Կոպեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Կոպեր
Eye makeup.jpg
Տեսակ անատոմիական կառուցվածք
Լատիներեն անվանում Palpebra
(palpebra inferior, palpebra superior)
Զարկերակ Lacrimal artery
MeSH A01.456.505.420.504
Foundational Model of Anatomy 75178 և 54437
Terminologia Anatomica 98 A15.2.07.024
Նկարագրված է Gray's Anatomy (20th edition)[1]
Eyelids Վիքիպահեստում

Կոպեր (լատ.՝ Palpebra` կոպ), մաշկի բարակ շերտ, որը ծածկում և պաշտպանում է աչքերը։ Վերին կոպի բարձրացնող մկանի կծկումը բացում է աչքը։ Այս գործընթացը կարող է տեղի ունենալ կամային և ոչ կամային ճանապարհով։ Մարդու կոպի լուսանքով ձգվում են թարթիչները, որոնք մեծացնում են աչքերի պաշտպանությունը՝ պաշտպանելով փոշուց, օտարածին մասնիկներից և արտազատուկներից։ Կոպերը օգնում են աչքի ամբողջ մակերեսով տարածել արցունքը և այլ արտազատուկները, սրանով աչքի մակերեսը պահելով միշտ խոնավ, որն անհրաժեշտ է աչքի նորմալ ֆունկցիայի համար։ Բացի այդ աչքերը թարթելը աչքը պաշտպանում է օտար մարմիններից։

Շատ մշակույթներում ընդունված է փակել մահացածի կոպերը։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շերտեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոպերը կազմված են մի քանի շերտերից, որոնք են` մաշկ, ենթամաշկային հյուսվածք, աչքի շրջանաձև մկան, ակնակապիճային միջնորմ և կոպային շաղկապենի (մակերեսից դեպի ներքև դասավորությամբ)։ Կոպերի ներսում կան մեյբոմյան գեղձեր, որոնք արտազատում են արցունքի լիպիդային բաղադրիչները։

Մաշկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մաշկը նման է այլ հատվածների մաշկին, միայն մի տարբերությամբ, որ ավելի բարակ է[2] և ավելի շատ պիգմենտային բջիջներ ունի։ Մահացածների մոտ պիգմենտը կարող է գունազրկվել և առաջացնել կոպերի գունաթափություն։ Կոպերի մաշկն ունի քրտնագեղձեր և մազեր։ Մազերից նրանք, որոնք կոպերի մակերեսին են փոխակերպվում են թարթիչների։[3]։ Կոպերի մաշկը օրգանիզմում ամենամեծ կոնցետրացիայով ճարպագեղձեր պարունակող հատվածն է[2]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. http://www.bartleby.com/107/228.html
  2. 2,0 2,1 Goldman, Lee. Goldman's Cecil Medicine (24th տպ.). Philadelphia: Elsevier Saunders. էջեր 2426. ISBN 1437727883. 
  3. "eye, human." Encyclopædia Britannica. Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2010.