Բենզիլ սպիրտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Բենզիլ սպիրտ
Phenylmethanol.svg
Benzyl-alcohol-3D-vdW.png
Ընդհանուր տեղեկություններ
Դասական անվանակարգում բենզիլ սպիրտ
Քիմիական բանաձև C₇H₈O
Մոլային զանգված 108,058 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Խտություն 1,045 գ/սմ³ գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան -15 °C °C
Եռման ջերմաստիճան 205 °C °C
Քիմիական հատկություններ
pKa 15,4[2]
Դասակարգում
CAS համար 100-51-6
PubChem 244
EINECS համար 202-859-9
SMILES C1=CC=C(C=C1)CO
ЕС 202-859-9
RTECS DN3150000
ChEBI 13860335
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Բենզիլ սպիրտ, ֆենիլկարբինոլ, պարզ արոմատիկ սպիրտ է, քիմիական բանաձևն է՝ [3]։

Ֆիզիկական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անգույն հեղուկ է, թույլ հաճելի հոտով։ Եռում է 205,8 °C ջերմաստիճանում[4]։ Խտությունը 1045,5 կգ/մ3(1,0455 գ/սմ3) է՝ 20 °C ջերմաստիճանում[5]։ Բենզիլ սպիրտը լավ է լուծվում օրգանական լուծիչներում և հեղուկ ամոնիակում կամ հեղուկ ծծմբային գազում։ 100 գ ջրում լուծվում է 4 գ բենզիլ սպիրտ[6]։

Քիմիական հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բենզիլ սպիրտը փոխազդում է ալկալիական և հողալկալիական մետաղների հետ[7][8]։

  • 2C6H5CH2OH + 2Na → 2C6H5CH2ONa + H2

Առաջանում է նատրիումի բենզալատ[9]։ Փոխազդում է ֆոսֆորի եռքլորիդի հետ, առաջացնելով բենզիլքլորիդ[10][11]։

  • 3C6H5CH2OH + PCl3 → 3C6H5CH2Cl + H3PO3

Փոխազդում է քացախաթթվի անհիդրիդի հետ, առաջացնելով քացախաթթվի բենզիլ եթեր՝ բենզիլացետատ։

Տարածվածությունը բնության մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազատ վիճակում կամ բարդ եթերների ձևով (սալիցիլաթթվի, բենզոյաթթվի, քացախաթթվի և այլն) բենզիլ սպիրտը գտնվում է եթերայուղերում, օրինակ՝ ժասմինի, պերուական բալզամի և այլ եթերայուղերի մեջ[12]։

Կիրառություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բենզիլ սպիրտը կիրառվում է պարֆումերիայում, նաև որպես լուծիչ տարբեր ներկանյութերի համար[13]։ Կիրառվում է դեղերի սինթեզում։ Հանդիսանում է սննդային հավելանյութ[14][15]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 benzyl alcohol
  2. https://toxnet.nlm.nih.gov/cgi-bin/sis/search2/r?dbs+hsdb:@term+@rn+@rel+100-51-6
  3. benzyl alcohol, http://sitem.herts.ac.uk/aeru/footprint/en/Reports/953.htm .
  4. Benzyl alcohol, chemicalland21.com, http://www.chemicalland21.com/industrialchem/solalc/BENZYL%20ALCOHOL.htm .
  5. Prescribing Information for Ulesfia Lotion, Sciele Pharmaceuticals, Inc., April 2009, http://www.ulesfialotion.com/pdf/Ulesfia_pi.pdf, վերցված է 2009-08-29 .
  6. The Beaver: Its Life and Impact. Dietland Muller-Schwarze, 2003, page 43 (book at google books)
  7. A. D. Wissner-Gross, "Dielectrophoretic reconfiguration of nanowire interconnects", Nanotechnology 17, 4986–4990 (2006).
  8. Nanowires get reconfigured, Nanotechweb.org, հոկտեմբերի 19, 2006, http://nanotechweb.org/cws/article/lab/26192 .
  9. Friedrich Brühne; Elaine Wright (2007), «Benzyl Alcohol», Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry (7th տպ.), Wiley, pp. 7–8 
  10. Carl R. Baum (2008), «Examples of mass exposures involving the pediatric population», in Jerrold B. Leikin; Frank P. Paloucek, Poisoning and Toxicology Handbook (4th տպ.), Informa, p. 726 
  11. Juan Gershanik et al. (1982), «The gasping syndrome and benzyl alcohol poisoning.», N Engl J Med 307: 1384–8, doi:10.1056/nejm198211253072206 
  12. OrgSynth | last1 = Furuta | first1 = Kyoji | last2 = Gao | first2 = Qing-Zhi | last3 = Yamamoto | first3 = Hisashi | title = Chiral (Acyloxy)borane Complex-Catalyzed Asymmetric Diels-Alder Reaction: (1R)-1,3,4-Trimethyl-3-Cyclohexene-1-Carboxaldehyde | prep = cv9p0722 | volume = 72 | pages = 86 | year = 1995 | collvol = 9 | collvolpages = 722}}.
  13. Swarupa G Kulkarni; Harihara M Mehendale (2005), «Benzyl Alcohol», Encyclopedia of Toxicology, 1 (2nd տպ.), Elsevier, pp. 262–264 
  14. E1519
  15. EJ Curry; EM Warshaw (2005), «Benzyl alcohol allergy: importance of patch testing with personal products.», Dermatitis (16): 203–8