Հենդրիկ Ադամսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հենդրիկ Ադամսոն
Հենդրիկ Ադամսոն.jpg
Ծնվել էսեպտեմբերի 24 (հոկտեմբերի 6), 1891
ԾննդավայրKärstna parish, Viljandi county կամ Տառվաստու, Վիլյանդիմաա, Էստոնիայի Հանրապետություն
Վախճանվել էմարտի 7, 1946(1946-03-07) (54 տարեկանում)
Վախճանի վայրTuhalaane parish, Paistu parish, Էստոնիայի Հանրապետություն
Մասնագիտությունուսուցիչ, գրող, բանաստեղծ, էսպերանտիստ և մանկավարժ
Լեզուէսպերանտո
ԱզգությունԷստոնացի
ՔաղաքացիությունFlag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ

Հենդրիկ Ադամսոն (Hendrik Adamson, սեպտեմբերի 24 (հոկտեմբերի 6), 1891, Kärstna parish, Viljandi county և Տառվաստու, Վիլյանդիմաա, Էստոնիայի Հանրապետություն - մարտի 7, 1946(1946-03-07), Tuhalaane parish, Paistu parish, Էստոնիայի Հանրապետություն), էստոնացի բանաստեղծ և մանկավարժ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հենդրիկ Ադամսոնը ծնվել է 1891 թվականին դերձակի ընտանիքում Մետսակուրու գյուղում (այժմ՝ գյուղ Veisjärve, Տառվաստու), Վիլյանդիմաա:

1911 թվականին ուսուցչություն է արել Torma Võtikvere դպրոցում։ 1919-1927 թվականներին եղել է էստոնական Kärstna գյուղի դպրոցի տնօրենը։ Հետագայում դարձել է պրոֆեսիոնալ գրող, եղել է Էստոնիայի գրողների միության անդամ։

1940 թվականին որպես ուսուցիչ աշխատել է Valgamaal Lõvel-ում, 1944 թվականին՝ Kärstnas-ում։

Էսպերանտո սովորել է 1929 թվականի վերջում և 1930 թվականից գրել է բնօրինակ բանաստեղծություններ այդ լեզվով, սակայն իր տաղանդն արտահայտել է էստոներեն ստեղծագործություններում։ Էստոներեն առաջին բանաստեղծությունները տպագրվել են թերթերում 1913 թվականին, առաջին գիրքը՝ 1919 թվականին[1]: 1934 թվականին հրատարակվել է «Տասներկու բանաստեղծներ» ալմանախը, որտեղ ընդգրկվել են Ադամսոնի 11 բանաստեղծությունները։

Ադամսոնի ստեղծագործությունները թարգմանվել են ռուսերեն (թարգմանիչ՝ Բորիս Շտեյն), անգլերեն և իտալերեն:

Մահը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մահացել է 1946 թվականի մարտի 7-ին։ Թաղված է Էստոնիայի հարավում գտնվող Հելմ քաղաքի էստոնական գերեզմանատանը։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ադամսոնը գրել է էստոներեն՝ օգտագործելով նաև հարավ-էստոնական բարբառներ[2]: Որոշ ստեղծագործություններ գրված են էսպերանտո լեզվով։

Ադամսոնի գրչին են պատկանում «Kuldblond neitsi» («Շիկահերը») և «Roheline sisalik» («Կանաչ մողես», Տարտու, 1925) վեպերը[3]:

Գրել է բանաստեղծություններ այդ թվում՝

  • Mulgimaa (1919)
  • Inimen (1925)
  • Dekdu Poetoj (1934)
  • Auli novelaro (1934)
  • Aperis samizdata poemaro Hejmlando (1961, 1962)
  • Aperis lia poemaro Vesperkanto cxe la eldonejo de J. Régulo La Laguna, Stafeto : Beletraj kajeroj; (1967)
  • В литературной хрестоматии Infera regalo kaj Vesperkanto (1979)
  • Auli, eldonejo Iltis, Saarbrücken (1983)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Журнал Звезда. 1975. № 8. С. 211-212. Сергей Довлатов. Статья «Поэты Эстонии. Литературное обозрение».
  • Ojalo, Jaan. Hendrik Adamson - 100. En: Norda Prismo 1/1992, с. 6-8
  • Ojalo, Jaan. Adamson: Bardo de la hejmloko. En: Esperanto 84-a jaro 1991, n-ro 12 (1032), с. 2
  • Maie Torim, Karl Muru, «Pilk Hendrik Adamsoni elule ja luulele» - Keel ja Kirjandus 1966, nr. 4, стр. 210-225
  • Hando Runnel, «Jooksu pealt suudeldud». Ilmamaa, Tartu 1998; 4 artiklit Adamsonist стр. 208-216 и 315-340

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Baldur Ragnarsson. Hendrik Adamson (1891-1946)
  2. Сергей Довлатов. Поэты Эстонии. Литературное обозрение.
  3. Maie Torim and Karl Muru, Pilk Hendrik Adamsoni elule ja luulele — Keel ja Kirjandus 1966, nr. 4, lk. 210—225

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]