Պալմիտինաթթու

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Պալմիտինաթթու
Palmitinsäure Skelett.svg
Քիմիական բանաձև C₁₆H₃₂O₂
Մոլային զանգված 256,24 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 0,8414 գ/սմ³ գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան 62,9 °C °C
Այրման ջերմաստիճան 192 °C
Քիմիական հատկություններ
Բեկման ցուցիչ 1,4219
Դասակարգում
CAS համար 57-10-3
PubChem 985
EINECS համար 200-312-9
SMILES CCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O
ЕС 200-312-9
ChEBI 960
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Պալմիտինաթթու, CH3(CH2)4COOH, միահիմն հագեցած կարբոնաթթու։ Անգույն բյուրեղներ են, հալված ջերմաստիճանը՝ 63,1°С, եռմանը՝ 351,5°С։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջրում չի լուծվում, չափավոր լուծվում է սպիրտում, բենզոլում, ացետոնում։ Բնության մեջ տարածված ճարպաթթու է, գլիցերինային էսթերների ձևով մտնում է համարյա բոլոր բնական ճարպերի բաղադրության մեջ․ խոզի ճարպում՝ 30% , կովի յուղում՝ 25% են։ Պալմիտինաթթուի և բարձրակարգ սպիրտների էսթերներն առաջացնում են մոմեր։

Նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պալմիտինաթթուի ցետիլային էսթերը կազմում է սպերմացումի կարևորագույն բաղադրիչը, միրիցիլայինը՝ մեղրամոմի են։ Կենդանիների օրգանիզմում Պալմիտինաթթուի կենսասինթեզն իրականանում է А կոֆերմենտի մասնակցությամբ։ Պալմիտինաթթու ստանում են բնական ճարպերից․ վերջինս ենթարկում են հիդրոլիզի և ստացված թթուների խառնուրդից անջատում վերաբյուրեղացմամբ։

Կիրառում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պալմիտինաթթուի որոշ էսթերներ օգտագործվում են լվացող միջոցների, կոսմետիկական պատրաստուկների ստացման համար։ Պալմիտինաթթուի և ստեարինաթթվի խառնուրդը ստեարինի հիմքն է։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 palmitic acid
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 9, էջ 85 CC-BY-SA-icon-80x15.png