ԽՍՀՄ կազմավորման մասին հռչակագիր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Հռչակագիր ԽՍՀՄ կազմավորման մասին, ԽՍՀՄ-ը բազմազգ պետություն հռչակելու մասին պատմական փաստաթուղթ։ Հաստատվել է ՌՍՖՍՀ, ՈւՍՍՀ,ԲՍՍՀ, ԱՍՖՍՀ լիազոր ներկայացուցիչների կոնֆերանսում՝ 1922-ի դեկտեմբերի 29-ին, ընդունել է ԽՍՀՄ Սովետների I համագումարը՝ 1922դեկտեմբերի 30-ին։ Շարադրված են բոլոր «դաշնակից» հանրապետությունները մեկ միասնական պետության մեջ միավորելու շարժառիթները։

Հռչակագրում պնդվում էր, որ «ԽՍՀՄ կազմավորումը պայմանավորված է առաջին համաշխարհային, ինչպևս նաև քաղաքացիական պատերազմի հետևանքները վերացնելու, քայքայված տնտեսությունը վերականգնելու և այն սոցիալիստական հիմքերի վրա դնելու անհրաժեշտությամբ։» Մեկ միասնական պետության մեջ միութենական հանրապետությունների միավորումը բռնակցումը նաև նպատակ ուներ նրանց պաշտպանել այսպես կոչված իմպերիալիստական պետությունների ենթադրյալ ագրեսիայից։ Դեկլարացիայում նշված է միության մեջ մտնող ժողովուրդների իրավահավասարությունն ու յուրաքանչյուր միութենական հանրապետության՝ ԽՍՀՄ կազմի մեջ մտնելու կամ ցանկացած ժամանակ նրա կազմից ազատ դուրս գալու իրավունքի մասին։ Իրականում որոշումները կայացնում էին իշխանության կենտրոնական մարմինները։

Ռրպես սահմանադրական փաստաթուղթ դեկլարացիան ԽՍՀՄ կազմավորման մասին պայմանագրի հետ մեկտեղ ընդգրկվել է 1924 թվականի սահմանադրության մեջ՝ կազմելով նրա առաջին բաժինը։


Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 3, էջ 332 CC-BY-SA-icon-80x15.png