Մարավիի ճակատամարտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մարավիի ճակատամարտ
Ներքին ռազմական հակամարտություն Ֆիլիպիններում
Bombing on Marawi City.jpg
Թվական 2017 թվական մայիսի 23հոկտեմբերի 23
Վայր Մարավի, Հարավային Լանաո, Ֆիլիպիններ
Արդյունք Մարավին ազատագրվեց իսլամիստներից
Հակառակորդներ
Ֆիլիպիններ Ֆիլիպիններ
Աջակցությամբ՝
AQMI Flag asymmetric.svg Մաուտե
AQMI Flag asymmetric.svg Աբու Սայաֆ
Հրամանատարներ
Ֆիլիպիններ Ռոնալդո Բատիստուտա AQMI Flag asymmetric.svg Իսնիլոն Հապիլոն
Կողմերի ուժեր
անհայտ է 1000+ զինյալներ
Ռազմական կորուստներ
163 զոհ, 1400 վիրավոր, 60 անհետ կորած սպանվեց 854 զինյալ, 11 գերի


Ph locator lanao del sur marawi.png

Մարավիի ճակատամարտ[2] (անգլ.՝ Battle of Marawi), շարունակվող զինված հակամարտություն Հարավային Լանաո գավառի՝ Մարավի քաղաքում, ֆիլիպինական կառավարության և իսլամիստական զինված խմբավորումների՝ Մաուտեյի (ԻԼԻՊ-ի ստորաբաժանման) և «Աբու Սայաֆի միջև, որը սկսվել է 2017 թվականի մայիսի 23-ին[3]:

Պաշտոնական տվյալներով, բախումները սկսվել են, երբ կառավարական զորքերը հարձակվեցին քաղաքի վրա, որի նպատակն էր ձերբակալել Իսնիլոն Հապիլոնին՝ «Աբու Սայաֆի» առաջնորդին, այն տեղեկությունից հետո, որ Հապիլոնը գտնվում է քաղաքում, որտեղ հնարավոր է, հանդիպում է տեղի ունենում Մաուտեյի զինյալների հետ[4][5]: Հապիլոնի ուժերը կրակ բացեցին բանակի ու ոստիկանական ստորաբաժանումների վրա, ավելի ուշ նրանց միացան «Մաուտե» խմբավորման զինյալները, որոնք, հնարավոր է, կրում են 2016 թվականին Դավաոյում տեղի ունեցած ահաբեկչության պատասխանատվությունը[6][7]:

Մաուտե խմբավորումը հարձակվեց Ռանաո ռազմական բազայի ու քաղաքի մի քանի շենքերի վրա, ներառյալ՝ քաղաքային պատկերասրահը, Մինդանաո համալսարանը, հիվանդանոցն ու քաղաքային բանտը: Զինյալները նաև գրավեցին գլխավոր փողոցներն ու այրեցին Սուրբ Մարիամ տաճարը, միջնակարգ դպրոցն ու Դանսալան քոլեջը[8]:

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպինների զինված ուժերը (ՖԶՈՒ) հայտարարեցին, որ Մարավիում ռազմական գործողությունները սկսվել են հատուկ գործողության ժամանակ զինյալների հարձակման պատճառով, որոնք անցկացվում էին զինվորների ու Ֆիլիպինական ազգային բանակի հետ համագործակցության շրջանակներում: Կառավարական անվտանգության ուժերը ստացան հաղորդագրություն, որ «Աբու Սայաֆի» զինյալները Իսնիլոն Հապիլոնի գլխավորությամբ Մարավիում են, որպեսզի, հնարավոր է, հանդիպեն «Մաուտեյի» զինյալների հետ: ԱՄՆ-ի արդարադատության նախարարությունը Հապիլոնին անվանեց «ամենափնտրված ահաբեկիչ», և նրա ձերբակալման համար սահմանեց 5 մլն. դոլար պարգև:

Ճակատամարտը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 23[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կառավարական զորքերի ու զինյալների միջև փոխհրաձգությունը սկսվեց 2017 թվականի մայիսի 23-ին մոտավորապես ժամը 14:00-ին: Բախումները տեղի ունեցան Բաշակ Մալուտուլուտ շրջանում, երբ Հապիլոնը օգնության կանչեց Մաուտեյի զինյալներին: Վերջիններս գրավեցին Ամայ-Փակպակ հիվանդանոցը և հրամայեցին բոլոր աշխատակիցներին լքել այն: Զինյալները ֆիլիպինական դրոշը փոխարինեցին Իսլամական պետության կողմից օգտագործվող սև դրոշով:

Ռանաո ճամբարում տեղակայված ֆիլիպինական բանակի 103-րդ բրիգադը, հարձակման ենթարկվեց Մաուտե խմբավորման ավելի քան հինգ հարյուր զինյալների կողմից[9]: Մի շարք զինյալներ, ովքեր թափառում էին Մարավիի փողոցներով, իրենց հետ բերեցին ԻԼԻՊ-ի դրոշը[10]:

Քաղաքն արգելափակվեց. Մաուտեյի զինյալները այրեցին մի քանի շենքեր ու տներ, մի քանի տասնյակ զինյալներ գրավեցին քաղաքի քաղաքապետարանը, երկու բանտերից ազատ արձակվեց 107 բանտարկյալ: Մարտերի շարունակման հետևանքով վնասվեցին Էլեկտրահաղորդման գիծը[11]: Դեպի Մարավի տանող ճանապարհը արգելափակվեցին կառավարական ուժերի կողմից, ինչպես նաև զինյալների կողմից:

Որոշ տվյալներով, Մաուտեյի զինյալները գերի են վերցրել խաղաղ բնակիչների, խմբավորումը գերեվարեց քահանայի ու մի քանի քաղաքացիների, պահանջելով կառավարական զորքերին դադարեցնել հարձակումը[12]:

Բախումները հրահրեցին քաղաքի ու հարակից շրջանների բնակչության արտահոսքը, ինչի արդյունքում դեպի Իլիգան ու Կահան դե Օրո տանող ճանապարհների առաջացան բազմակիլոմետրանոց խցանումներ[13]: Ամենաքիչը տասնմեկ քաղաքացիական անձ սպանվեց շարունակվող փոխհրաձգության արդյունքում[14][15][16]: Ինչպես նաև մահապատժի ենթարկվեցին ոստիկանության աշխատակիցներ:

Կառավարության պատասխանը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարտերի մեկնարկից հետո Ֆիլիպինների նախագահ՝ Ռոդրիգո Դուտերտեն մայիսի 23-ին ժամը 22:00-ին Մինդանաոյում հայտարարեց ռազմական դրություն: Համաձայն 1987 թվականի սահմանադրության, ռազմական դրությունը կշարունակվի 60 օր: Ի թիվս այլ բաների, Դուտերտեն որոշեց կրճատել իր այցը Ռուսաստան[17], որտեղ, ի թիվս այլ բաների, նախատեսում էր հանդես գալ դասախոսությամբ Միջազգային հարաբերությունների Մոսկվայի պետական ինստիտուտում[18]:

Երկրի փոխնախագահ՝ Լենի Ռոբրեդոն կոչ արեց միավորվել, այդ ժամանակ կառավարական զորքերը Մարավիում շարունակում էին մասնակցել ահաբեկչական խմբավորումների հետ փոխհրաձգությունը[19]:

Մայիսի 24[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 24-ին եկավ կառավարական զորքերի օգնությունը, զինվորները վերականգնեցին հսկողությունը Ամայ Պափակ հիվանդանոցի նկատմամբ: «Մաուտե» խմբավորման զինյալները հիվանդանոցը լքելու համար 120 խաղաղ բնակիչների օգտագործեցին, որպես կենդանի վահան[20]: Ֆիլիպինցի զինվորները հետ գրավեցին քաղաքապետարանն ու Մինդանաոյի համալսարանը[21]:

Մայիսի 25[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մայիսի 25 մարտ տեղի ունեցավ Հարավային Լանաո շրջանում: «Մաուտեյի» ու «Աբու Սայաֆի» զինյալները նկատվեցին քաղաքի հիմնական ճանապարհներին ու կամուրջների մոտ: Ֆիլիպինցի զինվորները սկսեցին ռմբակոծել երեք գյուղ, որտեղ նկատվեցին խմբավորման մնացորդները:

Ստացվեց հաղորդագրություն, որ երկու մալայզիացի ահաբեկիչներ, ովքեր Իսնիլոն Հապիլոնի հետ Մարավիում էին, հինգշաբթի օրվա սպանված զինյալների թվում էին: Որոշ աղբյուրներ հաղորդում էին, որ քաղաքային փոխհրաձգության արդյունքում սպանվել են Իսլամական պետության հետ կապ ունեցող սաուդյան արաբներ և ինդոնեզիացիներ:[22]: Սպանվեց «Մաուտեյի» 26 զինյալ, ահաբեկիչների հաղորդմամբ՝ մարտերում վիրավորվեց 39 ֆիլիպինցի զինվոր[23]:

Մայիսի 26[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դավաոյում ճեպազրույցի ժամանակ, բրիգադային գնդապետ՝ Ռեստիտուտո Պադիլյան հաստատեց, որ քաղաքային մարտին մասնակցող զինյալների թվում կան արտասահմանյան պետությունների քաղաքացիներ,[24] վերջին փոխհրաձգության արդյունքում սպանված տասներկու զինյալներից վեցը՝ արտասահմանցիներ են: Պադիլյան հաղորդեց մալայզիացի, ինդոնեզացի, սինգապուրցի ու ազգությունը չճշտված զինյալների մասին[25]:

Սեպտեմբերի 29[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպինների զինված ուժերը ավարտեցին ահաբեկիչներից Մարավիի առանցքային շրջանների մաքրման գործողությունը: Գործողության ընթացքում զինյալների ազատագրվեց նաև Բատո մզկիթը, որը դարձել էր «Մաուտե» ահաբեկչական խմբավորման առանձքային պաշտպանության վայրը[26]:

Հոկտեմբերի 16[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարավի քաղաքում մարտերի արդյունքում ոչնչացվեց Իսլամական պետության հետ կապ ունեցող ավելի քան 820 զինյալ: Լիկվիդացվեց նաև Իսնիլոն Հապիլոնը՝ Աբու Սայաֆի տեղական առաջնորդը, ով նախկինում նշանակվել էր Իսլամական պետության ահաբեկչական խմբավորման թևի էմիր, և Օմարհայամ Մաուտեն՝ Մաուտե խմբավորման առաջնորդը:[27]

Հոկտեմբերի 23[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպինների պաշտպանության նախարար՝ Դելֆին Լորենզանան հայտարարեց, որ Մարավի քաղաքում «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական խմբավորման դեմ իրականացվող ռազմական գործողություններն ավարտվել են:[28]

Արձագանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սոցիալական ցանցեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռազմական դրության հայտարման արձագանքը սոցիալական ցանցերում միանշանակ չէր՝ որոշ բնակիչներ անհանգստացած էին արտակարգ դրության մտցման պատճառով[29]: «Մաուտեյի» կողմից Մարավիում մի շարք առանցքային կառույցների գրավման ֆոնին, աղոթքները ողողեցին սոցիալական ցանցերը, երկրորդը օրվանից արդեն #PrayForMarawi հեշթեքով[30][31]: Բազմաթիվ ֆիլիպինական հեռուստահաղորդավարներ իրենց աջակցությունը հայտնեցին կառավարական զորքերին Մինդանոում ահաբեկչական «Մաուտե» խմբավորման դեմ պայքարում[32]:

Կրոն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպինական իսլամի ու ժողովրդավարության կենտրոնը դատապարտեց զինյալների գործողությունները ու հայտարարեց, որ այդ գործողությունները հակասում են իսլամի ուսմունքին: Մուսուլմանական խմբավորումը նշեց, որ միջադեպը տեղի է ունեցել այն ժամանակ, երբ մուսուլմանները պատրաստվում էին Ռամադանին, ինչն էլ հաստատեց, որ հակասում է իսլամին[33]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Pia Gutierrez (31 May 2017)։ «Duterte, MILF create 'peace corridor' in Marawi»։ ABS-CBN News։ Վերցված է 1 June 2017 
  2. «Marawi Clash: Special coverage»։ Rappler։ 25 May 2017։ Վերցված է 26 May 2017 
  3. «Marawi crisis: What we know so far»։ The Philippine Star։ 25 May 2017։ Վերցված է 25 May 2017 
  4. «TIMELINE: Maute attack in Marawi City»։ ABS-CBN News։ 23 May 2017։ Վերցված է 24 May 2017 
  5. Morallo Audrey (23 May 2017)։ «AFP: Marawi clashes part of security operation, not terrorist attack»։ The Philippine Star։ Վերցված է 23 May 2017 
  6. «Взрыв в филиппинском Давао: погибли 10 человек»։ BBC Русская служба (en-GB)։ 2016-09-02։ Վերցված է 2017-10-20 
  7. Nery, J. (24 May 2017)։ «Key facts about a tumultuous Tuesday in Marawi City»։ Philippine Daily Inquirer։ Վերցված է 24 May 2017 
  8. «UCCP Statement on the Burning of Dansalan College»։ Վերցված է 25 May 2017 
  9. Marcelo Ver (23 May 2017)։ «Gov't forces, Maute group clash in Marawi City»։ CNN Philippines։ Վերցված է 23 May 2017 
  10. «Maute Group waves ISIS black flag on Marawi streets»։ Rappler։ 23 May 2017։ Վերցված է 24 May 2017 
  11. Fernandez, E.O. (23 May 2017)։ «WE’RE NOT OK: Marawi mayor, residents confirm fires in city, blackout, gunfire»։ Philippine Daily Inquirer։ Վերցված է 24 May 2017 
  12. «CATHEDRAL TORCHED Maute group holds hostage Marawi priest, several parishioners —bishop»։ GMA News։ 24 May 2017։ Վերցված է 24 May 2017 
  13. Lagsa, B. (24 May 2017)։ «Thousands flee Marawi to eacape clashes»։ Rappler։ Վերցված է 24 May 2017 
  14. Gagalac, R. (24 May 2017)։ «At least 2 civilians dead in Marawi attack»։ ABS-CBN News։ Վերցված է 24 May 2017 
  15. Bajo, A.F. (24 May 2017)։ «Maute group ties up, shoots dead 9 civilians in Marawi»։ GMA News։ Վերցված է 25 May 2017 
  16. «9 na sibilyan na napadaan sa checkpoint ng Maute sa Marawi, brutal na pinatay» [9 civilians which passed by a Maute checkpoint were brutally killed]։ GMA News (Filipino)։ Վերցված է 25 May 2017 
  17. Morales Yvette (24 May 2017)։ «Duterte declares martial law in Mindana»։ CNN Philippines։ Վերցված է 24 May 2017 
  18. Лично убивавшего людей президента Филиппин Дутерте МГИМО сделал почетным доктором, Московский Комсомолец
  19. «Leni calls for unity amid Marawi siege»։ ABS-CBN News։ 24 May 2017։ Վերցված է 24 May 2017 
  20. Zambrano, Chiara (24 May 2017)։ «Military rescues 42 teachers trapped during Marawi clash»։ ABS-CBN News։ Վերցված է 24 May 2017 
  21. Zambrano, C. (25 May 2017)։ «Fighting reignites in Marawi»։ ABS-CBN News։ Վերցված է 25 May 2017 
  22. Vanar, M. (25 May 2017)։ «Two Malaysians killed in Marawi City battle»։ The Star (Malaysia)։ Վերցված է 25 May 2017 
  23. http://cnnphilippines.com/news/2017/05/26/AFP-Marawi-clearing-operations.html
  24. Lim, A. (26 May 2017)։ «AFP: Foreign terrorists are fighting alongside Maute group in Marawi»։ The Standard։ Վերցված է 26 May 2017 
  25. Dancel, R. (26 May 2017)։ «Singaporean among foreign fighters involved in ISIS-linked insurgency in southern Philippines' Marawi»։ The Straits Times։ Վերցված է 26 May 2017 
  26. «Филиппинские войска завершили зачистку ключевого района Марави» (ռուսերեն)։ therussiantimes.com։ Վերցված է 2017-10-14 
  27. «На Филиппинах ликвидированы два главаря примкнувших к ИГ террористических группировок»։ ТАСС (ռուսերեն)։ Վերցված է 2017-10-20 
  28. «Власти Филиппин объявили о разгроме ИГ на территории страны»։ Վերցված է 2017-10-23 
  29. «Netizens terrified or trusting of martial law in Mindanao»։ Rappler.com։ 2017-05-14։ Վերցված է 2017-05-25 
  30. «#PrayForMarawi trends on social media»։ CNN Philippines։ 24 May 2017։ Վերցված է 24 May 2017 
  31. Cupin, Bea (24 May 2017)։ «PNP: Limit Marawi posts to 'what you know, what you see'»։ Rappler։ Վերցված է 24 May 2017 
  32. Nelz Jay Nelz (24 May 2017)։ «Pinoy Celebrities React To Ongoing Marawi City Clash»։ Philippine News։ PhilNews.ph։ Վերցված է 25 May 2017 
  33. «MILF condemns terror attack in Marawi»։ ABS-CBN News։ 25 May 2017։ Վերցված է 25 May 2017