Հելեն Անդերսեն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հելեն Անդերսեն
Helen Andersen.jpg
Ծնվել էհուլիսի 14, 1919(1919-07-14)
ԾննդավայրՆորթ Բաթելֆորդ, Սասկաչևան, Կանադա
Վախճանվել էդեկտեմբերի 23, 1995(1995-12-23) (76 տարեկանում)
Մասնագիտություննկարչուհի
ՊարգևներLescarbot Award

Հելեն Անդերսեն (անգլ.՝ Helen Andersen, ծննդյան անունը՝ Հելեն Սևերսոն ՄաքՔեյ Անդերսոն, անգլ.՝ Helen Severson McKay Anderson, հուլիսի 14, 1919(1919-07-14), Նորթ Բաթելֆորդ, Սասկաչևան, Կանադա - դեկտեմբերի 23, 1995(1995-12-23)), կանադացի նկարիչ, ով առավել հայտնի է Խաղաղ օվկիանոսի հյուսիսարևմտյան ափի բնիկ ժողովուրդների մասին էքսպրեսիոնիստական նկարներով: Նրա աշխատանքների թեման իրենց համոզմունքները սոցիալական արդարության և ուժեղ հակա-պատերազմական սենտիմենտալության վերաբերյալ արտահայտող կանայք են:

Անդերսենի ստեղծագործությունների մոտ կեսը անկախ են նրա քաղաքական հայացքներից: Նրանք ուսումնասիրում են դիզայնն ու գույնը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հելենը ծնվել է 1919 թվականին Կանադայի Սասկաչևան նահանգի Նորֆ Բաթելֆորդ քաղաքում: Անդերսենը նկարել սկսել է մանուկ հասակից՝ որոշ ցուցումներ ստանալով բժիշկ հորից՝ դոկտոր Ուիլյամ Էդմունդ Անդերսոնից, որը «շնորհալի նկարիչ» էր[1]: Հելենը տեղական արվեստը սկսեց գնահատել նույն ժամանակաշրջանում, երբ հայրն աբորիգեն արվեստի նմուշների հավաքորդ էր:

Հոր նման Անդերսենը որպես մասնագիտություն ընտրեց բժշկությունը և 1940 թվականին Ռեգինա ընդհանուր հիվանդանոցի բուժքույրական դպրոցից ստացավ բուժքրոջ դիպլոմ:

Անդերսենի ազգանուններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հելենի օրիորդական ազգանունը` Անդերսոն, պատահականորեն նման է իր ամուսնու ազգանվանը` Անդերսեն: Հելենն ամուսանցել է երկու անգամ. 1940-ականներին ամուսնացել է Ռոբերտ Մալկոլմ Ռոսսի հետ: Երբ 1950-ական թվականներին ամուսանլուծվել է Ռոսսից, ամուսնացել է Ֆրից Ռաաբի Անդերսենի հետ:

Գեղարվեստական կարիերա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Որպես նկարիչ Անդերսենի կարիերան սկսվել է 1950-ականների վերջին, երբ նա Վանկուվերում երկար տարիներ հաճախել է արվեստի դասընթացների: Տեղացի նկարիչ Գորդոնի «Քիտ» Թորնը[2] երկար տարիներ եղել է նրա ավագ ուսուցիչը:

1950-1960-ական թվականներին Վանկուվերում կին արվեստագետները ճանաչում ձեռք բերելու գործում որոշակի դժվարություններ ունեին: Շատ արվեստագետներ, կին թե տղամարդ, եկամուտ էին ստանում այլ աշխատատեղերից: Անդերսենն աշխատել է որպես բուժքույր և կրթական դասընթացների գործակալ, նկարում էր և սովորում որքան ժամանակը թույլ էր տալիս: Նա նաև մեծացնում էր իր երեխաներին: Այնուամենայնիվ, նա շարունակում էր նկարել և ուսանել այնպիսի հայտնի նկարիչների մոտ, ինչպիսիք են Ջոն Քոները[3], Ջո Պլաշկետը, Բիլ Պորտոսը[4] և Ժալ դե Տոնակուրը[5]: Անդերսենն իր ընկերն էր համարում Բիլ Ռիդին, Ջեք Շադբոլտին[6] և Մաքս Մեյնարդին, հիացել է նրանց ստեղծագործություններով, բայց նրաց մոտ չի սովորել:

1970-1980-ական թվականների ընթացքում Անդերսենի ոճը զարգացել է, ազդվել էքսպրեսիոնիզմից մինչև կտրուկ ուրվագծերով աբստրակտ կտավներ: Անդերսենն ունեցել է իր յուրահատուկ ոճը` անմիջական, վառ գույներով և զգացմունքային ու արտահայտիչ:

Ակտիվություն խաղաղության շարժման մեջ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդերսենը 1960-ական թվականներից մինչև մահ եղել է խաղաղության կողմնակիցների շարժման ակտիվիստ, մասնակցել Ban The Bomb երթերի և խաղաղության հանրահավաքների, 1960-ականներին, երբ նա ապրում էր Վանկուվերում, Բրիտանական Կոլումբիա: Նա շարունակեց իր ներգրավվածությունը, երբ 1990-ական թվականներին տեղափոխվեց Վանկուվեր կղզու Սանհիկթոն գյուղ: Նրա մեծամասշտաբ «Միջուկային մայրը»[7] նկարը[8] արձանագրեց միջուկային զենքից նրա սարսափը: «Ար բրյուտ» ոճով արված կտավը պատկերում է սպանված մանկանը գիրկն առած տառապող մորը:

Պարգևներ, ճանաչում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդերսենի աշխատանքները ներկայացվել են անհատական և խմբակային ցուցահանդեսներում[9]: Անդերսենի մասին լավագույն ակնարկները[10] գրել է Վիկտորիայի Times Colonist-ի արվեստի քննադատ Ռոբերտ Ամոսը:

1992 թվականին Կանադայի կառավարության կողմից Անդերսենն արժանացել է Lescarbot մրցանակի համայնքի մշակութային գործունեությանն աջակցելու համար. արվեստագետների առաջխաղացում խմբային ցուցահանդեսների միջոցով, դասախոսություններ հեռուստատեսությամբ, դասավանդում իր արվեստանոցում: Անդերսենը երկու անգամ եղել է Կանադայի նկարիչների դաշնության քարտուղար[11]:

1987 թվականին արժանացել է Լեհական խաղաղության կոմիտեի կազմակերպած Կյանքի և խաղաղության համար խաղալիքներ ու խաղեր մրցույթի մրցանակին: Կանադական խորհուրդը հոգացել է, որ նա մեկնի Վարշավա և ստանա մրցանակը: Անդերսենը մրցանակի էր արժանացել «Ասենք այո խաղաղությանը» սոցիալական խաղի համար:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]