Մոբի Դիք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մոբի Դիք
Moby-Dick
Moby-Dick FE title page.jpg
Ենթավերնագիր or, The Whale
Հեղինակ Հերման Մելվիլ
Անվանվել է Moby-Dick
Տեսակ գրական ստեղծագործություն
Ժանր արկածային գրականություն, ողբերգություն և nautical fiction
Բնօրինակ լեզու անգլերեն
Կերպար(ներ) Captain Ahab, Մոբի Դիք, Իսմայել, Queequeg և Father Mapple
Ստեղծման տարեթիվ 1850
Նկարազարդող Ռոքուել Քենտ
Երկիր Flag of the United States of America (1863-1865).svg Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ
Հրատարակման տարեթիվ հոկտեմբերի 18, 1851
Moby Dick Վիքիպահեստում

Մոբի Դիք կամ ճերմակ կետաձուկը ամերիկացի հայտնի վիպասան Հերման Մելվիլի վեպն է որը լույս է տեսել 1851 թվականին, և համարվում է ամերիկյան վերածննդի ու ռոմանտիկ գրականության կենտրոնական գործերից մեկը։ Տպագրվելուց հետո վեպը վաճառվել է միայն 3,200 օրինակով և հեղինակին բերել է 1,200 դոլարի շահույթ սակայն հեղինակի վերջին տարիներին արդեն այն մոռացված էր և դուրս էր եկել տպագրությունից։ 20-րդ դարում, համենայն դեպս, վեպը սկսեց համարվել ամերիկյան գրականության լավագույն նմուշներից մեկը։ Ուիլյամ Ֆոլքները խոստովանել է, որ նա կցանակար լինել վեպի հեղինակը[1]։ Դեյվիդ Հերբերթ Լոուրենսը ասել է. «Երբևէ գրված ամենատարօրինակ և հրաշալի գրքերից մեկը», իսկ մեկ այլ անգամ Լոուրենսը նշել է. «ծովի մասին գրված լավագույն գիրքը»[2]։ «Անվանեք ինձ Իսմայել»ը գրականության մեջ ամենահայտնի տողերից մեկն է, որով էլ հենց սկսվում է վեպը[3]:

Մելվիլը իր վեպով ցանկանում էր արտահայտել չարի և բարու, աստծո գոյության, հասարակության տարբեր շերտերի և խառնվածքների տեր մարդկանց մասին իր մտքերը, սակայն վեպը մինչև քսաններորդ դարը համարվել է պարզապես արկածային գիրք։ Նվիրված լինելով Նաթանիել Հոթոռնին՝ «ի նշան իմ հիացմունքի նրա հանճարի հանդեպ», վեպը առաջին անգամ լույս է տեսել «Կետաձուկը» անվան ներքո 1851 թվականի հոկտեմբերին Լոնդոնում և կազմել է 927 էջ, և նույն թվականի նոյեմբերին արդեն «Մոբի Դիք» անվան տակ Նյու Յորքում արդեն ունենալով միայն 635 էջ։ Երկու հրատարակությունների մեջ եղել են հարյուրավոր տարբերություններ և Մելվիլը ստիպված է եղել շատ տեսարաններ այլ կերպ շարադրել։

Գիրքը ահռելի ազդեցություն է թողել քսաններորդ դարի մշակույթի վրա, վեպի հիման վրա նկարահանվել են մի քանի ֆիլմեր՝ առաջինը եղել է «Ծովահրեշը» անձայն ֆիլմը 1926 թվականին։

Վեպն առաջին անգամ հայերեն թարգմանվել և լույս է տեսել 1979 թվականին։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Faulkner (1927)
  2. Lawrence (1923), 168
  3. Buell (2014), 367

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]