակվեց 2015 թվականի հունվարի 20-ը[24]։ Հոլմսի դատը նշանակվեց 2015 թվականի ապրիլի 27-ին։

2015 թվականի հուլիսի 16-ին Ջեյմս Հոլմսը մեղավոր ճանաչվեց իրեն մեղսագրվող հանցագործությունների համար:

2015 թվականի օգոստոսի 7-ին դատապարտվեց 12 ցմահ բանտարկությունների՝ առանց պայմանական վաղաժամկետ ազատման, և 3318 տարվա ազատազրկման, քանի որ ատենակալները չկարողացան միաձայն մահապատժի դատապարտել նրան[25][26]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «11 раненых на премьере «Бэтмена» остаются в критическом состоянии»։ Лента.ру։ 2012-07-21։ Վերցված է 2012-07-26 
  2. «Колорадский стрелок» Джеймс Холмс приговорён к пожизненному заключению
  3. 3,0 3,1 «Адвокаты назвали стрелка из Колорадо душевнобольным»։ 2012-08-10։ Վերցված է 2012-08-10 
  4. Experts: Suspect’s shooting spree ‘desperate’ — BostonHerald.com
  5. Colorado Shooting: What We Know About James Holmes (UPDATED)
  6. «James Eagan Holmes: Aurora, Colorado shooting suspect: Who is he?»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-12-21-ին։ Վերցված է 2012-07-23 
  7. 12 killed, 59 wounded in Colo. theater shooting — SFGate
  8. Colorado Movie Theater Shooting: 71 Victims the Largest Shooting in U.S. History — ABC News
  9. «Денверский стрелок называл себя Джокером»։ Лента.ру։ 2012-07-21։ Վերցված է 2012-07-26 
  10. «Cops: Weeks of planning went into shootings at Colo. Batman screening — U.S. News»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-21-ին։ Վերցված է 2012-07-21 
  11. «James Holmes' Gun Club Membership Rejected Due To 'Bizarre' Behavior»։ 2012-07-22։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-08-01 
  12. «James Holmes — Cops Investigating Sex Site Profile»։ TMZ.com 
  13. Яблонская, Мария (2012-07-23)։ «С академическим подходом»։ Лента.ру։ Վերցված է 2012-07-25 
  14. Prosecutors pursue two-track strategy against James Holmes in Colorado massacre — U.S. News
  15. https://archive.is/20130119215626/www.chicagotribune.com/news/sns-rt-us-usa-shooting-denver-chargesbre86u00z-20120730,0,3420414.story By charging Holmes with both crimes, prosecutors are giving jurors two opportunities to find Holmes guilty.
  16. «Colo. suspect charges: Murder, attempted murder»։ 2012-07-30։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-08-02-ին։ Վերցված է 2012-07-30 
  17. «За стрельбу в Колорадо предъявлено 142 обвинения»։ 2012-07-31։ Արխիվացված օրիգինալից 2012-09-29-ին։ Վերցված է 2012-08-01 
  18. «Prosecutors seek to add 10 charges against theater shooting suspect - The Denver Post»։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2013-01-07 
  19. «'Dark Knight' sicko James Holmes shows up in court with normal hair - NY Daily News»։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2013-01-07 
  20. «Holmes case – USATODAY.com»։ Արխիվացված օրիգինալից 2013-01-12-ին։ Վերցված է 2013-01-07 
  21. Attorneys: Holmes plans insanity plea — CNN.com
  22. «The Pueblo Chieftain | Suspect Holmes at CMHIP»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-08-06-ին։ Վերցված է 2013-09-18 
  23. «Judge sets October trial for James Holmes in Aurora theater shooting» (անգլերեն)։ The Denver Post։ 2014-02-27։ Վերցված է 2015-02-15 
  24. «Judge considering another James Holmes trial delay»։ Վերցված է 2014-12-21 
  25. «James Holmes sentenced to life in prison in the Aurora theater shooting»։ The Denver Post։ 2015-08-07։ Վերցված է 2015-08-07 
  26. «Aurora theater shooting juror: One juror refused death penalty»։ The Denver Post։ 2015-08-07։ Վերցված է 2015-08-07