Իեզիկիիլ Լևիտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Իեզիկիիլ Լևիտ
Ծնվել էմայիսի 2, 1878(1878-05-02)
ԾննդավայրTalachyn, Orsha County, Մոգիլյովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է1945
Մահվան վայրԲրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ
ԿրթությունԿոլումբիայի համալսարան
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Մասնագիտությունբանաստեղծ

Իեզիկիիլ (Եղեզկլ) Լևիտ (իդիշ՝ יחזקאל לעװיט‎, մայիսի 2, 1878(1878-05-02), Talachyn, Orsha County, Մոգիլյովյան նահանգ, Ռուսական կայսրություն - 1945, Բրուքլին, Նյու Յորք, Նյու Յորք, ԱՄՆ), ռուս և հրեա բանաստեղծ, արձակագիր, դրամատուրգ և թարգմանիչ, մանկավարժ: Գրել է իդիշով, եբրայերեն և ռուսերեն:

Պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իեզիկիիլ Լևիտն ապրել է Քիշնևում, տպագրվել Բեսարաբիայի պարբերականներում: Ռուսերեն առանձին գրքերով հրատարակվել են նրա «Դեբորա» պոեմը, (1900), բանաստեղծությունների և առակների երկու ժողովածուներ (1901 և 1904), «Փող, փող, դրանց մեջ է էականը» (1899) չորս գործողությամբ կատակերգությունը, «Մեկ ճշմարտություն» (1901) վիպակը: Իդիշով լույս են տեսել նրա «Հանուկայի կրակները» (1903) մանկական գիրքն ու «לידער» (բանաստեղծություններ, 1909) ժողովածուն:

Հայտնի են Լևիտի բանաստեղծությունների հիման վրա ստեղծված ռուսերեն ռոմանսները։ 1896 թվականին Քիշնևում Լևիտի թարգմանությամբ հրատարակվել է Դանիիլ Մորդովցևի «Հայդամաչինա» («Բեյն Հա-Մերացիմ) գիրքը Ումանում հայդամակների կողմից հրեաների կոտորածի մասին[1]: Իդիշի է թարգմանել Լև Տոլստոյի արձակը: Պահպանվել է նրա նամակագրությունը գրող Իեհուդա Շտեյնբերգի հետ (1896)[2]:

Ամերիկա արտագաղթելուց հետո Լևիտն ապրել է Նյու Յորքում (Բրուքլին), Վաշինգտոնում և Բոստոնում, տպագրվել է իդիշով և եբրայերեն, ինչպես նաև անգլերեն թարգմանությամբ, գրել է բանաստեղծություններ (որոնց մի մասի համար նույնպես գրվել է երաժշտություն), առակներ, հրապարակախոսական աշխատանքներ[3][4][5]: Նրա ստեղծագործություններն անգլերեն թարգմանել է ամերիկացի հասարակական գործիչ, հրապարակախոս Ալիս Սթոուն Բլեքուելը:

Սովորել է Կոլումբիայի համալսարանում (մանկավարժության դոկտոր)[6]: Աշխատել է որպես ուսուցիչ, «Jewish Voice» թերթի խմբագիր, Բոստոնում Hebrew Teachers College ուսուցիչների սեմինարիայի տնօրեն, զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ[7]:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Կինը՝ Գոլդա Լևիտ (1910 - ?), երեք որդի և դուստր,
  • Որդին՝ հոգեբան և հոգեդեղաբան Ֆրեդ Լևիտ (անգլ.՝ Fred Leavitt, ծնվել է 1940 թվականին), հեղինակել է «Research Methodology: Behavioural Scientists» (1990), «Drugs and Behavior» (1994), «Evaluating Scientific Research» (2004), «Key Concepts in Medical and Behavioral Research» (2009), «Improving Medical Outcomes» (2011) և այլ գրքեր։

Հրապարակումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռուսերենով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Перпер А. О. Неудачник. Подлец: рассказы. С предисловием И. М. Левита. Бендеры: Типография А. Г. Александрова, 1899.
  • Левит И. М. Деньги, деньги — в них вся суть: комедия в 4-х действиях. Бендеры: Типография А. Г. Александрова, 1900.
  • Левит И. М. Дебора (поэма). Кишинёв: Типография С. Я. Дворжеца, 1900. — 36 с. — 3000 экз.[8]
  • Левит И. М. Стихотворения. Кишинёв: Типография А. Гольденштейна, 1901. — 200 с. — 1000 экз.[9]
  • Левит И. М. Одна истина: повесть. Кишинёв: Типография М. Я. Спивака, 1901.
  • Левит И. М. Басни и стихотворения. Кишинёв: Типография В. Б. Сотина, 1904.
  • Зимняя дума: романс для пения с аккомпанементом фортепиано. cis.1—g.2. Музыка И. Розенберга, слова И. М. Левита. Варшава, 1905.

Այլ լեզուներով[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • הנרות הללו ספור לילדים (պատմվածքներ երեխաների համար, եբրայերեն), Նյու Յորք, Զրուբավել, 1903։
  • Chanukah lights (juvenile story), Նյու Յորք, 1903։
  • Շիրեյ Ցիոն (musical score, եբրայերեն). Proceeds for the Relief of the Survivors of the Kishineff Martyrs. New York: Zion Educational League, 1903.
  • לאוגנדה לא נלך (հոդվածներ ընդդեմ Ուգանդայի պլանի, եբրայերեն)
  • קובץ בקבלה (էսսե եբրայերենով)
  • צו מײַן פֿאָלק (ցու մայն ֆոլկ — իմ ժողովրդին, բանաստեղծություններ իդիշով), Նյու Յորք, 1906։
  • Ezekiel Leavitt. Songs of Grief and Gladness; Deborah. Translated by Alice Stone Blackwell. Saint Louis: Press of The Modern View, 1907.
  • צללים (եբրայերեն), Նյու Յորք, 1907։
  • Ezekiel Leavitt. Education and psychology. New Haven: A. D. Steinbach Press, 1908.
  • לידער (բանաստեղծություներ, իդիշով), Վաշինգտոն Yisroel Friedman, 1909.
  • שירי יחזקאל לעוויט (բանաստեղծություներ, եբրայերեն). New York: A. H. Rosenberg, 1910.
  • Ezekiel Leavitt. The «Pleasures» of the Czar, Etc. New York: I. Friedman, 1910.
  • Ezekiel Leavitt. At Ellis Island (բանաստեղծություներ). Translated by Alice Stone Blackwell. երկլեզու հրատարակություն (իդիշ և անգլերեն), Բոստոն, Leavitt & Rubenstein Press, 1914.
  • Arise! (musical score). Music by Simchah Z. Ginsberg. Boston: Leavitt & Rubenstein Press, 1914.
  • Die Yiddische Marseillaise (musical score for voice and piano). Music by Platon Brounoff. New York: S. Goldberg, ?
  • Ezekiel Leavitt. Songs of Grief and Gladness; Deborah. Translated by Alice Stone Blackwell. Second edition, revised and enlarged. Boston: The Williams Company, 1917.[10]
  • Ezekiel Leavitt. In The Standard Book of Jewish Verse (compiled by Joseph Friedlander). New York, 1917.[11]
  • Ezekiel Leavitt. Parrot Gods, A Book Of Essays And Sketches, Բոստոն, The Talmud Society, 1921.
  • די נאַכט איז שטיל (դի նահտ իզ շտիլ — Գիշերը խաղաղ է, իդիշով), երգեր, երաժշտությունը՝ Պինհոս Յասինովսկու, Նյու Յորք, Renanah, 1927։
  • Henry Keller, Ezekiel Leavitt. Modern Hebrew orthopedic terminology. Boston: The Stratford Company Publishers, 1931.
  • Ezekiel Leavitt. The Higher Love: A Drama in Four Acts. Brooklyn: Monarch Printing & Publishing Company, 1934. — 234 p.
  • Ezekiel Leavitt. When Love Runs Wild: A Play in Four Acts. Brooklyn: Monarch Print. & Pub. Co., 1934..
  • שירי יחזקאל (շիրիյ եղեզկլ — Իեզիկիիլի բանաստեղծությունները, երկլեզու հրատարակություն իդիշով և եբրայերեն թարգմանություններ), Նյու Յորք, 1940։
  • I Love You America (musical score). Music: Samuel Weisser. New York, 1941.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]