Հազարամյակի դերասանուհին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Հազարամյակի դերասանուհին
千年女優
Ժանրֆենթեզի ֆիլմ և դրամա
ԵրկիրFlag of Japan.svg Ճապոնիա
Թվականհուլիսի 28, 2001[1]
Լեզուճապոներեն
ՌեժիսորSatoshi Kon?
ՊրոդյուսերTarō Maki?
Սցենարիստ(ներ)Satoshi Kon? և Sadayuki Murai?
ԴերակատարներMami Koyama?, Fumiko Orikasa?, Shōzō Iizuka?, Masaya Onosaka?, Shōko Tsuda?, Hirotaka Suzuoki?, Takkō Ishimori?, Hisako Kyōda?, Կոիտի Յամադերա և Masane Tsukayama?
ՕպերատորHisao Shirai?
ԵրաժշտությունSusumu Hirasawa?
Տևողություն83 րոպե
Ֆիլմի թողարկում «{{{հայերեն անվանում}}}»

Հազարամյակի դերասանուհին (ճապ.՝ 千年女優 сэннэн дзёю, Millennium Actress)՝ ռեժիսոր Կոն Սատոսիի անիմացիան` թողարկված 2001 թվականին Madhouse ստուդիայի կողմից։ Այն պատմում է տարեց դերասանուհու կյանքը ուսումնասիրող փաստագրագետի պատմության մասին, որտեղ ֆիլմը և կյանքը միախառնվում են և խճճվում։

Սյուժե[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անիմացիան նկարահանված է «ֆիլմը ֆիլմում» ձևաչափով, իսկ սյուժեն գրված է բարդ պատմողական ձևով:

Գլխավոր հերոսը ռեժիսոր Գենյա Տատիբանան է, որն աշխատում է հայտնի դերասանուհի Տիյոկո Ֆուձիվարայի մասին վավերագրական ֆիլմի վրա: Կինոստուդիան, որտեղ նա խաղում էր, քանդում են, իսկ ծերացած Տիյոկոն վաղուց հեռացել է հասարակական կյանքից, սակայն հաճույքով համագործակցում է Տատիբանայի հետ: Նա սկսում է պատմել իր կյանքի պատմությունը ամենասկզբից մինչև փառքի բարձունքը: Նրա պատմությանը միախառնվում են ֆիլմերի տեսարանները, որոնցում Տիյոկոն խաղացել է գլխավոր դերերը, ուստի դժվար է դառնում հասկանալը, թե որն է այս ամենից իրական իրադարձություն և որը՝ սցենար: Տիյոկոյի կյանքը անցել է անհանգիստ ժամանակներում, իսկ նրա հերոսներն ապրել են Սենգոկու ժամանակաշրջաններից մինչև ֆուտուրիստական տիեզերական դարաշրջաններ:

Տիյոկոն ծնվել է Կանտոյի մեծ երկրաշարժի ժամանակ (հետագա կյանքում երկրաշարժերով են ուղեկցվում նրա կյանքի բոլոր առանցքային իրադարձությունները): 1930-ականներին՝ դեռ երեխա ժամանակ, Տիյոկոն օգնում է այլախոհ-նկարչին թաքնվել ֆաշիստական կառավարությունից: Տիյոկոն սիրահարվում է նկարչին, որը ստիպված էր փախչել հաջորդ օրը՝ նախապես թողնելով իր նկարչական պարագաներով ճամպրուկի բանալին: Չնայած մոր առարկություններին, Տիյոկոն դառնում է դերասանուհի, որպեսզի հնարավորություն ունենա ճամփորդելու։ Նա հույս ունի գտնել նկարչին և նրան հանձնել բանալին:

Բոլոր ֆիլմերում, որտեղ նկարահանվել է Տիյոկոն, նա հետապնդում է իր սիրեցյալին։ Կյանքում ևս, լինելով արդեն ամուստացած կին, չի կարողանում հրաժարվել մշտական հետապնդումներից: Պատմության ավարտին սկսվում է երկրաշարժը։ Նա վիրավորում է, Տատիբանան Տիյոկոյին տանում է հիվանդանոց: Հիվանդանոցի ճանապարհին Տատիբանան հիշում է ոստիկանների հետ խոսակցությունը: Ոստիկանը պատմում է, որ ինքը Տիյոկոյին հարցաքննելու հաջորդ օրը բռնել է նկարչին, տանջել, և քանի որ վերջինս ոչինչ չի ասել, սպանել է: Տատիբանան երկար տարիներ չէր կարող դա պատմել Տիյոկոյին: Ռեժիսորը իր օպերատորի հետ գալիս է պալատ՝ դերասանուհու մոտ, և հրաժեշտ տալիս նրան: Այնտեղ նա Տատիբանին ասում է, որ ինքն անձամբ սիրել է նկարչին հետապնդել:

Ֆիլմի վերջում Տիյոկոն մահանում է, որպեսզի շարունակի բռնել նկարչին հաջորդ կյանքում:

Ոճ և ազդեցություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատմությունը հարթ չէ և բարդանում է ֆլեշբեքներով և ֆիլմի հատվածներով, որտեղ խաղացել է Ֆուձիվարան: Տատիբանան և նրա օպերատորը նույնպես հայտնվում են ֆիլմերում, ընդ որում Գենյան միշտ խաղում է Տիյոկոյի հերոսուհու պաշտպանի դերում: Մի անգամ նա փրկել է նրան նաև իրականում, երբ դեռ կինոստուդիայում անփորձ օգնական էր: Օպերատորը դերեր չի խաղում, բացի դրանից, տեսախցիկը մնում է նրա հետ:

Ֆիլմը կառուցված է փոփոխվող պատմական ժամանակների արտացոլումով, որոշ տեսարաններ հիշեցնում են Ուկիյո-է, մյուսները՝ Ակիրա Կուրոսավայի ֆիլմերը, հատկապես «Գահը արյան մեջ» ֆիլմը, դրանով հանդերձ պատմության մեջ այլ ֆիլմերի մասին հղումներ չկան: Դրա փոխարեն ռեժիսորը փորձել է ստեղծել ճապոնական կինոմատոգրաֆիայի պատմության տեսությունը: Սատոսին հաստատում է, որ մինչ «Millennium Actress»-ը նա ծանոթ չի եղել պատմական կինոմատոգրաֆիային և շատ բան իմացել է անիմացիան պատրաստելու ընթացքում: Մասամբ շատ բան է իմացել կիմոնոյի պատմությունից:

Քննադատների արձագանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Millennium Actress ջերմ ընդունելության արժանացավ քննադատների կողմից, «առաջին» ցուցանիշը RottenTomatoes.com-ում 94 % էր[2]։ Los Angeles Times քննադատը նշել է, որ ֆիլմը «հմայիչ կերպով տանում է այնտեղ, որտեղ մինչ այդ ֆիլմերը չեն տարել[3]: Chicago Tribune-ից Քևին Ուիլյամսը ֆիլմին տվել է չորս աստղ՝ ուղեկցելով հետևյալ մեկնաբանությամբ

Aquote1.png Նկարը անիմացված է, բայց մարդկային է և դիպչում է յուրաքանչյուրի հոգուն, ով սիրել է ուժգին [4] Aquote2.png


Ժողովածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աղբյուր Վճարները ԱՄՆ դոլարով Ցուցադրումների քանակ
United States 37 285 6
United States Opening Weekend 18 732 6[5]

Մրցանակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Millennium Actress և «Ուրվականներից քշվածները» ճապոնիայի մշակույթի վարչության փառատոնում արժանացել են են գրան-պրի մրցանակին[6]:
  • «Լավագույն անիմացիոն ֆիլմ» 2001 թվականին Ֆանտազիա փառատոնում:
  • «Լավագույն գեղարվեստական ֆիլմ» Կոբայի ութերորդ անիմացիոն փառատոնում:
  • «Օֆուդզի Նոբուրոյի անվան մրցանակին (կատարելագործված անիմացիայի համար)» (հուն․՝ 大藤信郎賞) Մայնիտի մրցանակաբաշխության ժամանակ:
  • «Orient Express Award» 2001 թվականի Կատալոնիայի միջազգային կինոփառատոնում:
  • Էմմիի չորս նոմինացիաների:
  • Գտնվում է Internet Movie Database-ի լավագույն հիսնյակում[7]:

Գործող անձանց ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տիյոկո Ֆուդզիվարա (ճապ.՝ 藤原千代子 фудзивара тиёко) — ֆիլմի գլխավոր հերոսուհի, հայտնի արտիստուհի:

Սեյու: Ֆումիկո Օրիկասա (մանկություն), Մամի Կոյամա (երիտասարդություն), Միյոկո Սյոձի (ծերություն)

Գենյա Տատիբանա (ճապ.՝ 立花源也 татибана гэнъя) — ռեժիսոր՝ Տիյոկոյի տաղանդի առջև խոնարհվող և նրա մեծ երկրպագու: Գործողության ընթացքում նկարահանվում է նրա կյանքի մասին ֆիլմը: Տիրապետում է Տիյոկոյի նկարների ամբողջական հավաքածուին:

Սեյու: Մասամատի Սատո (մանկություն), Սյոձո Կոյամա (երիտասարդություն), Միյոկո Իյձյուկա (ծերություն)

Կյոդզի Իդա (ճապ.՝ 井田 恭二 ида кё:дзи) — Տատիբանիի օպերատոր, թերահավատորեն է վերաբերվում Տիյոկոյին և իր ղեկավարի նրա հանդեպ ունեցած կրքին:

Սեյու: Մասայա Օնոսակա

Էյկո Սիմաո (ճապ.՝ 島尾詠子 симао эйко) — արտիստ, Տիյոկոյի հետ մրցակցել է ինչպես աշխատանքային, այնպես էլ անձնական կյանքում:

Սեյու: Սյոկո Ցուդա

Դեյունյիտի Օտակի (ճապ.՝ 大滝諄一 о:таки дзюнъити) — ռեժիսոր, Գինեյ կինոընկերության տնօրենի որդին, որտեղ Ֆուձիվարան ունեցել է իր առաջնախաղը: Ավելի ուշ նա խաբեությամբ ամուսնացել է Տիյոկոյի հետ, ինչով Էյկոյին հուսահատության մեջ է գցել:

Սեյու: Խիրոտակա Սուձուոկի

Մինո (ճապ.՝ 美濃 мино) — Տնային տնտեսուհի Ֆուձիվարայի տանը:

Սեյու: Թոմիե Կատաոկա

Ստուդիայի օգնական (ճապ.՝ 番頭 бандо:)

Սեյու: Տակո Իսիմորի

Գինեյան ստուդիայի ղեկավար (ճապ.՝ 銀映専務 гинъэй сэмму)

Սեյու: Կան Տոկումարու

Տիյոկոյի մայրը (ճապ.՝ 千代子の母 тиёко но хаха)

Սեյու: Խիսակո Կյոդա

Նկարիչ (ճապ.՝ 鍵の君 кагэ но кими, господин с ключом) — խորհրդավոր հակակառավարական նկարիչ, որին հետապնդում էր Տիյոկոն ամբողջ կյանքի ընթացքում և նույնիսկ մահից հետո:

Սեյու: Կոիտի Յամադերա

Սպիով ոստիկան (ճապ.՝ 傷の男 кадзу но отоко, мужчина со шрамом) — երիտասարդ տարիքում բռնել է նկարչին, տնջել նրան և սպանել: Տիյոկոյի հայտնի դառնալուց հետո ճանաչում է նրան և գալիս ստուդիա, որ նրան հանձնի խորհրդավոր բանալու տիրոջ նամակը և պատմի նրան այն մասին, թե ինչ է եղել նրա հետ: Սակայն դերասանուհին նամակը ստանալուն պես փախչում է, և ոստիկանը ստիպված է լինում գործի մասին տեղյակ պահել երիտասարդ Գենյային:

Սեյու: Մասանե Ցուկայամա

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Freebase Data DumpsGoogle.
  2. «Rotten Tomatoes - Millennium Actress»։ Rotten Tomatoes։ Վերցված է 6 December 2017 
  3. Turan Kenneth։ «Millennium Actress Movie Review»։ The Los Angeles Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-10-16-ին։ Վերցված է 14 September 2007 
  4. Williams Kevin։ «Movie Review: Millennium Actress»։ Chicago Tribune։ Արխիվացված է օրիգինալից 2004-02-20-ին։ Վերցված է 14 September 2007 
  5. «IMDb Sennen joyû (2001) - Box office / business»։ IMDb.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-28-ին։ Վերցված է 2007-09-14 
  6. «2001 Japan Media Arts Festival Awards» (Japanese)։ Japan Media Arts Plaza, Agency for Cultural Affairs։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-08-22-ին։ Վերցված է March 1, 2009 
  7. «IMDb Best / Worst "Animation" Titles»։ IMDb.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-07-28-ին։ Վերցված է 2007-09-14 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]