Յուհան Տիրեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յուհան Տիրեն
շվեդ.՝ Johan Tirén
Johan Tirén i Hvar 8 Dag 1911.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 12, 1853(1853-10-12)[1][2]
ԾննդավայրՇելևադ, Էրնշյոլդսվիկ, Վեստերնորլանդ, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն
Վախճանվել էօգոստոսի 24, 1911(1911-08-24)[1][2] (57 տարեկանում)
Մահվան վայրՊեննինգբյու, Նոռտելյե, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա
ՔաղաքացիությունFlag of Sweden.svg Շվեդիա[3]
Մասնագիտություննկարիչ
ԱշակերտներElin Asker?
ԱմուսինԳերդա Տիրեն
ԶավակներNils Tirén? և Stina Tirén?
Johan Tirén Վիքիպահեստում

Յուհան Տիրեն (շվեդ.՝ Johan Tirén, շվեդ.՝ Rydberg, հոկտեմբերի 12, 1853(1853-10-12)[1][2], Շելևադ, Էրնշյոլդսվիկ, Վեստերնորլանդ, Շվեդիա, Շվեդ-նորվեգական միություն - օգոստոսի 24, 1911(1911-08-24)[1][2], Պեննինգբյու, Նոռտելյե, Ստոկհոլմի լեն, Շվեդիա), շվեդ նկարիչ: 

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յուհան Տիրենը ծնվել է 1853 թվականին Շվեդիայի Շելևադ բնակավայրում: Երբ տղան յոթ տարեկան էր, ընտանիքը տեղափոխվել է Ուվիկեն քաղաք, որտեղ նկարչի հայրը հովիվ է եղել: Ավարտել է տեխնիկական դպրոցը, 1877-1880 թվականներին սովորել է Շվեդիայի գեղարվեստի թագավորական ակադեմիայում:

1880 թվականին նկարիչն Ակադեմիայի մրցույթում նվաճել է ոսկե մեդալ և արտասահմանում սովորելու համար դրամաշնորհ ստացել: 1881 թվականին նրա «Եմթլանդի լեգենդ» (Jämtlandssägen) նկարը ուսանողական ցուցահանդեսում մեծ հաջողություն է ունեցել: 1882-1984 թթ. Յուհան Տիրենը մեկնել է Եվրոպա, սովորել Գերմանիայում, Իտալիայում և Ֆրանսիայում:

1883 թվականին Տիրանը վերադարձել է Ուվիկեն, սակայն հաջորդ տարի կրկին մեկնել է Փարիզ, ուսումը շարունակելու և այլևս չառանձնանալու կնոջից՝ Գերդայից, ով, ակադեմիան ավարտելով, 1883 թվականին մեկնել էր սովորելու Ֆրանսիայում: 1884 թվականի հունվարին նրանք նշանադրվեցին և նույն տարում Փարիզում ամուսնացան: 1884 թվականի վերջում նորապսակները վերադարձան հայրենիք և բնակություն հաստատեցին իրենց հայրենի քաղաքում: Նկարել է հյուսիսային բլուրներ, տեսարաններ Շվեդիայի սաամայի բնակչության կյանքից: Ավելի ուշ ընտանիքը տեղափոխվել է Պեննինգբյու և հատատվել Տիրստա ագարակում: 1894 թվականին Տիրենն ընտանիքի հետ միասին կարճ ժամանակով վերադարձել է Ուվիկեն:

Յուհան Տիրենը մահացել է 1911 թվականին Պեննինգբյուում[4]:

Ստեղծագործական ուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարչի ամենահայտնի կտավներից են` «Ձյունամրրիկից հետո» («Efter snöstormen», 1885 թ.), որը պատկերել է սաամուհուն մահացած որդու կողքին, «Älgskytten» (1889 թ.), «Եղնիկների հրազենային որս» («Lappar tillvaratagande skjutna renar», 1892 թ.), որը հիմնված է եղել իրական փաստի վրա, երբ հանքագործարանատեր Ուիլյամ Փարուպը կազմակերպել էր եղջերուների որս, որոնք, ըստ նրա, վնասել են Յուսնեդալեի իր հողատարածքները. այս աշխատանքը հանրային մեծ արձագանքի է արժանացել:

Նկարիչը ստեղծել է նաև ջրաներկ աշխատանքներ կենցաղային և ազգագրական թեմաներով: Նրա ստեղծագործությունները ցուցադրվել են 1897 թվականին Ստոկհոլմում կայացած Ազգային ցուցահանդեսում և 1900 թվականին Փարիզի համաշխարհային ցուցահանդեսում:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կին՝ Գերդա Տիրեն (օրիորդական ազգանունը՝ Ռյուդբերգ, 1858-1928), շվեդ նկարչուհի-պատկերազարդող, ամուսնացել է 1884 թվականին
    • Որդի՝ Նիլս Տիրեն (1885-1935 թթ.), նկարիչ
    • Դուստր՝ Քրիստինա Տիրեն (1886-1951 թթ.), նկարչուհի
    • Դուստր՝ Կարին (1887-1951 թթ.), երաժշտության ուսուցիչ
    • Դուստր՝ Էվա Էլիզաբեթ (1890-1937 թթ.), վոկալիստ
  • Եղբայր՝ Կառլ Տիրեն, բանահավաք (երգեր ու լեգենդներ հավաքող)

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 RKDartists
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Benezit Dictionary of Artists — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  3. Շվեդիայի Ազգային թանգարանի նկարիչների ցանկ — 2016.
  4. Johan Tirén

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]