Կաստել (լեռ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Կաստել
Kastel mt. 02.JPG
Տեսակ լեռ
Երկիր Ղրիմ
Վարչատարածքային միավոր Ալուշտա
Աշխարհագրական
տեղադրություն
Ռուսաստան / Ուկրաինա[1]
Կոորդինատներ: 44°38′16.058400099998″ հս․ լ. 34°23′3.3288001000096″ ավ. ե. / 44.63779400002777464° հս․. լ. 34.384258000027777769° ավ. ե. / 44.63779400002777464; 34.384258000027777769

Կաստել (ռուս.՝ Кастель, ուկր.՝ Кастель, Ղրիմի թաթարերեն՝ Qastel, Къастель), 439 մ բարձրությամբ լեռ Ղրիմի  Ալուշտա քաղաքի հարավային ծայրամասում, Պրոֆեսորական անկյունից հետո։ Լեռան գագաթը ծածկված է անտառի «գլխարկով», իսկ արևելյան լանջին ձևավորվել է քաոս՝ քարի խոշոր զանգվածներ, որոնց տրամագիծը երբեմն հասնում է 3-5 մետրի։

Կաստել լեռը լակոլիթ է։

Անվանում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լեռան անվանումը պայմանավորված է նրանով, որ հնագույն ժամանակներում լեռան գագաթին եղել է ամրոց (հունարեն՝ «կաստել»), որի մնացորդները պահպանվել են լանջերին։

Իրականում, Կաստել լեռը հենց Այու-ղաղն է։ Այն հաճախ անվանում են Բիյուկ Կաստել՝ ի տարբերություն Կուչյուկ Կաստելի, որի վրա ես կանգնած եմ։ «Բիյուկ» նշանակում է մեծ, «կուչյուկ»՝ փոքր, իսկ «կաստելը» հունարեն բառ է՝ բերդ կամ ամրոց, այլ կերպ ասած՝ «փոքր ամրոցային լեռ» և «մեծ ամրոցային լեռ» (Եվգենի Մարկով, «Ղրիմի ակնարկներ»[2]

Առասպելի համաձայն՝ այս ամրոցը ծառայել է որպես հնագույն Սուգդեայի տիրակալ Ֆեոդորա արքայադստեր վերջին ապաստան։ Ջենովացիների կողմից իշխանության մայրաքաղաքը գրավելուց հետո, Ֆեոդորան սկզբում թաքնվել է Ալուստոն ամրոցում, այնուհետև Կաստելի վրա գտնվող ամրոցում, որտեղ, եղբայրացուի դավաճանությունից հետո, զոհվել է թշնամիների հետ ճակատամարտում[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Տվյալ աշխարհագրական օբյեկտը տեղայակված է Ղրիմի թերակղզում, որի մեծ մասը տարածքային վեճի առարկա է Ռուսաստանի և Ուկրաինայի միջև։ Համաձայն Ռուսաստանի վարչատարածքային բաժանման՝ թերակղզում տեղակայված են ՌԴ Ղրիմի Հանրապետության սուբյեկտները և դաշնային նշանակություն ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։ Համաձայն Ուկրաինայի վարչատարածքային բաժանման՝ Ղրիմում գտնվում են Ուկրաինայի կազմի մեջ մտնող Ղրիմի Ինքնավար Հանրապետությունը և հատուկ կարգավիճակ ունեցող Սևաստոպոլ քաղաքը։
  2. «Очерки Крыма (Марков)»։ Материал из Викитеки — свободной библиотеки 
  3. Крымская легенда «Прекрасная Феодора Сугдейская»

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]