Դոդեկանոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Դոդեկանոլ
Dodecan-1-ol Skelett.svg
Քիմիական բանաձևC₁₂H₂₆O
Մոլային զանգված3,1E−25 կիլոգրամ[1] գ/մոլ
Հալման ջերմաստիճան26 °C[2] °C
Դասակարգում
CAS համար112-53-8
PubChem8193
EINECS համար203-982-0
SMILESCCCCCCCCCCCCO
ЕС203-982-0
RTECSJR5775000
ChEBI7901
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Դոդեկանոլ (միջազգային անվանակարգման համաձայն դոդեկան-1-ոլ կամ 1-դոդեկանոլճարպերի բաղադրության մեջ մտնող և սպիրտների դասին պատկանող օրգանական նյութ։ Քիչ քանակությամբ հանդիպում է որոշ ցիտրուսային բույսերի պտուղների մեջ։

Ունի թույլ ճարպային հոտ՝ ծաղկացիտրուսային երանգներով։

Ստացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ստանում են

  • Լաուրինային թթվի (C11H23COOH) էթիլէսթերի վերականգնումով՝ նատրիումի սպիրտատոլուոլային լուծույթով[3]։
  • Ցիգլերի մեթոդով էթիլենից սինթետիկ սպիրտների ստացման ժամանակ։

Կիրառում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դոդեկանոլը և նրա եթերները օգտագործվում են պարֆյումերիայում և սննդի արդյունաբերության մեջ՝ հոտավետ նյութերի կազմում, իսկ դոդեկանոլի և ծծմբական թթվի եթերները՝ լվացող միջոցների արտադրության մեջ։

Թունավորություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դոդեկանոլի գնդաձողային մոդելը

Դոդեկանոլը կարող է գրգռել մաշկը։ Թունավորության չափով այն հավասարվում է էթանոլի թունավորության կեսին, բայց այն շատ վտանգավոր է ծովային կենդանիների համար[4] ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Хейфиц Л. А., Дашунин В. М. Душистые вещества и другие продукты для парфюмерии. — М.: Химия, 1994. — 256 с. — 2 000 экз. — ISBN 5-7245-0967-9
  • Войткевич С. А. 865 душистых веществ для парфюмерии и бытовой химии. — М.: Пищевая промышленность, 1994. — 594 с. — 1 000 экз.