Մադամ Բեյ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Մադամ Բեյ
Beyyoung.jpg
Ծնվել է1881
ԾննդավայրԿոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն
Մահացել էհունվարի 30, 1942(1942-01-30)
Մասնագիտությունբռնցքամարտի մարզիչ և երգչուհի

Հրանուշ Սիդկի Բեյ (1881, Կոստանդնուպոլիս, Օսմանյան կայսրություն - հունվարի 30, 1942(1942-01-30)), առավել հայտնի է որպես Մադամ Բեյ, երգչուհի, սպորտի մենեջեր: Համաշխարհային բռնցքամարտիկների համար սպորտային ճամբար է ունեցել Նյու Ջերսիի Չաթամ Թաունշիփում: Մադամ Բեյի կյանքի ու նրա բռնցքամարտի ճամբարի մասին ներկայացված է «Մադամ Բեյի մոտ. Բռնցքամարտի լեգենդների տունը»[1]: 1923-1942 թվականներին բռնցքամարտի ճամբարի գործունեության ժամանակ նրա կարևորությունն ամփոփված է ճամբարում արված հազարավոր լուսանկարներում[2]: Մադամ Բեյի ճամբարը ամեն օր հայտնվել է թերթերի սպորտային բաժնում[3]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մադամ Բեյի ծննդյան անունը Հրանուշ Աղախանյան է[4]: Ծնվել է Կոնստանդնուպոլսում[5], հայ և ֆրանսիացի ծնողների ընտանիքում[4]: Սովորել է Կոստանդնուպոլսի իգական վարժարանում[4] (այժմ Ռոբերտ քոլեջի կազմում)[6]: Ընտանիքը դեմ է եղել, որ Հրանուշն ամուսնանա թուրք մուսուլման Սիդկի Բեյի հետ, որը Օսմանյան արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնյա էր և աշխատում էր Վաշիգտոնում, այնուհետև՝ Նյու Յորքում: Ամուսինը պաշտոնից հրաժարվեց, որ Օսմանյան կառավարությունը նրան Բեռլին գործուղեց, և զույգը մնաց ԱՄՆ-ում[4]:

Թուրք դիվանագետի կին Մադամ Բեյը եղել է օպերային երգչուհի (մեցցո-սոպրանո): Վաշինգտոնում ապրելու տարիներին հմտացել է իմաստաբանության մեջ: Մտերիմ է եղել նախագահ Ուիլիամ Մաք-Քինլիի և նրա կնոջ հետ: Մաք-Քինլիի սպանության ժամանակ մի քանի քայլ է հեռու եղել[7]: Երբ հայտնի լրագրող Դեմոն Ռունիոն այցելեց ճամբար զրուցելու Մաքս Շմելինգի հետ, նա գրեց. «Այստեղ Մաքս Շմելինգի և նրա մարզումների հետ կապված մտահոգություն չունենք: Մեր մտահոգությունը Մադամ Բեյն է, տիկին, ով ղեկավարում է «Մադամ Բեյի մոտ» կոչվող հայտնի վայրը՝ բռնցքամարտի հայտնի ճամբար մրցանակակիրների համար»[8]: Իր բռնցքամարտիկների համար նա ստեղծել էր տուն, որտեղ նրանք կարող էին մարզվել: Բռնցքամարտիկները, ովքեր մնում էին նրա ճամբարում, հետևում էին այն կանոններին, որոնք նա ակնկալում էր, որ մասնակիցները պետք է ենթարկվեն: Դրանք էին՝ ոգելից խմիչք չօգտագործել, արթնանալ առավոտյան ժամը 6-ին, ընթրել ժամը հինգին, գնալ քնելու ժամը տասին, չերդվել, կանանց մոտ չգնալ: Մադամ Բեյը խիստ ղեկավար էր, սակայն բռնցքամարտիկների հետ ուներ անձնական և մայրիշխանական հարաբերություններ: Նա բռնցքամարտիկներին համարում էր իր որդիները: Խոսում էր յոթ լեզվով՝ անգլերեն, հայերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն, հունարեն, իտալերեն և իսպաներեն: Դիվանագիտական կորպուսը լքելուց հետո ամուսնու հետ հաջողությամբ վարել է արևելյան գորգերի բիզնեսը, սակայն առավելագույնս աշխատել է բռնցքամարտի բնագավառում[9]:

Մադամ Բեյի սիրելի բռնցքամարտիկներից են եղել Մաքս Շմելինգը, Ֆրեդդի Սթիլը, Թոմմի Ֆարը, Պոլ Բերլենբախը, Պրիմո Կարներալը, Լու Ամբերսը և Ջին Տաննին, որին Մադամ Բեյն անվանում էր «փայլուն զմրուխտ»[10]:

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Turkish Diplomatic Life in Washington, Under the Old Regime - Bey anonymously published this work[6] - Google Books profile

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Հայազգի գործիչներ: Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ (Կենսագր. հանրագիտ.)[11]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Pantalone Gene։ «Madame Bey's; Home to Boxing Legends»։ Madame Bey's: Home to Boxing Legends։ Archway Publishing։ Վերցված է 2 October 2016 
  2. «Madame Bey»։ Madame Bey Facebook Page։ Վերցված է 12 July 2016 
  3. «Search over 35,875,000 Historical Newspaper Pages from the USA & Canada»։ Old Fulton Post Cards։ Fulton History։ Վերցված է 14 July 2016 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Hageman, Robert A.։ «Madam Bey's - Training Camp for Champion prizefighters»։ Summit, New Jersey: The Summit Historical Society։ Վերցված է 2019-06-27 
  5. studio 5165m։ «Anunner.com - MADAM BEY (Madame Bey) / ՄԱԴԱՄ ԲԵՅ (Madame Bey)»։ www.anunner.com (ամհարերեն)։ Վերցված է 2019-10-09 
  6. 6,0 6,1 Kuneralp, Sinan. "Ottoman Diplomatic and Consular Personnel in the United States of America, 1867-1917." In: Criss, Nur Bilge, Selçuk Esenbel, Tony Greenwood, and Louis Mazzari (editors). American Turkish Encounters: Politics and Culture, 1830-1989 (EBSCO Ebook Academic Collection). Cambridge Scholars Publishing, 12 July 2011. 144383260X, 9781443832601. pp. 100-108. CITED: p. 103.
  7. «Madame Bey Dies; Ran Training Camp»։ Montreal Gazette։ Associated Press։ 31 January 1942։ Վերցված է 14 July 2016 
  8. Runyon Damon (24 November 1937)։ «The Brighter Side of the News»։ Times-Union, Albany, N.Y.։ Kings Feature Syndicate 
  9. Hageman Robert։ «Madam Bey's - Training Camp for Champion Prizefighters»։ The Summit Historical Society։ The Summit Historical Society։ Վերցված է 12 July 2016 
  10. «Madame Bey Dies At Morristown»։ Associated Press։ 30 January 1942։ Վերցված է 12 July 2016 
  11. Բախչինյան Արծվի Հենրիկի (2002)։ Մուրադյան Հեղինե, ed.։ Հայազգի գործիչներ: Հնագույն ժամանակներից մինչև մեր օրերը։ (Կենսագր. հանրագիտ.)։ Տաթև գիտակրթական համալիր։ Երևան: Զանգակ-97։ ISBN 9789993024156