Չիկագո (գետ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Չիկագո (այլ կիրառումներ)
Չիկագո
GOYK1191s.JPG
Բնութագիր
Երկարություն 251
Ավազան Միսիսիպի գետ
Ջրի ծախս 399±0,001 մ³/վ
Ջրահոսք
Ակունք Միչիգան լիճ
 · Ակունքի տեղակայում Միչիգան լիճ
Գետաբերան Մեքսիկական ծոց
 · Գետաբերանի տեղակայում Chicago Sanitary and Ship Canal
 · Կոորդինատներ
Տեղակայում
Երկիր ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
Երկրամաս Իլինոյս
Ջրահավաք Illinois River basin
ChicagoRiver.svg

Չիկագո, գետ ԱՄՆ տարածքում։ Հոսում է մի քանի նահանգների տարածքով։ Իր անվանումը ստացել է Միացյալ Նահանգների մեծությամբ երրորդ խոշոր քաղաք Չիկագոյի անունից։

Գետը կազմավորվել է ոչ վաղ անցյալում։ Սկզբնական շրջանում գետը հոսում էր դեպի Միչիգան լիճը, որի ափին էլ հենց գտնվում է Չիկագոն։ Գետը լիճն է թափվել այն վայրում, որտեղ ներկայումս գտնվում է Մեդիսոն սթրիթը։ Գետի նոր հոսքը փոխվել է 19-րդ դարում, ովքեր նրա հոսքը տեղափոխել են դեպի հարավ՝ Միսիսիպի գետի ավազանը։ Սա կատարվել է սանիտարական անվտանգության համար, ինչպես նաև խուսափելու ջրհեղեղներից։ Այսօր գետը հոսում է Միչիգան լճի արևմտյան մասով։ Չիկագոյի կենտրոնով այն հոսում է դեպի քաղաքի հարավային արվարձանները՝ կազմելով նավարկելի ջրանցք։ Այնուհետ գետին է խառնվում Դե Փլեյնս գետի ջրերը, որից հետո էլ գետը հոսում է դեպի հարավ՝ Մեքսիկական ծոց։

Գետի էկոլոգիան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագո գետը մեծապես տուժել է Իլինոյսում առկա արդյունաբերական գործարաններից թափվող արտադրական արդյունքում։ Գետում բնակվում են քաղցրահամ ջրերում բնակվող ձկների մի քանի տեսակ, մեծ քանակությամբ խեցգետիններ։ Իլինոյս նահանգի ղեկավարությունը հանդես է եկել զգուշացմամբ, որ գետի ձկները ուտելու համար վտանգավոր են, քանի որ ջրի մեջ շատ է սնդիկի պարունակությունը։

Կամուրջներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Չիկագո գետի վրա առաջին կամուրջը կառուցվել է գետի հյուսիսային մասում՝ Քինզի սթրիթի մոտ 1832 թվականին։ Երկրորդ կամուրջը կառուցվել է 1833 թվականին։ 19-րդ դարի վերջին կամուրջների տակ փորվել են անցքուղիներ՝ ապահովելու կամուրջների անցման հեշտությունը և խցանումների կանխումը։ Անցքուղիների մասին իր աշխատություններում անդրադարձել է Թեոդոր Դրայզերը։

Առաջին բացվովի կամուրջը կառուցվել է 1834 թվականին Դիրբորն սթրիթի մոտ։ Ներկայումս Չիկագո գետի վրա կառուցված են 38 բացվովի կամուրջներ։

Սուրբ Պատրիկի տոնը և Չիկագոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սուրբ Պատրիկի տոնի ժամանակ հանդիսավոր կերպով «զարդարում են» գետը

Չիկագո գետը մեծ նշանակություն ունի Սուրբ Պատրիկի տոնի տոնակաատարությունների ժամանակ։ Ամեն տարի, տոնակատարության օրերին, գետը ներկում են կանաչ գույնով։ Ավանդույթը պահպանվում է արդեն 40 տարի։ Փաստացի, իրադարձությունները տեղի չեն ունենում հենց Սուրբ Պատրիկի օրը, այլ մոտակա շաբաթ օրը։ Այսպես 2009 թվականին գետը ներկվել է շաբաթ օրը՝ մարտի 14-ին, այն դեպքում, երբ Սուրբ Պատրիկի տոնը երեքշաբթի օրն էր՝ մարտի 17-ին։

Չիկագոյի քաղաքապետարանին առընթեր Սուրբ Պատրիկի տոնի կազմակերպման կոմիտեի ղեկավար Բիլլ Քինգը հայտարարել է, որ գետը կանաչ ներկելու գաղափարը ծագել է շատ պատահական, երբ սանտեխնիկների խումբը օգտագործել էր ֆլուորեսցեինի գունանյութ, որը պատահմամբ թափվել էր գետի մեջ։

ԱՄՆ շրջակա միջավայրի պաշտպանության ծառայությունը արգելում է օգտագործել ֆլուորեսցենտ այդ նպատակների, քանի որ ապացուցվել է, որ գունանյութը էկոլոգիական մեծ վնասներ է հասցնում գետին։ Մասնագետների կարծիքով գունանյութը, որը այսօր կիրառվում է գետի ներկման համար, անվտանգ է այնտեղ բնակվող կենդանատեսակների համար։

2009 թվականին ԱՄՆ նախկին առաջին տիկին Միշել Օբամայի խնդրանքով, ով ծնունդով Չիկագոյից է, Սուրբ Պատրիկի տոնի կապակցությամբ Սպիտակ տան հարևանությամբ գտնվող շատրվանի ջուրը ներկվել է կանաչ գույնով։

Չիկագոյի կենտրոնը գետից

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]