Հասան Ալի խան Գարուսի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հասան Ալի խան Գարուսի
حسنعلی‌خان گروسی‎
GarrusiPicture.jpg
 
Քաղաքացիություն՝ Իրան
Մասնագիտություն՝ դիվանագետ, քաղաքական գործիչ, գեղագիր և գրող
Դավանանք շիա իսլամ
Ծննդյան օր 1822 կամ 1820
Ծննդավայր Bijar
Վախճանի օր 1899 կամ 1900
Վախճանի վայր Թավրիզ, Central District of Tabriz County, Tabriz County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան

Հասան Ալի խան Գարուսի (պարս․՝ حسنعلی‌خان گروسی‎, Հասան Ալի խան Ամիր Նազամ, 1822 կամ 1820, Bijar - 1899 կամ 1900, Թավրիզ, Central District of Tabriz County, Tabriz County, Արևելյան Ադրբեջան, Իրան), բրիգադայի հայտնի հրամանատար, քաղաքականագետ, գրականագետ և Իրանում կաջարական դարաշրջանի հասարակական գործիչ (XIX դար): Եղել է գլխավոր ադմինիստրատոր՝ Թավրիզում՝ Մուզաֆար արքայազնի օրոք, ով ավելի ուշ դարձել է Պարսկաստանի շահը (1896-1907)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է 1820 թվականի հոկտեմբերին, Իրանական Ադրբեջանի Բիջար քաղաքում։ Նրա հայրը հարգանքի է արժանացել Ֆատխ Ալի շահ Մուհամեդ Սադիկ խանի կողմից։ Ամիր Նիզամ Գարուսին բացի իր քաղաքական գործունեությունից հետաքաքրվել է նաև արվեստով։ Գրական և գեղագրական գործունեության մեջ հավատարիմ էր մնում իր սեփական ոճին, որը անվանվել է «Ամիրնազամի ոճ»։ Նրա երկու գրական հուշարձաններ «Մանշաաթ»-ը և «Պանդնամե-յի Յահյավիյե»-ը, որոնք հասել են մինչև մեր օրերը, նկարագրում էր իր ողջ տաղանդը գրականության մեջ։

Նա ոչ միայն եղել է հմուտ գրող, այլ նաև լիիրավ պոետ, ով գրել է մի քանի ոչ ամբողջական բանաստեղծություններ՝ ի պատիվ իր հովանավորների։ Նա ինչպես գրել է ձեռագիր ստեղծագործություններ, այնպես էլ նաև արձանագրական։ Երկար ժամանակ ապրել է Թավրիզում, և իր շատ ստեղծագործություններ ստեղծել են հենց այնտեղ։

1893 թվականին Հասան Ալի խան Գարուսին Նասրեդին շահի հրամանով նշանակվել է Ադրբեջանի նահանգապես։

1897 թվականին Հասան Ալի խան Գարուսին եղել է Ֆրանսիայում՝ Իրանի դեսպանը։

Հասան Ալի խան Գարուսին մահացել է 1900 թվականին։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Անվար Չինգիզոգլի ․ Կաջարական Իրանի դիպլոմատիա, Բաքու, Մուտարջին, 2014 - 240 s. — ISBN 978-9952-28-200-9.