Մորիս Սաշս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մորիս Սաշս
ֆր.՝ Maurice Sachs
Ծնվել էսեպտեմբերի 16, 1906(1906-09-16)[1][2]
ԾննդավայրՓարիզ, Ֆրանսիա
Վախճանվել էապրիլի 14, 1945(1945-04-14)[1][2] (38 տարեկանում)
Վախճանի վայրԳերմանիա
Մասնագիտությունգրող և վիպասան
Լեզուֆրանսերեն[1]
ՔաղաքացիությունՖրանսիա
ԱշխատավայրԳեստապո

Մորիս Սաշս (ֆր.՝ Maurice Sachs, Մորիս Սաշս իրական անունը՝ Մորիս Էտինգխաուզեն, սեպտեմբերի 16, 1906(1906-09-16)[1][2], Փարիզ, Ֆրանսիա - ապրիլի 14, 1945(1945-04-14)[1][2], Գերմանիա)՝ հրեական ծագումով ֆրանսիացի գրող[3]։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մորիս Էտինգխաուզեն ծնվել է հրեա ոսկերիչների ընտանիքում։ Դաստիարակվել է անգլիական տիպի դպրոց ինտեռնատում, մի տարի ապրել է Լոնդոնում, որտեղ աշխատել է գրախանութում, այնուհետև վերադարձել է Փարիզ[4]։

1925 թվականին ընդունել է կաթոլիկություն, և որոշել է դառնալ քահանա, թեև այդ ցանկությունը անցել է լողափին երիտասարդ Ժուան-Լը-Պենի հետ հանդիպելուց հետո։ Մի շարք կասկածելի գործողություններում մասնակցելուց հետո Սաշսը ուղևորվեց Նյու-Յորք, որտեղ ներկայացավ որպես արվեստի ստեղծագործությունների վաճառող։ Վերադառնալով Փարիզ, նա ծանոթացել է այդ ժամանակ հայտնի համասեռամոլ գրողների հետ՝ Ժանոմ Կոկտո, Անդրե Ժիդոմ և Մակսոմ Ժակոբոմ։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում աշխատել է Ժան Կոկտոի և Կոկո Շանելի հետ, երկու դեպքերում էլ գողություն էր անում նրանցից։

Նա հարաբերությունների մեջ էր Վիոլետ Լեյուկի հետ, որը նկարագրել է բարեկամությունը Սաշսի հետ իր ինքնակենսագրականում։ Նա նկարագրում է Le Sabbat-ի ստեղծման առաջին տարբերակը և անհաջող ստիպում Սաշսին տեքստից հեռացնել Կոկտոյի նկատմամբ կոպիտ արտահայտությունները։

2-րդ համաշխարհային պատերազմի սկզբին Սաշսը մոբիլիզացվել է, բայց շուտով հեռացվել է։ Օկուպացիայի առաջին տարիներին գումար է վաստակել հրեական ընտանիքներին օգնելով փախչել չօկուպացված վայրեր։ Ավելի ուշ Սաշսը ձերբակալվել է և տեղափոխվել Համբուրգի Ֆյուսբյութել բանտ։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1945 թվականին, մինչև բրիտանական զորքերի գալուստը, Ֆյուսբյութել բանտից բանտարկյալները տարահանվեցին Կիլ քաղաք։ Նրանց տարահանումը անցնում է երկար, որը զբաղեցրել է մի քանի օր։ Երրորդ օրը՝ 1945 թվականի ապրիլի 14-ին, առավոտյան ժամը 11։00-ին, Սաշսը ուժասպառ է լինում և չի կարողանում շարունակել ճանապարհը։ Նա սպանվել է պարանոցին ստացած գնդակից, իսկ մարմինը բախտակից ընկերոջ մարմնի պես թողել էին ճամփեզրին։ Էմանուիլ Պոլո Դուլյանը նրա մասին գրում է «Նա հատուկ կարեկցանք չի տածում հրեա ժողովրդի նկատմամբ և ափսոսանք է հայտնում նրանց հեզության նկատմամբ, որը համարում էր նրանց բնավորության գլխավոր գիծը»։

Ստեղծագործություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • The Decade of Illusion, Alfred A. Knopf, New York, 1933.
  • Alias, 1935, A SIN B0000DQN60.
  • Maurice Thorez et la victoire communiste, Denoël & Steele, 1936.
  • André Gide, Denoël & Steele, 1936
  • Honoré Daumier, Pierre Tisné, 1939.
  • Au temps du Bœuf sur le Toit, 1939 et 2005 ISBN 2246388228
  • Chronique joyeuse et scandaleuse, Corrêa, 1950 A SIN B0000DS4FF.
  • Correspondance, 1925—1939, Gallimard, Paris, 2003 ISBN 2070733548.
  • Histoire de John Cooper d’Albany, Gallimard, Paris, 1955 A SIN B0000DNJVG.
  • La Décade de l’illusion, Gallimard, Paris, 1950 A SIN B0000DL12G.
  • Derrière cinq barreaux, Gallimard, Paris, 1952.
  • Abracadabra, Gallimard, Paris, 1952.
  • Le Sabbat. Souvenirs d’une jeunesse orageuse, Éditions Corrêa, Paris 1946 ISBN 2070287246.
  • La Chasse à courre, Gallimard, Paris 1997 ISBN 2070402789.
  • Tableaux des mœurs de ce temps, Gallimard, Paris, 1954 A SIN B0000DL12I.
  • Le Voile de Véronique, roman de la tentation, Denoël, 1959.

Այլ փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սաշսի Abracadabra վեպի պաստառով տեսարանը «Վերջին շնչում» ֆիլմի կուլմինացիոն էպիզոդի ընթացքում վայրկենապես զբաղեցնում է ամբողջ էկրանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 SNAC — 2010.
  3. «Maurice Sachs» (– Scholar search), AndrejKoymasky.com, 2003-06-23, արխիվացված օրիգինալից August 11, 2007-ին, http://web.archive.org/web/20070811015514/http://andrejkoymasky.com/liv/fam/bios1/sach2.html, վերցված է 2007-08-24 
  4. Leduc Violette (1964)։ La Batarde։ Peter Owen։ էջեր 260–7