Գերանիոլ
| Գերանիոլ | |
|---|---|
 | |
 | |
| Ընդհանուր տեղեկություններ | |
| Դասական անվանակարգում | գերանիոլ |
| Ավանդական անվանում | դիմեթիլօկտադիեն |
| Քիմիական բանաձև | C₁₀H₁₈O |
| Մոլային զանգված | 2,6E−25 kg[1] գ/մոլ |
| Խտություն | 0,889 g/cm³ գ/սմ³ |
| Ջերմային հատկություններ | |
| Հալման ջերմաստիճան | 15 °C և −15 °C[2] °C |
| Սուբլիմացման ջերմաստիճան | 76 °C |
| Եռման ջերմաստիճան | 229-230 °C °C |
| Քիմիական հատկություններ | |
| Դասակարգում | |
| CAS համար | 106-24-1 |
| PubChem | 637566 |
| EINECS համար | 203-377-1 |
| SMILES | CC(=CCCC(=CCO)C)C |
| ЕС | 203-377-1 |
| ChEBI | 13849989 |
| Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա) | |
Գերանիոլ (լատիներեն՝ Geranium` խորդենի), 2,6-դիմեթիլօկտադիեն-2,6-ոլ-8, C10H18O բանաձևով օրգանական միացություն։ Բաց դեղնավուն, վարդի հոտով հեղուկ նյութ է, որի եռման ջերմաստիճանը՝ 229-230° C, խտությունը՝ 889 կգ/մ3։ Լուծվում է սպիրտներում և եթերներում, բայց ջրում չի լուծվում։ Խորդենի, վարդի և այլ ծաղկաբույսերի եթերային յուղերի բաղադրիչ մասն է։
Ստացումը
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գերանիոլ ստանում են մշակելով այդ ծաղկաբույսերի եթերային յուղերը , ինչպես նաև ստանում են ցիտրալի ընտրողական հիդրումով կամ լինալոլի իզոմերացմամբ` քացախաթթվի անհիդրիդի հետ տաքացնելով։
Կիրառումը
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Գերանիոլը օգտագործվում է օծանելիքների և հոտավետ օճառների արտադրության մեջ։ Հետազոտությունները ցույց են տվել նաև, որ գերանիոլը հաջողությամբ մոծակներ վանող հատկություն ունի[3][4]։ Գերանիոլը օգտագործվում է բժշկության և սննդի արդյունաբերության մեջ[5]։
Առողջություն և անվտանգություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Օծանելիքների հանդեպ ալերգիա ունեցող մարդիկ պետք է խուսափեն գերանիոլ օգտագործելուց[6]։ Գերանիոլը նաև աչքերի սուր գրգռիչ միջոց է[7]։
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ GERANIOL
- ↑ Bradley J., Williams A. J., Andrew S.I.D. Lang Jean-Claude Bradley Open Melting Point Dataset // Figshare — 2014. — doi:10.6084/M9.FIGSHARE.1031637.V2
- ↑ Barnard, D.R., and Xue, R. (2004). «Laboratory evaluation of mosquito repellents against Aedes albopictus, Culex nigripalpus, and Ochlerotatus triseriatus (Diptera: Culicidae)». J. Med. Entomol. 41 (4): 726–730. doi:10.1603/0022-2585-41.4.726. PMID 15311467.
{{cite journal}}: CS1 սպաս․ բազմաթիվ անուններ: authors list (link) - ↑ UF entomologist develops safe, effective alternative to DEET insect repellents Արխիվացված 2008-10-08 Wayback Machine, Univ. of Florida, 1999
- ↑ «Что такое гераниол? Описание, формула, где применяется». aromageraniol.ru. Վերցված է 2025 թ․ հուլիսի 28-ին.
- ↑ Survey and health assessment of chemical substances in massage oils
- ↑ http://www.sigmaaldrich.com/MSDS/MSDS/DisplayMSDSPage.do?country=CA&language=en&productNumber=163333&brand=ALDRICH&PageToGoToURL=http%3A%2F%2Fwww.sigmaaldrich.com%2Fcatalog%2Fsearch%3Finterface%3DAll%26term%3Dgeraniol%26N%3D0%26mode%3Dmatch%2520partialmax%26focus%3Dproduct%26lang%3Den%26region%3DCA, Accessed June 24 2014
| ||||||||||||||||||||||||||||||
 | Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Գերանիոլ» հոդվածին։ |
| ||||||||||
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից (հ․ 3, էջ 26)։  |