Յոնավա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Քաղաք
Յոնավա
լիտ.՝ Jonava
Դրոշ Զինանշան
Flag of Jonava (Lithuania).svg Coat of arms of Jonava (Lithuania).svg

Jonava.png
Կոորդինատներ: 55°04′20″ հս․ լ. 24°16′50″ ավ. ե. / 55.07222° հս․. լ. 24.28056° ավ. ե. / 55.07222; 24.28056
Երկիր Լիտվա Լիտվա
Նահանգ Կաունասի նահանգ
Շրջան Յոնավայի շրջան
Առաջին հիշատակում 1740
Այլ անվանումներ Յանովո
Մակերես 13,6682 կմ²
ԲԾՄ ≈ 60-80 մ
Բնակչություն 34 056[1][2] մարդ (2010)
Խտություն 3 201 մարդ/կմ²
Ժամային գոտի UTC+2, ամառը UTC+3
Հեռախոսային կոդ (+370) 349[3]
Փոստային ինդեքս LT-55001, LT-55014[4]
Փոստային ինդեքսներ 55000–55999
Ավտոմոբիլային կոդ K
Պաշտոնական կայք jonava.lt
##Յոնավա (Լիտվա)
Red pog.png

Յոնավա[5] (լիտ.՝ Jonava), քաղաք Լիտվայի կենտրոնական մասում։ Հանդիսանում է Յոնավայի շրջանի վարչական կենտրոնը։

Աշխարհագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տեղակայված է Ներիս գետի աջ ափին։ Գտնվում է Վիլնյուսից 106 կմ դեպի հյուսիս-արևմուտք և Կաունասից 32 կմ դեպի հյուսիս-արևելք։

Բնակչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1970 թվականին Յոնավայում բնակվում էր 14 563 մարդ, 1979 թվականին՝ 28 413 մարդ։ 1989 թվականին քաղաքի բնակչությունը կազմել է 36 520 մարդ, 2001 թվականին՝ 34 954 մարդ։

Յոնավայի բնակչության փվաքանակի փոփոխությունը
Տարի 1823 1897 1923 1939 1959
Բնակիչների թվաքանակ 600 5 000 4 115 5 500 5 000
Տարի 1970 1979 1989 2001 2007
Բնակիչների թվաքանակ 14 563 28 413 36 520 34 954 34 528

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը կոչվել է հիմնադրի որդու՝ Յանի անվամբ։

Զինանշան[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոնավայի զինանշանը, որի վրա պատկերված է սպիտակ կարապ, հաստատվել է 1996 թվականին Լիտվայի նախագահի հրամանագրով։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքը հիմնադրվել է XVIII դարում, երբ Դոմինիկ Կոսակովսկու այրին՝ Մարիա Կոսակովսկայան, իր կալվածքում կառուցում է փայտե եկեղեցի։ Ավգուստ III թագավորը 1750 թվականին Մարիա Կոսակովսկայային թույլատրում է հիմնել գյուղ, որ կունենա շուկա, և այնտեղ բնակեցնել տարբեր կրոնների հետևորդ ազատ մարդկանց[6]:

Յոնավայում է ծնվել ու մանկությունն անցկացրել բանաստեղծ Ալեքսիս Խուրգինասը։

Վթար «Ազոտ» գործարանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1989 թվականի մարտի 20-ին «Ազոտ» արդյունաբերական ընկերությունում, որը տեղակայված էր քաղաքի արևելյան ծայրամասում՝ բնակելի տարածքից 4 կմ հեռավորության վրա, տեղի ունեցած վթարի ու դրան հետևած հրդեհի հետևանքով տեղի է ունեցել թունավոր նյութերի (ամիակ, քլոր և այլն) արտահոսք դեպի մթնոլորտ։ Նման արտահոսքն իր նմանօրինակը չի ունեցել ամբողջ աշխարհում[7]: Այդ վթարը պաշտոնապես համարվում է "ԽՍՀՄ տարածքում քիմիական թունավորման առաջին դեպքը"[8]:

Հայտնի բնակիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Авария на производственном объединении «Азот» в г. Ионава (1989) // Катастрофы конца XX века / Под общ. ред. д-ра техн. наук В. А. Владимирова. Министерство Российской Федерации по делам гражданской обороны, чрезвычайным ситуациям и ликвидации последствий стихийных бедствий. — М.: URSS, 1998. — 400 с. — ISBN 5-88417-167-6 (обл.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]