Յոհան Քրիստոֆ Ադելունգ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոհան Քրիստոֆ Ադելունգ
գերմ.՝ Johann Christoph Adelung
Johann Christoph Adelung.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 8, 1732(1732-08-08)[1][2][3][4][5]
Շպանտեկով, Vorpommern-Greifswald District, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Գերմանիա[6][7]
Մահացել էսեպտեմբերի 10, 1806(1806-09-10)[2][3][4][5] (74 տարեկանում)
Դրեզդեն, Սաքսոնիայի կյուրֆիուրսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[6][3]
ԳերեզմանԴրեզդեն
ՔաղաքացիությունFlag of Germany.svg Գերմանիա
Մասնագիտությունբառարանագիր, բանասեր, գրադարանավար, լեզվաբան և թարգմանիչ
Գործունեության ոլորտլեզվաբանություն
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Էրֆուրտի կիրառական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՀալլե-Վիտենբերգի համալսարան
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[2]
Johann Christoph Adelung Վիքիպահեստում

Յոհան Քրիստոֆ Ադելունգ (գերմ.՝ Johann Christoph Adelung, օգոստոսի 8, 1732(1732-08-08)[1][2][3][4][5], Շպանտեկով, Vorpommern-Greifswald District, Մեկլենբուրգ-Առաջավոր Պոմերանիա, Գերմանիա[6][7] - սեպտեմբերի 10, 1806(1806-09-10)[2][3][4][5], Դրեզդեն, Սաքսոնիայի կյուրֆիուրսություն, Սրբազան Հռոմեական կայսրություն[6][3]), գերմանացի լեզվաբան, քերական և բառարանագիր։ Ադելունգի «Գերմաներենի հանգամանալից դասագիրք» (1782 թ.) և «Վերին գերմանական բարբառի քերականական-քննական լիակատար բառարանի փորձ» (հ. 1–5, 1774–1786 թթ.) աշխատությունները նպաստել են գրական գերմաներենի նորմավորմանը։ Ադելունգի և Ս. Ֆատերի «Սիհրդատ կամ Ընդհանուր լեզվաբանություն, որին որպես լեզվական նմուշ կցված է «Հայր մերը» համարյա 500 լեզվով ու բարբառով» (հ. 1–4, 1806–1817 թթ.) աշխատությունը տեղեկություններ է պարունակում այն ժամանակ հայտնի գրեթե բոլոր լեզուների վերաբերյալ։ Չնայած բերված հայ–լատինա–պարսկական զուգահեռներին (մայր - mater–, հայր – pater– և այլն), Ադելունգը գտնում էր, որ «հայերենը առանձին, ոչ մի ծանոթ լեզվի հետ առնչություն չունեցող լեզու է»։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Basler O. Adelung, Johann Christoph — 1953. — Vol. 1. — S. 63–65.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Аделунг, Иоганн Христоф // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1890. — Т. I. — С. 171.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Scherer W. Adelung, Johann Christoph // Allgemeine Deutsche BiographieL: 1875. — Vol. 1. — S. 80–84.
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 Encyclopædia Britannica
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118500651 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  7. 7,0 7,1 7,2 Аделунг, Иоанн Христофор // Энциклопедический лексиконСПб.: 1835. — Т. 1. — С. 187.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png