Շալիկո Բադանյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Շալիկո Բադանյան
Ծնվել էհոկտեմբերի 24, 1932(1932-10-24)
Ախալքալաք, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
Մահացել էհունվարի 19, 2003(2003-01-19) (70 տարեկան)
Երևան, Հայաստան
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ և Flag of Armenia.svg Հայաստան
Ազգությունհայ
Մասնագիտությունքիմիկոս
Հաստատություն(ներ)Երևանի պետական համալսարան
Ալմա մատերԵրևանի պետական համալսարան (1956)
Գիտական աստիճանքիմիական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1971) և ակադեմիկոս (1996)
Տիրապետում է լեզուներինհայերեն

Շալիկո Հովակիմի Բադանյան (հոկտեմբերի 24, 1932(1932-10-24), Ախալքալաք, Վրացական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ - հունվարի 19, 2003(2003-01-19), Երևան, Հայաստան), հայ քիմիկոս։ Քիմիական գիտությունների դոկտոր (1971), պրոֆեսոր (1979), ակադեմիկոս (1996

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շալիկո Բադանյանի հուշատախտակը Երևանի Կասյան 8 հասցեում

Շալիկո Բադանյանը ծնվել է Ախալքալաքում։ 1956 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ 1968-2003 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ օրգանական քիմիայի ինստիտուտի չհագեցած միացությունների լաբորատորիայի վարիչ, 1970-2003 թվականներին եղել է ՀՀ ԳԱԱ նախագահության կոորդինացիոն խորհրդի նախագահ, հայկական քիմիական ընկերության նախագահ, 1988-2002 թվականներին՝ տնօրեն, 2002-2003 թվականներին՝ տնօրենի խորհրդատու։ 1972-2002 թվականներին դասավանդել է Երևանի պետական համալսարանում։

Աշխատանքները վերաբերում են ալիլային և պրոպարգիլային համակարգերի ուսումնասիրմանը։ Հայտնաբերել է դրանց անոմալ տեղակալման և դիմերման նոր ռեակցիաներ, ինչպես նաև Ca2+իոնի օրգանական ռեակցիաների ուղղությունը շրջելու հատկությունը։ Մշակել է ֆերոմոնների, հորմոնների, իզոպրենոիդների և պերմետրինների սինթեզի եղանակներ։ Նշված նյութերն օգտագործվում են գյուղատնտեսական մշակաբույսերի պաշտպանության համար։ Իրականացրել է մարդու և շրջակա միջավայրի համար անվնաս բնական ցածրմոլեկուլային կենսակարգավորիչների սինթեզի նոր մեթոդների մշակում։

Մի քանի անգամ արժանացել է «Տարվա մարդ» կոչմանը[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 2, էջ 205 CC-BY-SA-icon-80x15.png