Ալկալիներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Ալկալիներ (լատ.՝ alkali, հիմքեր արաբ․՝ القالي‎‎ (al-qaly), ջրում հեշտ լուծվող հիմքեր, որոնք ջրային լուծույթներում լավ դիսոցվում և առաջացնում են մեծ քանակով հիդրօքսիլ իոններ՝ OH--։

Ալկալի են ալկալիական մետաղների հիդրօքսիդները (կծու ալկալիներ ), որոնք ամենաուժեղ հիմքերն են (կալիումի հիդրօքսիդ, նատրիումի հիդրօքսիդ և այլն)։ Ալկալիներ են նաև հողալկալիական մետաղների հիդրօքսիդները և ամոնիումի հիդրօքսիդը։

Հատկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ալկալիները, բացառությամբ ամոնիումի հիդրօքսիդի, սպիտակ, ջուր կլանող, պինդ նյութեր են։ Ջրային լուծույթները լակմուսը գունավորում են կապույտ, քայքայում են գործվածքները, հատկապես՝ բրդեղենը։ Ալկալիները ջրում լուծելիս անջատում են ջերմություն։

Լայնորեն օգտագործվում են արդյունաբերության մեջ։

Ինդիկատոր
և անցման համարը
բ[1] ԻնտերվալpH
և անցման համարը
Գույն
ալկալային ձև
Մեթիլ մանուշակագույն 0,13-0,5 [I] կանաչ
թрезհիմքերлհիմքերвый կարմիր [I] 0,2-1,8 [I] դեղին
Մեթիլ մանուշակագույն [II] 1,0-1,5 [II] կապույտ
Թումոլ կապույտ [I] թ 1,2-2,8 [I] դեղին
Տրոպոլին 00 o 1,3-3,2 դեղին
Մեթիլ մանուշակագույն [III] 2,0-3,0 [III] մանուշակագույն
(դի)Մեթիլ դեղին o 3,0-4,0 դեղին
Բրոմֆենոլ կապույտ թ 3,0-4,6 կապտա-մանուշակագույն
Կարմիր Կոնգո 3,0-5,2 կապույտ
Մեթիլ նարանջագույն o 3,1-(4,0)4,4 (նարնջագույն-)դեղին
Բրոմկրեզլով կանաչ թ 3,8-5,4 կապույտ
Բրոմկրեզլով կապույտ 3,8-5,4 կապույտ
Լակմոիդ թ 4,0-6,4 կապույտ
Մեթիլ կարմիր o 4,2(4,4)-6,2(6,3) դեղին
Քլորֆենոլային կարմիր թ 5,0-6,6 կարմիր
Լակմուս 5,0-8,0 (4,5-8,3) կապույտ
Բրոմկրեզլով կարմիր թ 5,2-6,8(6,7) վառ-կարմիր
Բրոմմեթիլ կապույտ թ 6,0-7,6 կապույտ
չեզոք կարմիր o 6,8-8,0 սաթե-դեղին
Ֆենոլային կարմիր հիմքեր 6,8-(8,0)8,4 վառ-կարմիր
Կրեզլովիյ կարմիր [II] թ 7,0(7,2)-8,8 [II] մուգ-կարմիր
α-Նաֆտոլֆտալին թ 7,3-8,7 կապույտ
Թիմինային կապույտ [II] թ 8,0-9,6 [II] կապույտ
Ֆենոլֆթալեին[2] [I] թ 8,2-10,0 [I] մորու-կարմիր
Тимհիմքերлфталеин թ 9,3(9,4)-10,5(10,6) կապույտ
Ալզիրային դեղին թ 10,1-12,0 դարչնագույն-դեղին
կապույտ Նեղոս 10,1-11,1 կարմիր
Դիազոմանուշակագույն 10,1-12,0 մանուշակագույն
Իդիգոկարմին 11,6-14,0 դեղին
Epsilon Blue 11,6-13,0 մուգ-մանուշակագույն

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. *Стհիմքերлбец «բ» — բараթтер индиթатհիմքերра: թ—թислհիմքերта, հիմքեր—հիմքերснհիմքերвание.
  2. Фенհիմքերлфталеин в сильнհիմքեր щелհիմքերчнհիմքերй среде հիմքերбесцвечивается. В среде թհիմքերнцентрирհիմքերваннհիմքերй сернհիմքերй թислհիմքերты таթже հիմքերн даёт թрасную հիմքերթрасթу, հիմքերбуслհիմքերвленую стрհիմքերением թатиհիմքերна фенհիմքերлфталеина, բհիմքերтя и не таթую интенсивную. Эти малհիմքերизвестные фаթты мհիմքերгут привести թ հիմքերшибթам при հիմքերпределении реаթции среды.
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png