Յուոզաս Ապուտիս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յուոզաս Ապուտիս
Ծնվել էհունիսի 8, 1936(1936-06-08)
ԾննդավայրԲալչյայ, Kaunas County, Լիտվա
Վախճանվել էփետրվարի 28, 2010(2010-02-28) (73 տարեկանում)
Վախճանի վայրՎիլնյուս, Լիտվա
Մասնագիտությունթարգմանիչ և գրող
Լեզուլիտվերեն
ՔաղաքացիությունFlag of Lithuania.svg Լիտվա
ԿրթությունՎիլնյուսի համալսարան
Ժանրերպատմվածք
ՊարգևներԼիտվայի ազգային մրցանակ

Յուոզաս Ապուտիս (լիտ.՝ Juozas Aputis, հունիսի 8, 1936(1936-06-08), Բալչյայ, Kaunas County, Լիտվա - փետրվարի 28, 2010(2010-02-28), Վիլնյուս, Լիտվա), լիտվացի արձակագիր, թարգմանիչ, գրական քննադատ:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ռասյանյան շրջանի գյուղերից մեկում: 1960 թվականին ավարտել է բանասիրական ֆակուլտետը: 1959-1969 թվականներին աշխատել է Լիտվայի գրողների միություն ամենշաբաթյա լրագրում: 1960-ից 1977 թվականներին աշխատել է «Գիրյոս» „Girios“ լրագրում:

1980-ից 2001 թվականները աշխատել է «Պյարգալ» („Pergalė“; «հաղթանակ») գրական-գեղարվեստական ամսաթերթում, որը 1991 թվականից կրում է ներկայիս անվանումը՝ «Մյատայ» („Metai“)։ Եղել է «Պյարգալա» խմբագրման կոլեգիայի անդամ, ինչպես նաև 1991 թվականից սկսած «Մյատայում»:

Լիտվայի գրողների միության անդամ է դարձել 1990 թվականին, իսկ 1998 թվականից գրականության և արվեստի ասպարեզի կոմիտետի անդամ:

1986 թվականից Ապուտիսը պարգևատրվել է Լիտովյան Հանրապետության պարգևով իր «Կաքավը ջարդված կեչու վրա» („Gegužė ant nulūžusio beržo“; 1986) ստեղծագործության: 2005 թվականին նրա «Ջիպերը մեծ ճանապարհի վրա» („Vieškelyje džipai“ /2005/) ստեղծագործությունը ստացել է արվեստի և մշակույթի Լատվիական Հանրապետության կոչում: Ապրել է Վիլնյուսում։

Գործունեությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականության ոլորտ իր մուտքը սկսել է «Ծաղկում է մեղուների հացը» „Žydi bičių duona“ ստեղծագործությունով: Ավելի ուշ տպագրել է մի շարք նովելներ, վիպակներ, պատմվածքների ժողովածուներ, վեպեր: Ապուտիսի անվան հետ է կապվում լիտովյան գրականության 1960-ական թվականների թարմացումը: «Մրձնաբունը Պրուսիայում» ստեղծագործության մեջ „Skruzdėlynas Prūsijoje“ անցում է կատարում այլաբանություններին, սիմվոլիկությանը, դժվար փոխաբերությանը:

Ռուսերեն լեզվով տպվել են Ապուտիսի, Վիրգիլիուս Չյապայտիսի, Նատալիա Վոռոբյովաի պատմվածքների թարգմանությունները, լույս են ընծայվել «Ծաղկում է մեղրը» (Մոսկվա, 1980), «Կամուրջ Ժալպեի միջով» (Մոսկվա, 1989) պատմվածքների և նովելների հավաքածուները: Առանձին նովելները թարգմանվել են անգլերեն, իտալերեն և այլ լեզուներով: Հրատարակվել է Ապուտիսի նովելների ժողովածուն լատիշերեն լեզվով („Pamalē skrien meža cūkas“, Ռիգա, 1974):


Թարգմանել է Ա. Պ. Չեխովի, Դմիտրիյ Գրիգորովիչի, Անդրեյ Պլատոնովայի, Վասիլիյ Շոիկշինի, Յուրիյ Տրիֆոնովայի և այլ ռուս գրողների, ինչպես նաև Վասիլ Բիկովի և հայ գրող Վահան Թոթովենցի արձակները: Նա քննադատական հոդվածների և գրախոսությունների հեղինակ է:

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Յուլիյա Ժյամայտեի անվան գրականական պարգև «Բացատը, որտեղ ջուրը կենդանի է» ստեղծագործության համար („Erčia, kur gaivus vanduo“) (1971)
  • Յուոզաս Պյաուկշտալիսի անվան պարգև «Ավազի մեջ չի կարելի կանգնել» („Smėlynuose negalima sustoti“) (1996) գրքի համար
  • Ա.Վայչուլայտիսի անվան գրականական պարգև (1997)
  • Լիտվական հանրապետության կառավարության պարգև արվեստի բնագավառում (1998)
  • Յ. Կունչինասի անվան «Զենջեֆիլե գիշերներ» պարգևը (2004)
  • Արվեստի և կուլտուրայի բնագավառի ազգային պարգև (2005)
  • Պյատրաս Ցվիրկիի անվան գրական պարգև «Ջիպերը մեծ ճանապարհին» նովելի համար („Vieškelyje džipai“) (2005)

Հատարակչություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Žydi bičių duona: apsakymai. Vilnius: Valstybinė grožinės literatūros leidykla, 1963.
  • Rugsėjo paukščiai: novelės. Vilnius: Vaga, 1967.
  • Sugrįžimas vakarėjančiais laukais: novelės. Vilnius: Vaga, 1977.
  • Tiltas per Žalpę: apysakos. Vilnius: Vaga, 1980.
  • Keleivio novelės: novelės. Vilnius: Vaga, 1985.
  • Gegužė ant nulūžusio beržo: novelių rinkinys. Vilnius: Vaga, 1986.
  • Skruzdėlynas Prūsijoje: apysaka. Vilnius: Vaga, 1989. 230 էջ
  • Dvi apysakos: apysakos. Vilnius: Baltos lankos, 1996.
  • Smėlynuose negalima sustoti: romanas. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 1996.
  • Novelės: apsakymai. Vilnius: Žaltvykslė, 2004.
  • Maži atsakymai į didelius klausimus: pokalbiai, esė. Vilnius: Alma littera, 2006.
  • Vieškelyje džipai: apysakos. Vilnius: Lietuvos rašytojų sąjungos leidykla, 2005. 512 էջ
  • Цветет пчелиный хлеб: Рассказы. Пер. с литов. В. Чепайтиса. Москва: Советский писатель, 1980. 271 с.
  • Мост через Жальпе: Новеллы и повести. Пер. с литов. В. Чепайтиса. Москва: Советский писатель, 1989. 437 с.
  • V. Totovencas. Prie senojo Romos vieškelio; Ovnatanas; Jeremijos sūnūs: apysaka. Vilnius: Vaga, 1972.
  • J. Korinecas. Labų dienų nuo Vernerio: romanas. Vilnius: Vaga, 1975.
  • D. Grigorovičius. Kaimas: apysakų rinkinys. Vilnius: Vaga, 1977.
  • C. Kosmačas. Pavasario diena; Baladė apie trimitą ir debesį: romanai. Vilnius: Vaga, 1980.
  • J. Trifonovas. Senis: romanas. Vilnius: Vaga, 1984.
  • V. Šukšinas. Atėjau jums duoti laisvę: istorinis romanas. Vilnius: Mintis, 1985.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]