Մակարիմ Մագադեև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մակարիմ Մագադեև
Ծնվել էդեկտեմբերի 23, 1901(1901-12-23) (118 տարեկան)
ԾննդավայրԱզնակաևսկի շրջան, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն

Մակարիմ Մագադեև (թաթ.՝ Мәкәрим Әдһәм улы Мәһдиев դեկտեմբերի 23, 1901(1901-12-23), Ազնակաևսկի շրջան, Թաթարստանի Ինքնավար Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետություն), թաթար դերասան, ռեժիսոր, թատերագետ: Բաշկիրական ինքնավար խորհրդային սոցիալիստական հանրապետության ժողովրդական արտիստ[1]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մակարիմ Մագադեևը ծնվել է 1901 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, Սամարայի նահանգի Նիժնայա Օկա գյուղում, գյուղական մուազինի ընտանիքում: Ազգությամբ թաթար է[2]:

Սովորել է գյուղական մեդրեսում, Կազանի թաթարական ուսուցչական դպրոցում, որտեղ էլ հաղորդակցվել է սիրողական թատրոնին: 1917-1921 թվականներին եղել է տարբեր շարժական անտրեպրիզների մասնակից, կարմիր բանակային թատրոնի, Ուֆիմյան պետական թաթար-բաշկիրական ցուցադրական թատրոնի դերասան: 1922-1926 թվականներին սովորել է Թատերական արվեստի կենտրոնական տեխնիկումում և նույն ժամանակ աշխատել է Մոսկովյան թաթարական աշխատանքային թատրոնում: 1926 թվականից Վ. Մուրտազին-Իմանսկու հրավերով ուսուցիչ և կառավարիչ է աշխատել Արվեստների բաշկիրական տեխնիկումի թատերական բաժնի ուսումնական մասում:

1930 թվականից մինչև ձերբակալությունը (05.09.1937) եղել է Բաշկիրական ակադեմիական դրամայի թատրոնի դերասան և ռեժիսոր, իսկ 1933 թվականից սկսած` նաև գեղարվեստական ղեկավար: Բաշկիրական թատրոնի պատմության մեջ է մտել որպես «ազգային բեմի բարենորոգիչ»: Նրա գրչին են պատկանում բաշկիրական ազգային թատրոնի պատմության ու գեղագիտության վերաբերյալ հոդվածներ:

Բաշդրամթատրոնի բեմում նրա կողմից բեմադրված առավել հայտնի աշխատանքներից են «Ոչխարների աղբյուր» (Լոպե դե Վեգա), «Ավազակներ» և «Դաժանություն և սեր» (Ֆրիդրիխ Շիլլեր), «Ռևիզոր» (Նիկոլայ Գոգոլ), «Առանց մեղքի մեղավորները» (Ալեքսանդր Օստրովսկի), «Ալատաու», «Սիբիրացի Գիլմանը», «17-30» (Աֆզալ Տագիրով), «Պաների երկրում», «Պորտֆել» (Նակի Իսանբետ), «Ավանգարդ» (Վալենտին Կատաև), «Պլատոն Կրեչետ» (Ալեքսանդր Կորնեյչուկ) ստեղծագործությունները:

1937 թվականի սեպտեմբերին ձերբակալվել է ՌԽԴՍՀ քրեական օրենսգրքի 58-8 և 58-11 հոդվածներով: 1938 թվականի հուլիսի 10-ին գնդակահարվել է Մոսկվայում: Նրա թաղման տեղը հայտնի չէ:

Արդարացվել է 1957 թվականին:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կինը` ԽՍՀՄ ժողովրադակն արտսիտ Զայտունա Բիկբուլատովան է, որդին` Լիր Մագադեև:

Հայրը` Ադգամ Մագադեև, մուազին էր, բռնաճնշման է ենթարկվել 1930 թվականին, Մագնիտոգորսկ քաղաքում, որտեղ մահացել է քաղաքի շինարարության ժամանակ: Ունեցել է երկու քույր և մեկ եղբայր:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. ГБУКиИ РБ Башкирский академический театр драмы имени Мажита Гафури.
  2. БД «Жертвы политического террора в СССР»; Книга памяти Республики Башкортостан.

Աղբյուր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]