Յաբլոկովների առևտրի տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Museum Silhouette.svg
Յաբլոկովների առևտրի տուն
Г.Ростов-на-Дону, ул.Б.Садовая (Энгельса), 64.JPG
Տեսակ ՌԴ մշակութային ժառանգության օբյեկտ
Երկիր Flag of Russia.svg Ռուսաստան
Տեղագրություն Դոնի Ռոստով
Յաբլոկովների առևտրի տունը գտնվում է Ռուսաստանում
Յաբլոկովների առևտրի տուն
Կոորդինատներ: 47°13′15.530016100004″ հս․ լ. 39°42′45.789984100003″ ավ. ե. / 47.22098056002777611° հս․. լ. 39.71271944002777587° ավ. ե. / 47.22098056002777611; 39.71271944002777587

Յաբլոկովների առևտրի տուն (ռուս.՝ Торговый дом Яблоковых), շենք Դոնի Ռոստովի Բոլշայա Սադովայա փողոցում (շենք №64)[1]։ Կառուցվել է 1898 թվականին ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով[2]։ Շենքն ունի մշակութային ժառանգության տարածաշրջանային նշանակության օբյեկտի կարգավիճակ[1]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շենքը XX դարի սկզբին

Կառուցվել է 1898 թվականին ռոստովցի ճարտարապետ Եվգենի Գուլինի նախագծով։ Տունը պատկանել է Ս. Կ. Յաբլոկովին։ Տան առաջին հարկը վարձակալել են առևտրային կազմակերպություններ. Ժիրարդյան կտորեղենի բաժնետիրական ընկերությունը և Էմիլ Ցինդելի կտորեղենի ընկերակցությունը։ Շենքի նկուղը զբաղեցնում էր «Ֆորտունա» ռենկյան մառանը (մուտքը եղել է Նիկոլաևյան նրբանցքի կողմից)։ Այնտեղ հաճախ տեղի էին ունենում կաբարեի և թատերախմբերի ելույթները։ Յաբլոկովների տան երկրորդ հարկը 1904 թվականին վարձակալեց Ռ. Շտրեմերը։ Այնտեղ բացվեց Ռուսաստանի հարավում առաջին էլեկտրակենսագիրներից մեկը (այն ժամանակ այդպես էին անվանում կինոթատրոնները)[2]։

1917 թվականին էլեկտրակենսագիրը կոչվեց «Օլիմպ» կինոթատրոն։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո, 1924 թվականին, Յաբլոկովների տունն ազգայնացվեց։ Այն ժամանակ առաջին հարկում սկսեցին գործել Զինառի և Ռուսարդառի խանութները։ 1930-ական թվականներից կինոթատրոնը կոչվեց «Կոմսոմոլեց»[2]։ Հայրենական մեծ պատերազմից հետո կինոթատրոնը շարունակեց իր աշխատանքը, սակայն 1990-ականներին փակվեց[3]։ Այդ ժամանակ իրականացվեց շենքի վերակառուցում ճարտարապետ Ե. Ռեկալոյի նախագծով[2]։

Ճարտարապետություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկրորդ հարկի պատուհանների ձևավորում

Երկհարկանի շենքը գտնվում է Բոլշայա Սադովայա փողոցի կարմիր գծի վրա` Կոստանաևի եկամտաբեր տան և «Մոսկովսկայա» հյուրանոցի միջև։ Շենքի Ճարտարապետության և դիզայնի մեջ առկա են էկլեկտիզմի և մոդեռնի տարրեր։ Շենքի ճակատի ճարտարապետագեղարվեստական նկարագիրը ձևավորում են խոշոր լուսամուտատեղերը։ Առաջին հարկում խանութների ցուցափեղկերն են[3]։ Երկրորդ հարկի պատուհաններն ունեն հարուստ ձևավորում։ Նրանք շրջանակված են պրոֆիլավորված կամարաղեղներով։ Կողպեքային բոլոր քարերը զարդարված են թևավոր գլխարկով Հերմեսի գլխով։ Կողմնային պատուհանների միջապատերը զարդարված են Հերմեսի գավազանի` կադուցեուսի ծեփակերտ պատկերով։ Պատուհանների կամարակներին տեղադրված են տարբեր թեմաներով բարձրաքանդակներ։ Հերմեսը հայտնի է որպես առևտրի աստված, ուստի նրա պատկերները առևտրի տան ճակատին պատահական չեն[2]։ Շքամուտքով շենքի կենտրոնական ծավալը փոքր-ինչ իջեցված է[3]։ Երկրորդ հարկի կենտրոնական լուսամուտատեղը ձևավորված է փոքրիկ պատշգամբով բարդ կառուցվածքով լոջիայի տեսքով[2]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Ростов-на-Дону (объекты культурного наследия регионального значения)»։ Официальный портал Правительства Ростовской области։ Վերցված է 2013-08-28 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Есаулов Г. В., Черницына В. А. Архитектурная летопись Ростова-на-Дону. — 2-е изд.. — Ростов-на-Дону, 2002. — С. 134—137. — ISBN 5-8456-0489-3
  3. 3,0 3,1 3,2 «Доходный дом С. Яблокова»։ voopiik-don.ru։ Վերցված է 2013-09-27