Պեմզաշենի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների ցանկ (Շիրակի մարզ)
Այս հոդվածը ներկայացնում է Շիրակի մարզի Պեմզաշեն գյուղի պատմության և մշակույթի հուշարձանների ցանկը, որը 2002 թ․ հաստատվել է Հայաստանի կառավարության կողմից[1]։ Ցանկում ներառված է ընդամենը 12 հուշարձան (45 միավոր)։
| հուշարձան | կառուցված | վայր, հասցե | կոորդ | համարանիշ | նշան. | հավելյալ նշումներ | պատկեր |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ամրոց | Ք.ա. 2-1 հազ. | 2 կմ հվ-աե, Լեռնակերտ տանող ճանապարհի ձախ կողմում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Բնակատեղի | Ք.ա. 2-1 հազ. | ամրոցի մոտ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարանադաշտ | Ք.ա. 2-1 հազ. | ամրոցի շրջակայքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ամրոց | միջնադար | հվ-աե կողմում, բլրի վրա | — | Հ | նշմարվում են հետքերը | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գերեզմանոց | 13-19 դդ. | բլրի գագաթին | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Մատուռ Սբ. Սարգիս | 17 դ. | գերեզմանոցում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 17 դ. | մատուռում | — | Հ | բեկոր | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Գերեզմանոց | 19-20 դդ. | հվ մասում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Գյուղատեղի | 10-18 դդ. | 1.5 կմ հվ-ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Վանական համալիր Սբ. Առաքելոց | 10-18 դդ. | գյուղատեղիում | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Գերեզմանոց | 11-13 դդ. | համալիրում | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Խաչքար Աբլղարիբ Պահլավունու | 1036 թ. | վանքից ամ | — | Հ | Վահրամ Պահլավունու եղբոր, եռաստիճան պատվանդանով, կառուցել է Սարգիս վարդապետը |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Եկեղեցի | 11 դ. | համալիրում | — | Հ | խաչաձև, կենտրոնագմբեթ սրահ |  Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Զանգակատուն | 11-12 դդ. | եկեղեցու ամ կողմում | — | Հ | ավերված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Սրահ | 11-12 դդ. | կից է եկեղեցուն ամ-ից | — | Հ | ավերված | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Դամբարանադաշտ | Ք.ա. 2 հազ. | 1.5 կմ հվ-աե | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարանադաշտ | Ք.ա. 2-1 հազ. | 1.5 կմ ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Դամբարանադաշտ | Ք.ա. 2-1 հազ. | 2 կմ ամ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցական համալիր «Պեմզաշեն» | 5-7 դդ. | գյուղի մեջ | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Եկեղեցի | 5 դ. | հուշարձանախմբի հս կողմում | — | Հ | միանավ դահլիճ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 9-10 դդ. | եկեղեցու պատի մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի | 7 դ. | հուշարձանախմբի հվ կողմում | — | Հ | միանավ սրահ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Եկեղեցի | 7 դ. | երկու բազիլիկ եկեղեցիների միջև | — | Հ | խաչաձև, եռախորան, կենտրոնագմբեթ | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Խաչքար | 9-11 դդ. | — | Հ | բեկոր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | բեկոր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | բեկոր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 10-11 դդ. | — | Հ | արձանագիր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | ջարդված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | — | Հ | ջարդված | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | — | Հ | բեկոր | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Հենապատ | 19-20 դդ. | համալիրի շուրջը | — | Տ | շարվել է 19 դ. համալիրի ամ մասում կառուցված եկեղեցու քարերով, եկեղեցին քանդվել և հեռացվել է 20 դ.-ում | Լուսանկար վերբեռնել | |
| Եկեղեցի Սբ. Աստվածածին (Անապատ) | 17 դ. | 1.5 կմ հվ-ամ, Լեռնակերտի ճանապարհին, Մակարավանքից ոչ հեռու, ձորի մեջ | — | Հ | միանավ, թաղածածկ | _2.JPG) Լուսանկար վերբեռնել
| |
| Հուշարձան Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածներին | 1973 թ. | Մարալիկ-Պեմզաշեն ճանապարհի ձախ եզրին | — | Տ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Վանական համալիր Մակարավանք | 11 դ. | 1.5 կմ հվ-ամ, Լեռնակերտ տանող ճանապարհի ձախ եզրին | — | Հ |  Լուսանկար վերբեռնել
| ||
| Գերեզմանոց | 10-17 դդ. | եկեղեցու շրջակայքում | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Եկեղեցի Սբ. Սիոն | 1001 թ. | — | Հ | կառուցել է ոմն Սահակ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 11-12 դդ. | եկեղեցու մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | եկեղեցու մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Խաչքար | 12-13 դդ. | եկեղեցու հս պատի մեջ | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | ||
| Ժամատուն | 12-13 դդ. | — | Հ | Լուսանկար վերբեռնել | |||
| Քարայր-կացարան | 10 դ. | Սբ. Աստվածածին եկեղեցուց 70 մ աե | — | Հ | ժայռափոր | Լուսանկար վերբեռնել |