Էթիլենգլիկոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Էթիլենգլիկոլ
Ethylene glycol.svg
Ethylene-glycol-3D-vdW.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգումԷթիլենգլիկոլ
Ավանդական անվանումգլիկոլ
Էթիլենգլիկոլ,
1,2-դիօքսիէթան,
1,2-էթանդիոլ
Քիմիական բանաձևC₂H₆O₂
Ռացիոնալ բանաձևC2H4(OH)2
Ֆիզիկական հատկություններ
Մոլային զանգված62,037 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն1,11±0,01 գ/սմ³[2] գ/սմ³
Դինամիկ մածուցիկություն5.9×10−4 Պա/վ
Ջերմային հատկություններ
Հալման ջերմաստիճան9±1 °F[2] °C
Եռման ջերմաստիճան388±1 °F[2] °C
Այրման ջերմաստիճան232±1 °F[2]
Բռնկման ջերմաստիճան+111 °C
Եռյակ կետ175,45 K (−97,7°C)
Կրիտիկական ճնշում513,15 K (240 °C), 7,85 բար մթն.
Գոյացան էնթալպիա−234,8 կՋ/մոլ
Գոլորշու ճնշում0,06±0,01 Տոր[2]
Քիմիական հատկություններ
Լուծելիությունը ջր-ումանսահմանափակ գ/100 մլ
pKa15,1±0,1[3]
Բեկման ցուցիչ1,4318
Դասակարգում
CAS համար107-21-1
PubChem174
EINECS համար203-473-3
SMILESC(CO)O
ЕС203-473-3
RTECSKW2975000
ChEBI13835235
Թունավորություն
ԹունավորությունHazard X.svg Hazard F.svg
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Էթիլենգլիկոլ կամ էթանդիոլ, HO—CH2—CH2—OH, երկատոմ սպիրտ, բազմատոմ սպիրտերի պարզագույն ներկայացուցիչ։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անգույն, անհոտ, մածուցիկ հեղուկ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 12,3°C, եռմանը՝ 197,6°C: Նյութի խտությունը կազմում է 1113 կգ/մ խորանարդ: Լուծվում է ջրում և շատ օրգանական լուծիչներում, եթերում քիչ է լուծվում: Էթիլենգլիկոլը ունի գլիկոլներին բնորոշ բոլոր հատկությունները: Ծծմբական թթվի հետ թորելիս առաջացնում է դիօքսան, մեկ մոլեկուլ ջուր պոկելիս՝ քացախալդեհիդ և այլն: Էթիլենգլիկոլը ստացվում է 1,2 դիքլորէթանի հիդրոլիզից, էթիլենօքսիդի և ջրի փոխազդեցությունից (արտադրական եղանակ) և այլնն:

Էթիլենգլիկոլի խառնուրդը ջրի հետ օգտագործվում է որպես հակասառեցուցիչ միջոց (հայրենական արդյունաբերությունը թողարկում է 40 և 65 մակնիշի էթիլենգլիկոլային հակասառեցուցիչներ, համապատասխանաբար –40°C և –65°C սառեցման ջերմաստիճաններով):

Էթիլենգլիկոլը լայնորեն կիրառվում է նաև պլաստմասսաների, արհեստական մանրաթելերի և այլ նյութերի արտադրության մեջ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էթիլենգլիկոը առաջին անգամ ստացվել է 1859 թվականին ֆրանսիացի քիմիկոս Շառլ Ադոլֆ Վյուրցի կողմից՝ էթիլենգլիկոլի դիացետատի և կալիումի հիդրօքսիդի օճառացումից (լուծումից), և 1860-ականներին՝ էթիլենօքսիդի հիդրատացումով։ Այն մեծ պահանջ չէր վայելում մինչև Առաջին համաշխարհային պատերազմը, երբ Գերմանիայում սկսեցին ստանալ դիքլորէթանի միջոցով, պայթուցիկ նյութեր արտադրելու համար գլիցերինը փոխարինելով էթիլենգլիկոլով։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]