Կոլիբրի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կոլիբրի
Կոլիբրիների տարբեր տեսակներ
Գիտական դասակարգում
Միջազգային գիտական անվանում

Trochilidae Vigors, 1825

ենթաընտանիք
  • Phaethornithinae
  • Trochilinae
Wikispecies-logo.svg
Կարգաբանությունը
Վիկիցեղերում
Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

Կոլիբրի (լատ.՝ Trochilidae), մանր թռչունների ընտանիք, միակն են կոլիբրիանմանների (լատ.՝ Trochiliformes) կարգում: Հայտնի է ավելի քան 330 տեսակ[1]: Ունեն ամերիկյան ծագում (Հարավային Ալյասկայից և Լաբրադորից մինչև Հրե Երկիր արշիպելագը): Միակ թռչունն է, որը կարող է թռչել դեպի ետ:

Ֆիլոգենետիկական դիրք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սովորաբար դիտվել է որպես Trochili ենթակարգի ջրածիծառների ընտանիքի կարգին[2]: Համաձայն Սիբլի-Ալքվիսթի դասակարգման կոլիբրիներն առանձնացված են առանձին կարգի մեջ:

Ընդհանուր բնութագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոլիբրին համարվում է Երկրի ամենափոքր թռչունը

Այդ կարգին են դասվում մանր թռչունները: Դրանք աշխարհի ամենափոքր թռչուններն են (5,7 սմ չափերով և 1,6 գ կշռով): Միևնույն ժամանակ գոյություն ունեն ավելի մեծ չափերի կոլիբրիներ (մինչև 21,6 սմ երկարությամբ, մինչև 20 գ կշռով):

Կոլիբրիի ամենափոքր տեսակը կոլիբրի-իշամեղուն է (Mellisuga helenae) տարածված է Կուբայում, գրեթե 7 սմ երկարությամբ և 2 գ կշռով:

Ամենախոշոր տեսակը՝ հսկայական կոլիբրին (Patagona gigas), ունի ուղիղ երկար կտուց և ճյուղավորված պոչ, վերևում բաց-շագանակագույն գույնի է, կանաչ փայլով, ներքևում կարմրա-շագանակագույն գույնի է, մոխրագույն և դեղին պոչավերևով, որն ունի 21,6 սմ երկարությամբ: Մեծամասնությամբ տարածված է Հարավային Ամերիկայի արևմտյան երկրների մեծ մասում, հանդիպում են նաև 4000-5000 մ բարձրության վրա:

Արտաքին տեսք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թրակտուց կոլիբրիների (Ensifera ensifera) կտուցը մարմնից ավելի երկար է, երբեմն ծալված է դեպի ներքև, որոշ տեսակների մոտ՝ դեպի վեր: Փետուրները գլխի վրա գոյացնում են տարբեր փնջիկներ և փոմփոլիկներ: Թևերը շատ լավ են զարգացած, ավելի թույլ է զարգացած էրին և բազուկը: Պոչը լինում է տարբեր ձևերի և բաղկացած է 10 փետուրից բացի հրթիռապոչ կոլիբրիից (Loddigesia mirabilis), որն ունի ընդամենը չորս ղեկային փետուր:

Բազմաթիվ կոլիբրիների տեսակները տարբերվում են առանձնահատուկ վառ գույներով և մետաղական փայլով: Արուների փետուրները շատ վառ են գունավորված, էգերինը` ավելի մեղմ:

Մարդիկ և կոլիբրիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կոլիբրիների փետուրներն օգտագործվում են որպես զարդ, ինչի պատճառով այդ թռչուններին զանգվածորեն ոչնչացվում էին, և բազմաթիվ տեսակների քանակը կտրուկ նվազել է և դարձել են հազվագյուտ:

Կոլիբրիները օգուտ են բերում՝ լինելով բույսերի փոշոտողներ:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Trochilidae, Bird Families of the World
  2. Trochili по данным Объединённой таксономической информационной службы (ITIS)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]