Մեթիլալկոհոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մեթիլալկոհոլ
Methanol Keilstrich.svg
V2Metanol.pdb.png
Methanol-3d-formula.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում մեթիլալկոհոլ
Ավանդական անվանում Մեթիլսպիրտ, մեթանոլ
Քիմիական բանաձև CH₄O
Ֆիզիկական հատկություններ
Ագրեգատային վիճակ հեղուկ
Մոլային զանգված 32,026 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 0,79±0,01 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Դինամիկ մածուցիկություն 0,000544±1,0E-6 պուազեյլ Պա/վ
Իոնիզացման էներգիա 10,84±0,01 Էլեկտրոն-վոլտ[2] կՋ/մոլ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան -144±1 °F[2] °C
Եռման ջերմաստիճան 147±1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան 52±1 °F[2]
Բռնկման ջերմաստիճան +363 °C °C
Ինքնաբռնկման ջերմաստիճան 440 °C
Եռյակ կետ 175,45 K (−97,7°C)
Կրիտիկական ճնշում 513,15 K (240 °C), 7,85 բար մթն.
Մոլյար ջերմատարողություն 1,197 Ջ/(մոլ•Կ)
Գոյացան էնթալպիա −234,8 կՋ/մոլ
Հալման էնթալպիա 3 167,29±0,0100000000002 joule per mole կՋ/մոլ
Եռման էնթալպիա 37 400 joule per mole կՋ/մոլ
Գոլորշու ճնշում 13 020±1 Պասկալ և 96±1 Տոր[2]
Քիմիական հատկություններ
pKa 15,5±0,1[3]
Դիպոլ մոմենտ 1,65 դեբայ
Դասակարգում
CAS համար 67-56-1
PubChem 887
EINECS համար 200-659-6
SMILES CO
ЕС 200-659-6
RTECS PC1400000
ChEBI 864
Թունավորություն
Թունավորություն Hazard T.svg Hazard F.svg Hazard E.svg
IDLH 7860±10 mg/m3[2]
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Մեթիլալկոհոլ, մեթիլսպիրտ, մեթանոլ, փայտի սպիրտ, CH₃OH, հագեցած միատոմ սպիրտների պարզագույն ներկայացուցիչը։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թույլ սպիրտային հոտով, անգույն հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ -97,88°С, եռմանը՝ 64,5°С, խտությունը՝ 792,4 կգ/մ (20°С)։ Մեթիլալկոհոլի գոլորշիները օդի հետ առաջացնում են պայթուցիկ խառնուրդներ (6,72-35,5 ծավալ %), որոնց բոցավառման ջերմաստիճանն է 15,6°С։ Անսահման քանակներով լուծվում է ջրում և բազմաթիվ օրգանական լուծիչներում։ Ունի միատոմ սպիրտների բոլոր հատկությունները։

Արդյունաբերության մեջ ստացվում է ածխածնի (II) օքսիդից և ջրածնից։ Մրջնալդեհիդի, էսթերների (օրինակ, դիմեթիլ-տերեֆտա-լատ), ալկիլհալոգենիդների և այլ նյութերի արտադրության հումք է։ Մեթիլալկոհոլը ուժեղ թույն է, ազդում է նյարդային և անոթային համակարգերի վրա։ 5-10 մլ խմելու դեպքում առաջանում է ծանր թունավորում, կուրություն, իսկ 30 մլ-ի դեպքում՝ մահ։

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս սպիրտն անվանվում է նաև փայտի սպիրտ, քանի որ փայտի չոր թորման արգասիք է։ Ստացվում է բարձր ջերմաստիճանում՝ ցինկքրոմային կատալիզատորի առկայությամբ CO–ի և ջրածնի փոխազդեցությունից.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 7, էջ 379 CC-BY-SA-icon-80x15.png