Հաուլի թափառող դղյակը (անիմե)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հաուլի թափառող դղյակը
ハウルの動く城
Hauru no Ugoku Shiro
Հաուլի թափառող դղյակը.jpg
Ժանր ֆենտեզի, ռոմանտիկ, դրամա, ստիմփանկ, հեքիաթ
Երկիր Ճապոնիա Ճապոնիա
Թվական 2004
Պրեմիերա Սեպտեմբերի 5, 2004 (2004-09-05)
(Վենետիկ)
Նոյեմբերի 20, 2004 (2004-11-20)
(Ճապոնիա)
Լեզու ճապոներեն
Ռեժիսոր Հայաո Միյաձակի
Պրոդյուսեր Տոսիո Սուձուկի
Նեդ Լոտ
Ռիկ Դեմպսի
Սցենարիստ(ներ) Հայաո Միյաձակի
Դիանա Ուին Ջոնս
Օպերատոր Ացուսի Օկուի
Երաժշտություն Ձո Հիսաիսի
Մոնտաժ Տակեսի Սեամա
Նկարիչ(ներ) Յոձի Տակեսիգե
Նոբորու Յոսիդա
Ընկերություն Studio Ghibli
Տևողություն 119 րոպե
Բյուջե 2.4 տրիլիոն ¥
24 միլիոն $
Շահույթ 23.2 տրիլիոն ¥
235.184.110 $ (համաշխարհային)
Տեղայնացնող Toho
MPAA վարկանիշ RATED PG.svg
IMDb ID 0347149
Կայք Պաշտոնական կայքէջ
Ֆիլմի թողարկում «Հաուլի թափառող դղյակը» (բնօրինակ անվանում — ハウルの動く城
Hauru no Ugoku Shiro)

«Հաուլի թափառող դղյակը» (ճապ.՝ ハウルの動く城 Հաուրու նո ուգոկու սիրո, բառացի՝ «Հաուլի շարժվող դղյակը»), լիամետրաժ անիմե-ֆիլմ, որը թողարկվել է «Ghibli» ստուդիայի կողմից 2004 թվականին։ Ստեղծել է ճապոնացի ռեժիսոր Հայաո Միյաձակին՝ անգլիացի գրող Դիանա Ուին Ջոնսի համանուն վեպի մոտիվներով։ Ներկայացվել է «Օսկարի» 78-րդ մրցանակաբաշխությունում (2006) «Լավագույն անիմացիոն լիամետրաժ ֆիլմ» անվանակարգում, բայց զիջել է «Ուոլիսը և Գրոմիտը։ Ճագարի անեծքը» մուլտֆիլմին։ Միյաձակիի խոսքերով Հաուլի տան նախատիպը ռուսական թռչունի ոտքերով խրճիթն է[1]։

Դիպաշար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլմի գործողությունները կատարվում են 19-րդ դարի վերջի Եվրոպայի զուգահեռ աշխարհում, որտեղ կախարդությունը տեխնոլոգիաների զարգացմամբ անցնում է ձեռքից ձեռք: Գլխարկագործուհի Սոֆիի համեստ կյանքն ամբողջությամբ փոխվում է, երբ նրա քաղաքի մերձակայքում հայտնվում է խորհրդավոր Հաուլի քայլող դղյակը, որը հայտնի էր աղջիկների սրտերի «առևանգմամբ»։ Այդ կապուտաչյա տղային փրկելով երկու ռազմիկների հարձակումից՝ աղջիկը սիրահարվում է նրան։ Սակայն հետաքրքիր ճանապարհորդության ժամանակ գլխարկագործուհին զրկվում է իր գեղեցկությունից և երիտասարդությունից, այդ կախարդությունը խանդից արել էր Ամայության կախարդը։ Այս դեպքից հետո Սոֆին հեռանում է հարազատ տնից և հուսահատությամբ հեռանում է Վայրենի ամայության կախարդի մոտ, որ հանի իր անեծքը: Ճանապարհին նա հանդիպում է բանջարանոցային խրտվիլակի՝ Խրտվիլակ-Շաղգամին, որը Սոֆիին տալիս է ձեռնափայտ և օգնում է ընկնել տարօրինակ կառույցի մեջ՝ Հաուլի դղյակ: «Տատիկ» Սոֆին, առանց հարցնելու տիրոջը, ինքն իրեն սկսում է մաքրել այդ հսկա շարժական տունը, որը պողպատյա «հավի ոտքերի» վրա էր: Ի վերջո նա դղյակը ընտանիք է դարձնում, թեպետ մի քիչ տարօրինակ: Դղյակում ապրում էին կրակե դև Կալցիֆերը, Հաուլի ուսուցիչ Մարկլը, հենց ինքը՝ Հաուլը՝ ամենակարող երիտասարդ կախարդ և դղյակի տեր: Սոֆին ցանկանում էր հանել Ամայության կախարդի անեծքը, բայց նույնիսկ ինքը՝ կախարդը, չի կարողանում դա անել: Ապա պարզ է դառնում, որ անեծքը և՛ Հաուլի մեջ է, և՛ Կալցիֆերի, և՛ Խրտվիլակ-Շաղգամի, և՛ անգամ Ամայության կախարդի: Որպեսզի գտնեն անեծքի գաղտնիքը և հանեն այն, հերոսները պետք է անցնեին բազմաթիվ արկածների և փորձությունների միջով:

Կերպարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Սոֆի Հաթթեր (ճապ.՝ ソフィー・ハッタ - Սոֆի․ Հաթթա), ֆիլմի գլխավոր հերոսուհին, աշխատասեր և համեստ տասնութամյա աղջիկ, գլխարկների խանութի վաճառողուհի: Նա իրեն միամիտ և տգեղ «մոխրագույն մկնիկ» էր համարում: Նրա փոքր ճարպիկ քույրը՝ Լեթթին, աշխատում էր Ցեզարում՝ քաղաքի ամենալավ հացի փուռ-սրճարանում, որտեղ գրավում էր բազմաթիվ հաճախորդների իր գրավչությամբ: Ամեն ինչ փոխվում է, երբ Սոֆյան հանդիպում է հանելուկային կախարդ Հաուլին, որից հետո Վայրենի ամայության կախարդը անիծում է նրան և վերածում զառամյալ պառավի: Նրա ճշգրիտ տարիքը վերադառնում է քնի ժամանակ, այդպես լինում է նաև, երբ աղջկա սիրտը լցվում է սիրով: Սյուժեի զարգացման ընթացքում կախարդությունը թուլանում է, և Սոֆին ժամանակ առ ժամանակ դառնում էր երիտասարդ, պատմության վերջում նորից երիտասարդ Սոֆին է՝ մազերը սպիտակած: Հաուլի այդ շարժվող դղյակում մնալը նրա համար բացահայտում է նոր կյանք և նոր արկածներ: Սոֆին՝ Միյաձակիի վաղ ֆիլմերին բնորոշ բնավորություն ունի․ ոչ փայլուն գեղեցկությամբ մի աղջկա, որն ուժեղ կամք և համառ բնավորություն ունի՝ արժանապատվությամբ հաղթահարելով դժբախտությունները և անհաջողությունները: Ձայնը հնչյունավորել է Տիյեկո Բայսյոն։
  • Հաուլ (ճապ.՝ ハウル), ֆիլմի գլխավոր հերոսը, Թափառող դղյակի առեղծվածային և գրավիչ տերը: Հզոր կախարդ, մադամ Սալիմանի վերջին աշակերտը: Ըստ կարծիքների` Հաուլը գերում է բոլոր գեղեցիկ աղջիկների սրտերը, բայց իրականում նա միայնակ և ամենակարող կախարդ էր, որը դիվային կրակ Կալցիֆերի հետ հանելուկային պայման է կնքել: Երբ «տատիկ» Սոֆին հայտնվում է նրա կյանքում, առաջինը մաքրություն է մտցնում նրա դղյակում, իսկ հետո փորձում է կռվել Հաուլի՝ դևի փոխակերպվելու դեմ: Պարզվում է, որ փոքր ժամանակ Հաուլն իր սիրտը տվել է Կալցիֆերին, այդ ժամանակից Կալցիֆերը դարձել է նրա ծառան: Ժամանակի ընթացքում նա կիսվում է Սոֆիի հետ իր ամենաթանկ գաղտնիքներով և մտքերով, որը չէր վստահել ոչ մեկին: Վերջիվերջո նրանք հանում են կախարդանքը և զույգ են կազմում։ Դերը հնչյունավորել է Քիմուրա Թակույան։

Ստեղծողներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կոմպոզիտոր՝ Ձե Հիսաիսի,
  • Ռեժիսոր, սցենարիստ, կատարողական պրոդյուսեր՝ Հայաո Միյաձակի,
  • Պրոդյուսեր՝ Թոսիո Սուձուկի (ճապ.՝ 鈴木 敏夫),
  • Բեմադրող նկարիչներ՝
    • Յոձի Տակեսիգե (ճապ.՝ 武重 洋二),
    • Նոբորու Յոսիդա (ճապ.՝ 吉田 昇),
  • Անիմատորներ՝
    • Ակիհիկո Յամասիտա (ճապ.՝ 山下 明彦),
    • Տաքեշի Ինամուրա (ճապ.՝ 稲村 武志),
    • Կացույա Կոնդո (ճապ.՝ 近藤 勝也),
    • Կիտարո Կոսակա (ճապ.՝ 高坂 希太郎),
  • Մոնտաժ՝ Տաքեշի Սեյամա (ճապ.՝ 瀬山 武司),
  • «Սեկայ նո յակուսոկու» երգի տեքստը՝ Սյունտարո Տանիգավա (ճապ.՝ 谷川 俊太郎

Մրցանակներ ու անվանակարգեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 2004՝ Golden Osella մրցանակը Վենետիկի կինոփառատոնում։
  • 2004՝ հանդիսատեսի մրցանակ լավագույն ֆիլմի համար Սիդջեսի Կատալոնական կինոփառատոնում (Հայաո Միյաձակի)։
  • 2005՝ Tokyo Anime Awards մրցանակ լավագույն անիմե ֆիլմի համար։
  • 2006՝ «MTV-Россия» լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար
  • 2006՝ «Օսկարի» նոմինացիա լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար (Հայաո Միյաձակի)
  • 2006՝ «Սատուրնի» նոմինացիա լավագույն անիմացիոն ֆիլմի համար
  • 2006՝ երեք անվանակարգ «Էննի» մրցանակաբաշխությունում. լավագույն անիմացիոն ֆիլմ, լավագույն ռեժիսուրա (Հայաո Միյաձակի), լավագույն սցենար (Հայաո Միյաձակի, Դոնալդ Հյուիթ, Սինդի Դևիս Հյուիթ)
  • 2006՝ Իտալական ազգային կինոլրագրողների սինդիկատի «Արծաթե ժապավեն» մրցանակի նոմինացիա լավագույն արտասահմանյան ֆիլմի համար (Հայաո Միյաձակի)
  • 2007՝ «Նեբուլա» մրցանակը լավագույն սցենարի համար (Հայաո Միյաձակի, Դոնալդ Հյուիթ, Սինդի Դևիս Հյուիթ)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]