Իվան Ժեգալկին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Իվան Ժեգալկին
Ծնվել էհուլիսի 22 (օգոստոսի 3), 1869 Mtsensk, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1]
Մահացել էմարտի 28, 1947(1947-03-28)[1] (77 տարեկան) Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
ԳերեզմանՎագանկովյան գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of Russia.svg Ռուսական կայսրություն, Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ և Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Խորհրդային Ռուսաստան
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս
Հաստատություն(ներ)Մոսկվայի պետական համալսարան, Մոսկվայի կայսերական համալսարան և Մոսկվայի բարձրագույն կանանց դասընթացներ
Գործունեության ոլորտմաթեմատիկական տրամաբանություն, մաթեմատիկա և Տրամաբանություն
Ալմա մատերՄոսկվայի համալսարանի ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետ
Կոչումպրոֆեսոր և պրոֆեսոր
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
ՊարգևներԱշխատանքային Կարմիր դրոշի շքանշան և ՌՍՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ

Իվան Ժեգալկին (ռուս.՝ Жегалкин, Иван Иванович, հուլիսի 22 (օգոստոսի 3), 1869, Mtsensk, Օրյոլի նահանգ, Ռուսական կայսրություն[1] - մարտի 28, 1947(1947-03-28)[1], Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]), ռուս և խորհրդային մաթեմատիկոս և փիլիսոփա, Մոսկվայի համալսարանի պրոֆեսոր, ՌԽՖՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ (1945):

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է ժառանգական պատվավոր քաղաքացու ընտանիքում: 1889 թվականին, ավարտելով Օռլովյան վարժարանը, դարձել է Մոսկվայի համալսարանի մաթեմատիկական բաժանմունքի ֆիզիկա-մաթեմատիկական ֆակուլտետի ուսանող:

1893 թվականին համալսարանն ավարտել է առաջին աստիճանի դիպլոմով և սկսել է աշխատել միանգամից մի քանի հաստատություններում` Պետական բանկի մոսկովյան հիմնարկում (վերահսկիչի օգնական) և Կոմերցիոն կրթության տարածման ընկերության երեկոյան դասընթացներին (դասավանդել է թվաբանություն): 1900 թվականի հուլիսից դասավանդել է Կ. Մազինգի Ռեալական ուսումնարանում: 1902 թվականին, հանձնելով մագիստրոսական քննությունը, դարձել է Մոսկվայի համալսարանի դոցենտ. բազմությունների տեսության թեորիայի վերաբերյալ «Տրանսֆերային թվեր» մագիստրոսական ատենախոսության պաշտպանությունը կայացել է միայն 1908 թվականին: Միևնույն ժամանակ, 1902 թվականից Ժեգալկինը դասավանդել է Կանանց բարձրագույն կուրսերում՝ մինչև համալսարանի հետ 1918 թվականին դրանց միավորվելը: 1906 թվականին բժշկական ֆակուլտետի բացումից հետո նա ժամանակավորապես կատարում էր այդ ֆակուլտետի դեկանի աշխատանքը:

1911 թվականին Ժեգալկինը, չհամաձայնվելով այդ ժամանակվա Կրթության նախարար Լ. Կասսոյի վարած քաղաքականությանը, հեռացել է համալսարանից` դասախոսների մեծ խմբի հետ:

Լինելով Մոսկվայի մաթեմատիկական ընկերության անդամ՝ ղեկավարում էր նաև գրադարանը[2]:

1917 թվականին Մոսկվայի պետական համալսարան վերադառնալուց հետո Ժեգալկինը 1923 թվականին դարձել է մաթեմատիկայի պրոֆեսոր, իսկ 1930 թվականին նշանակվել է ֆիզիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի մաթեմատիկական վերլուծության ամբիոնի վարիչ, որը 3 տարի անց վերածվել է մեխանիկամաթեմատիկական ֆակուլտետի: Միաժամանակ նա Մոսկվայի մարզային մանկավարժական ինստիտուտի մաթեմատիկայի ամբիոնի վարիչն էր:

Ժեգալկինի նախաձեռնությամբ 1930 թվականին Մոսկվայի համալսարանին կից ստեղծվել է ԽՍՀՄ-ում առաջին գիտական սեմինարը մաթեմատիկական տրամաբանության վերաբերյալ, որը հիմք է հանդիսացել 1959 թվականին մաթեմատիկական տրամաբանության ամբիոնի կազմավորման համար, որը ղեկավարում էր Ս. Յանովսկայան:

1927 թվականին Բուլյան ֆունկցիան ներկայացնելու համար Ժեգալկինը բազմանդամ է առաջարկում, որը կոչվում է Ժեգալկինի բազմանդամանի: Նրան է պատկանում նաև հանրահաշվական տրամաբանության ձևակերպում, որը ևս կոչվում է Ժեգալկինի գումարում: Նրան են պատկանում նաև մի շարք աշխատություններ կարևոր դեպքերի վերաբերյալ, որոնք թույլատրում են խնդիրների ալգորիթմիկ լուծում[3]:

Պարգևատրվել Է Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշանով[4]:

Մ. Վիգոդսկուն գրած իր նամակում հայտնի խորհրդային մաթեմատիկոս Նիկոլայ Լուզինը, հիշելով ուսանողական տարիները, ասում է, որ պրոֆեսորներից չէր վախենում միայն Ժեգալկինից[5]:

Ժեգալկինի գերեզմանը Վագանկովյան գերեզմանատանը

Հետաքրքիր փաստեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժելագինը որոշել է գրել մաթեմատիկական վերլուծության դասագիրք, որը նախատեսված է ամենավատ ուսանողի համար: Դրա համար նա գրառել է ուսանողների` քննությունների ժամանակ տված բոլոր սխալ պատասխանները և դասակարգել դրանք: Նրա կարծիքով, դա թույլ է տվել կանխատեսել և բացառել սխալների բոլոր աղբյուրները, բոլոր անհստակությունները, վատ ձևակերպումները և այլն[6]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 Жегалкин Иван Иванович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Протоколы заседаний 1911—1912 гг.
  3. А. П. Юшкевич История математики в России до 1917 года. — Наука, 1968.
  4. Жегалкин Иван Иванович // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  5. В. А. Волков, С. С. Демидович Два письма Н. Н. Лузина М. Я. Выгодскому // Историко-математические исследования. — 1997. — № 2 (37). — С. 136.
  6. В. А. Костицын «Мое утраченное счастье…» : Воспоминания, дневники. Т. 1 — М.: Новое литературное обозрение, 2017. 784 с.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Волков В. А., Куликова М. В. Московские профессора XVIII — начала XX веков. Естественные и технические науки. — М.: Янус-К; Московские учебники и картолитография, 2003. — С. 87. — 296 с. — 2 000 экз. — ISBN 5—8037—0164—5
  • Колягин Ю.М., Саввина О.А. Дмитрий Федорович Егоров Путь ученого и христианина. — М.: ПСТГУ, 2010. — 302 с. — 1000 экз. — ISBN 978-5-7429-0611-7
  • Д. А. Владимиров Булевы алгебры. — Наука, 1969. — 318 с.
  • И. И. Жегалкин О технике вычислений предложений в символической логике // Математический сборник. — 1927. — С. 9-28.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]