Կարմին (ներկ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
HS Disambig.svg Անվան այլ կիրառումների համար տես՝ Կարմին (այլ կիրառումներ)

Կարմին

Կարմինական թթու

Կարմին (ֆր.՝ carmin, արաբ. կիրմիգ՝ որդան կարմիր և լատ.՝ minium` կարմիր ներկ, խրուկաներկ), կարմիր ներկանյութ, ստացվում է կարմինաթթուն պաղլեղներով մշակելիս։ Վերջինս անջատում են թևատ էգ որդան կարմրից՝ տաք ջրով և քացախաթթվով մշակելիս։ Կարմինաթթուն օրգանական բարդ թթու է։ Լուծվում է ջրում և ալկալիներում։ Որդան կարմիրը պարունակում է 10% կարմինաթթու, 1 գ կարմինը ստացվում է 150—175 միջատից։ Կիրառվում է որպես ներկանյութ՝ սննդի և օծանելիքների արտադրության մեջ, ինչպես նաև միկրոսկոպիկ պատրաստուկներ ներկելու համար։ Հայաստանում կարմինը օգտագործել են մետաքսյա, բրդյա թելերը ներկելու համար։ Հայաստանից այն արտահանվել է Արևելքի և Արևմուտքի շատ երկրներ։ VIII— XIII դդ. այնքան շատ են եղել ներկատներ և կարմինի արհեստանոցներ Դվինում և Արտաշատում, որ այլազգիները դրանց անվանել են «կարմիր» քաղաքներ։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 5, էջ 330 CC-BY-SA-icon-80x15.png