Ծովային իգուանա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ծովային իգուանա
Ծովային իգուանա
Ծովային իգուանա
Դասակարգում
Թագավորություն  Կենդանիներ (Animalia)
Տիպ/Բաժին Քորդավորներ (Chordata)
Ենթատիպ Ողնաշարավորներ (Vertebrata)
Կարգ Թեփուկավորներ (Squamata)
Ենթակարգ Իգուանաներ (Iguania)
Ընտանիք Iguanidae
Ցեղ 'Amblyrhynchus'
Տեսակ Ծովային իգուանա (A. cristatus)
Միջազգային անվանում
Amblyrhynchus cristatus
Տարածվածություն և պահպանություն
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 VU hy.svg
Խոցելի տեսակ

Տաքսոնի տարածվածությունը
Տաքսոնի տարածվածությունը

Ծովային իգուանա[1], կամ գալապագոսյան ծովային իգուանա[2] (լատ.՝ Amblyrhynchus cristatus), իգուանա, որը բնակվում է բացառապես Գալապագոսյան կղզիներում: Ժամանակակից մողեսների մեջ ունի եզակի հնարավորություն՝ անցկացնել ժամանակի մեծ մասը ծովում:

Կենսաձև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ափին մողեսը տաքանում է արևից՝ քարերի վրա մնալով իր հզոր ճանկերի օգնությամբ: Սև գունավորումը օգնում է տաք մնալ: Ավելորդ աղը կուլ տալով սննդի հետ, դուրս է գալիս հատուկ գեղձային ծորանի օգնությամբ:

Սնունդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովային իգուանաները սնվում են հիմնականում տեղատվության և մակընթացության ժամանակ դուրս եկած խեցգետիններով, հանելով նրանց քարերի տակից:

Լող[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովային իգուանաները լողում են ալիքաձև շարժելով իրենց մարմինը: Սուզվել նախընտրում են մակընթացության ժամանակ, երբ ջուրն ամբողջությամբ տաքացած է արևից: Երիտասարդ կենդանիները պահվում են մակերեսային ջրում: Մեծահասակ կենդանիները հեռանում են ափից: Արուները ավելի են հեռանում ափից, քան էգերը: Ջրի տակ իգուանաները կարողանում են պահել շնչառությունը 1 ժամ: Լողալու ժամանակ թթվածնի համար նախատեսված արյունը գնում է միայն կենսական կարևոր օրգաններին:

Բացի սնունդ փնտրելուց, մողեսը կարող է սուզվել, որպեսզի պաշտպանվի գիշատիչներից կամ զովանա շոգից:

Բազմացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմացման շրջանում էգերի մոտ հայտնվում են կարմիր հետքեր: Այս մոզեսը պիգմենտներ ստանում է սննդի միջոցով: Մրցակիցները պայքարում են, գլուխները շարժելով: Էգը հավաքում է ձուն ավազի մեջ գտնվող բնում կամ հրաբխային մոխրում, առնվազն ցամաքից 300 մ հեռավորության վրա, մի քանի օր հսկում է ձվերը, իսկ հետո թողնում այն: Ինկուբացիայի շրջանը տևում է շուրջ 95 օր:

Տարածում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծովային իգուանան հանդիպում է արշիպելագի բոլոր կզղիներում, հիմնականում ժայռոտ ափերում, աղոտ ճահիճներում և սաղարթախիտ անտառներում: Ծովային իգուանաները ապրում են միայն Գալապագոսյան Կղզիներում՝ Հարավային Ամերիկայի ափերին:

Թշնամիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինտրոդուկցիա (կենսաբանական) գիշատիչները, որոնցից իգուանաները գործնականում պաշտպանություն չունեն, ներառում են այնպիսի կենդանիների, որոնցից են խոզերը, շները, կատուները և առնետները: Շները կարող են հարձակվել մեծ իգուանաների վրա, ուտել երիտասարդ իգուանաներին և նրանց ձվերը[3]: Դա խոչընդոտում է նրանց վերատադրմանը և գոյատևմանը[4][5]: Շատ գիշատիչներ՝ գալապագոսյան կանյուկներ, սպիտակ բուեր, ճայեր, ձկնկուլներ և օձեր, որոնք կարող են որսալ ոչ մեծ ծովային իգուանաների[6][7][8] : Տեղի գիշատիչներից կանյուկը հավանաբար ամենակարևորն է համարվում[7], բայց ծովային իգուանաները ունեն հակագիշատչային դրսևորում, որը պակասեցնում է գիշատչի ազդեցությունը[9]: Ենթադրվում է, որ մեծ շնաձկները կարող են վնաս հանդիսանալ ափին կերակրվող իգունաների համար: Սակայն 20 տարի դիտարկումների ընթացքում նկատվել է, որ ոչ մի հաջողակ որս չի եղել: Հաճախ գալապագոսյան ծովային առյուծները կարող են պատահաբար շնչակտուր անել իգուանաներին, կամ էլ նրանց հետ խաղալ այնքան, մինչև նրանք սատկեն[10]:

Ծովային իգուանաները Գալապագոսյան կղզիներում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Книга:Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии|страницы=205
  2. Перечень видов млекопитающих, птиц, рептилий, амфибий, рыб и беспозвоночных, экспорт, реэкспорт и импорт которых, а также их частей или дериватов регулируется в соответствии с Конвенцией о международной торговле видами дикой фауны и флоры, находящимися под угрозой исчезновения (СИТЕС) // Справочные материалы по нормативно-правовому обеспечению деятельности зоопарков и питомников Российской Федерации (часть I). Вестник информационного центра ЕАРАЗА. — М.: Информационный центр ЕАРАЗА, 2005. — С. 253. — 274 с.
  3. «Marine Iguanas»։ Cornell University։ Վերցված է 2018-01-03 
  4. Berger, Silke; Wikelski, Martin; Romero, Michael; Kalko, Elisabeth; Roedl, Thomas Behavioral and physiological adjustments to new predators in an endemic island species, the Galapagos marine iguana(անգլ.) // Hormones and Behavior : journal. — 2007. — Т. 52. — № 5. — С. 653—663. — doi:10.1016/j.yhbeh.2007.08.004 — PMID 17904141.
  5. «Iguanas and Lizards»։ Galapagos Conservancy։ Վերցված է 2018-01-03 
  6. «Marine Iguanas, Amblyrhynchus cristatus»։ MarineBio։ Վերցված է 2018-01-03 
  7. 7,0 7,1 Jackson, M.H. (1993)։ Galapagos, a Natural History։ էջեր 121–125։ ISBN 1-895176-07-7 
  8. «From Planet Earth II, a baby iguana is chased by snakes»։ BBC։ 2016-11-15։ Վերցված է 2018-01-03 
  9. «Galapagos Marine Iguana»։ ARKive։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2016-11-24-ին։ Վերցված է 2018-01-03 
  10. Silke Berger, Martin Wikelski, L. Michael Romero, Elisabeth K. V. Kalko, Thomas Rödl Behavioral and physiological adjustments to new predators in an endemic island species, the Galápagos marine iguana // Hormones and Behavior. — 2007-12. — В. 5. — Т. 52. — С. 653—663. — ISSN 1095-6867. — doi:10.1016/j.yhbeh.2007.08.004

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]