Յոզեֆ Սվատոպլուկ Մախար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Յոզեֆ Սվատոպլուկ Մախար
MacharJS1923.jpg
Ծնվել էփետրվարի 29, 1864(1864-02-29)[1][2][3][3][3]
ԾննդավայրԿոլին, Բենեշովի շրջան
Վախճանվել էմարտի 17, 1942(1942-03-17)[1][2][3][3][3] (78 տարեկանում)
Վախճանի վայրՊրահա, Բոհեմիայի և Մորավիայի պրոտեկտորատ[1]
Գրական անունAntonín Rousek և Leo Leonhardi
Մասնագիտությունգրող, բանաստեղծ, լրագրող և քաղաքական գործիչ
Լեզուչեխերեն
Ազգությունչեխ
ՔաղաքացիությունFlag of the Czech Republic.svg Չեխիա
Չեխոսլովակիա[4]
ԱնդամակցությունՍկաուտիզմ
ԿուսակցությունCzech Realist Party?
ԶավակներSylva Macharová?
Յոզեֆ Սվատոպլուկ Մախար Վիքիքաղվածքում
Josef Svatopluk Machar Վիքիպահեստում

Յոզեֆ Սվատոպլուկ Մախար (չեխ․՝ Josef Svatopluk Machar, փետրվարի 29, 1864(1864-02-29)[1][2][3][3][3], Կոլին, Բենեշովի շրջան - մարտի 17, 1942(1942-03-17)[1][2][3][3][3], Պրահա, Բոհեմիայի և Մորավիայի պրոտեկտորատ[1]), չեխ բանաստեղծ, երգիծաբան, լրագրող, քաղաքական գործիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Յոզեֆ Սվատոպլուկ Մախարը ծնվել է 1864 թվականին։ Միջնակարգ դպրոցն ավարտել է Պրահայում 1886 թվականին։ Այնուհետև զինվորագրվել է ծառայության։ Մինչև 1914 թվականն աշխատել է Վիեննայում:

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իր բանաստեղծական առաջին ժողովածուներում Մախարը բացահայտում է իր ժամանակի երիտասարդության ինտիմ ապրումները, հանդես է գալիս ընդդեմ էսթետիզմի և կեղծ պաթետիկայի։

«Վինդիբոնի տրիստիումը» (1893), «Գողգոթա» (1900), «Սատիրիկոն» (1904) ժողովածուներում հեղինակը սպանիչ քննադատության է ենթարկում ավստրո-հունգարական բռնապետությունը, չեխական բուրժուական կուսակցություններին։ «Մագդալենա» չափածո վեպում բանաստեղծը դիմակազերծ է անում բուրժուական կեղծ բարոյականությունը։ Ռուսաստան կատարած ճամփորդության տպավորություններին է նվիրել իր «Ճանապարհորդություն դեպի Ղրիմ» (1899) ժողովածուն։

1890-ական և 1900-ական թվականները բանաստեղծի համար բնորոշ են բանվորական շարժման նկատմամբ ունեցած իր բացահայտ համակրանքով։ Մախարը հարել է 1905 թվականի ռուսական հեղափոխությանը։ Հետագայում, Մասարիկի բուրժուական կուսակցության գաղափարներին ավելի մոտենալով, Մախարը հեռանում է հասարակական պրոգրեսիվ դիրքերից։ Իր իննհատորանոց «Դարերի խիղճը» (1906-1926) բանաստեղծությունների ցիկլում Մախարը ճգնում է իդեալիստորեն մեկնաբանել համաշխարհային պատմությունը։

«Տրիստիում Պրահա» (1926), «Խաչմերուկներում» (1926) ժողովածուների մեջ նա ռեակցիոն դիրքերից է քննադատում արդիականությունը։ Հասարակության պրոգրեսիվ ուժերի հանդեպ ունեցած կատարյալ անվստահությունը Մախարի պոեզիան գունազարդել է Չեխոսլովակիայի ժամանակաշրջանում տիրող անսահման պեսիմիզմի մռայլ երանգով[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #118781022 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Brockhaus Enzyklopädie
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 Czech National Authority Database
  4. LIBRIS — 2018.
  5. Չեխ և սլովակ բանաստեղծներ, Երևան, 1966, «Հայաստան» հրատարակչություն
Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]