Իռլանդական գրականություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իռլանդացի գրողներ

Իռլանդական գրականություն, Զարգանում է իռլանդերեն և անգլերեն։ Հնագույն գրական հուշարձանը հերոսական էպոսն է՝ գրառված 8-9-րդ դարերում։ Միջին դարերում բարձր մակարդակի է հասել բարդերի պոեզիան։ Իռլանդիայի պատմությունը և գրականությունն արմատական փոփոխություն են կրել 16-18-րդ դարերում։ Աշխարհիկ ու կրոնական գրականությունում գերիշխել է հայրենասիրության թեման։ 17-րդ դարում հավաքվել և արտագրվել են ոչնչացման վտանգի տակ եղած հին ձեռագրերը, որի հիման վրա ստեղծվել է բազմահատոր «Չորս մագիստրոսների տարեգրությունները» (1632-193618-րդ դարի վերջերից ավելի մեծ տեսակարար կշիռ է ստացել անգլերենով իռլանդական գրականությունը։ 19-րդ դարի 40-ական թվականներին ծաղկել է հեղափոխական բնույթի ռոմանտիզմը՝ կապված ազգային-ազատագրական շարժման հետ (Թ. Դևիս, Ջ. Մանգան, Զ. Գրիֆին, Զ.Բեյնիմ, Մ. էջուորտ, Ու.Կառլտոն)։ 19-րդ դարի վերջի «Ւռլանդական վերածնունդ» մշակութային շարժումը զգալի հաջողությունների հասավ պոեզիայի ու դրամայի ասպարեզում։ Այդ շարժման ոգեշնչողն էր Ու. Բ. Յիտսը (1865-1939)։ Առանձնահատուկ տեղ է գրավում անգլիացի գրող (ծագումով իռլանդացի) Բ. Շոուի (1856-1950) ստեղծագործությունը։ 20-30-ական թվականներին հանդես են եկել ազգային-ազատագրական շարժման մասնակից գրողներ, որոնցից է Շ. Կեյսին (1880-1964), որի դրամաներում և վեց հատորանոց ինքնակենսագրականում ռեալիստորեն ներկայացված է իռլանդական իրականությունը, բանաստեղծական կերպարը ծառայում է սոցիալիստական իդեալի հաստատմանը։ 50-60-ական թվականների 2-րդ կեսի գրականությանը բնորոշ էր ազգայնական գաղափարների մերժումը և ուշադրությունը սոցիալական խնդիրների նկատմամբ (Օ. Կլարկ (1896), Է. Միլն (1903), Պ. Կևանախ (1905-1967), Մ. Լևին (1912), Բ. Բիեն (1923-1964), Պ. Հելվին (1925), Ռ. Մերֆի (1927), Ջ. Մոնտեգյու (1929), Ս.Խինի (1930), Զ. Մակ-Հախերն (1935) և ուրիշներ)։ Ջ. Կարրիկի «Օ, Լիրիի հետ գերեզմանում» (1971) վեպը Հյուսիսային Իռլանդիայում քաղաքացիական իրավունքների համար պայքարի առաջին արձագանքներից է։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 4, էջ 388 CC-BY-SA-icon-80x15.png