Չոգորի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Չոգորի
K2 2006b.jpg
Տեսակլեռ
ԵրկիրFlag of Pakistan.svg Պակիստան և Flag of the People's Republic of China.svg Չինաստան
Վարչատարածքային միավորBaltistan? և Tashkurgan Tajik Autonomous County?
ԼեռնաշղթաBaltoro Muztagh?
Մասն էSeven Second Summits?
Բարձրությունը ծովի մակարդակից8611 մետր
Հարաբերական
բարձրություն
4017 մետր

Չոգորի կամ К2 (ուրդու՝ کے ٹو, հինդի՝ के२), բարձրությամբ երկրորդ լեռնագագաթն աշխարհում Ջոմոլունգմայից հետո: Բարձրությունը 8611 մ է: Ութ հազար մետր բարձրություն ունեցող գագաթների մեջ ամենահյուսիսայինն է: Այն Բալտորո լեռնաշղթայի մաս է կազմում: Գտնվում է Քաշմիրի (ենթարկվում է Պակիստանին) և Չինաստանի Սինցզյան-Ույգուրսկի ինքնավար մարզի սահմանին` Կարակորում լեռնահամակարգում, որ տեղակայված է Հիմալայներից հյուսիս-արևմուտք: «Չոգորի» անվանումը արևմտատիբեթական բալթի լեզվում նշանակում է «բարձր», «լեռ»:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չոգորին եվրոպական արշավախմբի կողմից հայտնաբերվել է 1856 թվականին: Այն նախապես կոչվել է «К2»` որպես Կարակորումի բարձրությամբ երկրորդ գագաթ: К1, К3, К4 և К5 կոչված գագաթները հետագայում անվանափոխվել են` համապատասխանաբար կոչվելով Մաշերբրում, Բրոուդ պիկ, Հաշերբրում II և Հաշերբրում I: К2-ն այն ժամանակ ունեցել է իր անվանումը, որը, սակայն, անհայտ է եղել եվրոպացիներին: Պատմականորեն այնպես է դասավորվել, որ Եվրոպայում առավել տարածում է գտնում «К2» տեխնիկական անվանումը[1]: Մինչև 1950-ական թվականները ԽՍՀՄ-ում ընդունված էր լեռնագագաթն անվանել «Գոդուին Օսթեն», հետագայում` «Չոգորի»:

Հարավային կողմից լեռնագագաթ բարձրանալու հիմնական ուղիները

Լեռնագագաթը նվաճելու առաջին փորձը կատարվել է 1902 թվականին Օսկար Էքենշտայնի և Ալիստեր Կրոուլիի կողմից, սակայն այն ձախողվել է: Լեռան գագաթ 1954 թվականին առաջինը բարձրացել են իտալական արշավախմբի անդամները` Արդիտո Դեզիոյի ղեկավարությամբ: Հուլիսի 31-ին իտալացի ալպինիստներ Լինո Լաչեդելին և Ակիլե Կոմպանիոնին առաջինը բարձրացել են К2-ի գագաթ[2]: Առաջին կինը, ով բարձրացել է Չոգորի, եղել է իտալացի Վանդա Ռուտկևիչը (1986)[2]:

Որոշ ժամանակ լեռը համարվել է աշխարհում ամենաբարձրը: Ամերիկյան «К2» արշավախումբը 1987 թվականի մարտին հաղորդել է, որ արբանյակից կատարված չափումների համաձայն` լեռան բարձրությունը կազմում է 8858 - 8908 մ` ամենաբարձրը լինելով աշխարհում: 1987 թվականի օգոստոսի 13-ին այդ չափումները ժխտվել են չինացի մասնագետների կողմից, ովքեր պարզել են, որ Էվերեստի բարձրությունը 8848 մ է, իսկ Չոգորիինը` 8611 մ[3][4]:

Լեռնագագաթի նվաճում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չոգորիի բարձունքը նվաճելը տեխնիկապես շատ ավելի բարդ է, քան Էվերեստի գագաթի նվաճումը: Մինչև 2008 թվականի կեսերը Չոգորիի գագաթ է բարձրացել 284 մարդ, 66-ը մահացել են լեռը նվաճելիս[5]: Նույն ժամանակ Էվերեստ են բարձրացել 3684 մարդ[5]: Վտանգավոր լինելու տեսանկյունից Չոգորին երկրորդն է Անապուրնայից հետո. մահացությունը կազմում է 25 %: Լեռը ձմռանը նվաճելու ոչ մի փորձ հաջողությամբ չի ավարտվել:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]